ORP Czajka (1918)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne jednostki pływające o tej nazwie.
ORP Czajka
Ilustracja
ORP „Czajka”, ok. 1924 r.
Klasa trałowiec
Typ FM
Historia
Stocznia G. Seebeck w Geestemünde albo Caesar Wollheim we Wrocławiu
Wodowanie 6 lipca 1918 albo ? 1918
 Kaiserliche Marine
Nazwa FM 2 albo FM 27
Wejście do służby 24 sierpnia 1918 albo brak
 Marynarka Wojenna (II RP)
Nazwa ORP Czajka
Wejście do służby 1 marca 1921
Wycofanie ze służby 12 października 1931
 Polska
Nazwa Czajka
Wejście do służby 1932
Los okrętu samozatopiony we wrześniu 1939
pocięty na złom
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność konstrukcyjna 170 t
pełna 193 t[1]
Długość całkowita – 43 m
Szerokość 6 m
Zanurzenie 1,6 m
Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy łącznej 600 KM; 2 śruby
Prędkość 12 węzłów
(początkowo 14)
Zasięg 650 mil morskich
Uzbrojenie
1 działko kaliber 47 mm,
2 ckm 7,92 mm Maxim wz. 08,
20 min
Załoga 32 ludzi

ORP Czajka – polski trałowiec redowy niemieckiego typu FM z okresu międzywojennego, pierwszy z trzech okrętów o tej nazwie w Polskiej Marynarce Wojennej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według źródeł niemieckich i części polskiej literatury, "Czajka" była dawnym trałowcem FM 2, zbudowanym w Niemczech, w stoczni G. Seebeck w Geestemünde (numer stoczniowy 412)[1]. Wodowany 6 lipca 1918, wszedł do niemieckiej służby 24 sierpnia 1918 pod oznaczeniem FM 2[1]. Jednakże inne publikacje podają, że był to niemiecki FM 27, zbudowany w stoczni Caesar Wollheim z Wrocławia[2][a] (trałowce FM 27 i FM 28 zostały wodowane w 1918 roku, nie weszły do niemieckiej służby przed końcem wojny i zostały następnie również sprzedane Polsce)[1]. 24 września 1920 został zakupiony przez Polskę razem z 3 innymi okrętami tego typu i wszedł do polskiej służby 1 marca 1921 pod nazwą ORP "Czajka". Pierwszym dowódcą był por. mar. Bronisław Leśniewski. Przez 10 lat służby okręt był wykorzystywany do trałowania min na Zatoce Gdańskiej, a także do szkolenia specjalistów morskich. Na skutek zużycia, został wycofany ze służby 12 października 1931[3]. Od 1929 do 1931 dowódcą ORP Czajka był por. mar. Konrad Namieśniowski[4].

W 1932 został sprzedany za 2400 zł firmie Maksymiliana Kureckiego w Gdyni i przebudowany kosztem ok. 4000 zł na statek towarowo-pasażerski[3]. Zdemontowano rufową nadbudówkę, urządzono ładownie w części dziobowej i rufowej, zainstalowano maszty z bomami ładunkowymi i hak holowniczy[3]. Statek miał pojemność 179 BRT i 87 NRT oraz nośność ok. 160 ton[3]. Używany był do transportu ładunków na trasie Tczew-Gdynia i Gdańsk-Gdynia oraz holowania barek, a w sezonie letnim woził turystów po Zatoce Gdańskiej, biorąc na pokład 180-200 osób[3]. Po śmierci armatora w 1934 roku, statek został w następnym roku sprzedany do Gdańska. Przez nowych właścicieli statek używany był m.in. do nielegalnych celów, jak przemyt spirytusu do Finlandii[3]. W 1938 roku polskie władze zaaresztowały statek, który odstawiono w Gdyni do wybuchu wojny[3]. We wrześniu 1939 został samozatopiony w Gdyni dla zablokowania wejścia do Basenu Żeglarskiego[5]. Po wydobyciu przez Niemców, pocięty na złom[1].

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • wyposażenie trałowe: 2 komplety trałów kontaktowych

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według ustaleń Jerzego Micińskiego, "Czajka" była trałowcem FM 27 (ewentualnie FM 28), co opierał na informacjach od syna armatora M. Kureckiego oraz na wskazaniu stoczni Caesar Wollheim w "Urzędowym spisie statków" z 1937 roku. Miciński 1996 ↓, s. 258

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Gröner, Jung i Maass 1983 ↓, s. 170-171
  2. Piwowoński 1989 ↓, s. 273.
  3. a b c d e f g Miciński 1996 ↓, s. 257-258
  4. Kadry 2011 ↓, s. 277.
  5. Miciński 1996 ↓, s. 270.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]