ORP Gopło (1981)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne jednostki pływające o tej nazwie.
ORP Gopło
Ilustracja
ORP „Gopło” w 2018
Klasa Trałowiec
Typ Gopło
Projekt 207DM
Historia
Stocznia Stocznia Marynarki Wojennej
Położenie stępki 7 stycznia 1979
Wodowanie 16 kwietnia 1981
 Marynarka Wojenna
Wejście do służby 13 marca 1982
Los okrętu w służbie
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 225 ton
Długość 38,5 metra
Szerokość 7,2 metra
Zanurzenie 1,7 metra
Napęd
2 silniki wysokoprężne M401A1 o mocy 1000 KM napędzające 2 śruby napędowe o stałym skoku, w dyszy Korta
Prędkość 14 węzłów
Uzbrojenie
zestaw artyleryjsko – rakietowy ZU-23-2MR Wróbel II
2 wyrzutnie przeciwlotniczych rakiet bliskiego zasięgu
2 demontowane tory minowe dla 6 min wz. 08/39 (OS) lub 24 min JaM
morski małomagnetyczny trał kontaktowy MMTK-1M
małomagnetyczny trał akustyczny MTA-2
trał elektromagnetyczny: TEM-PE-1M2
Wyposażenie
radar nawigacyjny Sperry Marine BridgeMaster II CK 256/6
radiostacja/odbiornik HF Skanti PRP 8000
radiostacja UKF/VHF Rohde & Schwarz XT M3SR 4100, RS 6115/2 Brzęczka i FM 309/2
stacja hydroakustyczna SHL-200DSP[1]
Załoga 28 oficerów i marynarzy
ORP Gopło wraz z innymi trałowcami typu 207
ORP Gopło podczas ćwiczeń na Bałtyku (2007)

ORP Gopło (630)polski okręt zbudowany w Stoczni Marynarki Wojennej w 1981 roku jako jednostka prototypowa i zarazem doświadczalna, pierwsza z siedemnastu trałowców redowych projektu 207. Okręt służy w 13 Dywizjonie Trałowców, należącym do 8 Flotylli Obrony Wybrzeża[2].

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Trałowce projektu 207.

Prace koncepcyjne nad małomagnetycznym trałowcem rozpoczęły się w Dowództwie Marynarki Wojennej pod koniec lat 60. XX wieku. Według przyjętych w 1968 roku założeń okręty miały mieć drewniane kadłuby, podobnie jak w przyjętych jako wzorcowe amerykańskich trałowcach typu Bluebird oraz brytyjskich trałowcach typu Ton i Ham. Wkrótce podjęto jednak decyzję o wykorzystaniu do budowy kadłuba tworzyw sztucznychlaminatów poliestrowo-szklanych. Jednostki miały być zdolne do prowadzenia trałowań kontaktowych i niekontaktowych na wodach przybrzeżnych i otwartych Bałtyku i Morza Północnego, a także do stawiania niewielkich zagród minowych i zwalczania okrętów podwodnych[3][4][5].

Projektowanie nowego typu trałowców redowych rozpoczęto w 1970 roku w Biurze Projektowo-Konstrukcyjnym Stoczni Północnej i jednocześnie w Biurze Projektowym Stoczni Marynarki Wojennej. Głównym konstruktorem okrętów (pod jawnym kryptonimem „Indyk” i numerem projektu 207) był mgr inż. Roman Kraszewski, a następnie mgr inż. Janusz Jasiński, zaś nadzór wojskowy nad budową sprawował kmdr Kazimierz Perzanowski. Trudność budowy dużego kadłuba z laminatów spowodowała, że musiano nawiązać współpracę z Instytutem Budowy Okrętów w Zagrzebiu oraz wykonać pełnowymiarowy model części kadłuba trałowca – blok doświadczalny składający się z dwóch przedziałów wodoszczelnych z zainstalowanym silnikiem głównym, zespołem prądotwórczym wraz z koniecznymi instalacjami i wyposażeniem (żurawik, relingi, włazy, tory minowe itp.). W drugiej połowie lat 70., przy pomocy jugosłowiańskich specjalistów i sprzętu, na bloku przeprowadzono badania wytrzymałości kadłuba na wybuchy podwodne i określono wielkości pól fizycznych emitowanych przez urządzenia okrętowe. W 1979 roku przystąpiono do budowy jednostki doświadczalnej projektu 207D, czyli przyszłego „Gopła”. Okręt zwodowany został 16 kwietnia 1981 roku[3][4][5].

ORP „Gopło” jest trałowcem redowym projektu 207DM (DM – Doświadczalny Modernizowany) zbudowany przez Stocznię Marynarki Wojennej w Gdyni, jako prototypowa jednostka trałowców projektu 207, służących do poszukiwania i niszczenia min kontaktowych i niekontaktowych. Kadłub okrętu jest wykonany z laminatu poliestrowo-szklanego[6].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Banderę wojenną na okręcie podniesiono 13 marca 1982. Został on wcielony do 13 Dywizjonu Trałowców w Helu, gdzie pływał do 17 czerwca 1987. Następnie został przekazany do Dywizjonu Okrętów Badawczych w Gdyni. Podczas służby w tym dywizjonie ORP „Gopło” wykorzystywany był jako okręt doświadczalny, na pokładzie którego testowano nowe rodzaje uzbrojenia wprowadzone następnie na wyposażenie Polskiej Marynarki Wojennej. W 1984 roku brał udział w „wizycie przyjaźni” w Rostocku (NRD), wraz z okrętem szkolnym ORP „Gryf” i okrętem rakietowym ORP „Hutnik”. Po reorganizacji sił w Marynarce Wojennej od dnia 1 stycznia 1995 rozpoczął służbę w Dywizjonie Okrętów Szkolno-Badawczych w Gdyni[7].

W 1996 roku został skierowany do Stoczni Marynarki Wojennej celem dokonania gruntownej modernizacji, a następnie w dniu 1 lipca 1997 powrócił do służby w szeregach 13 Dywizjonu Trałowców w Helu, później w Gdyni[8]. 11 lutego 1999 roku wraz z poławiaczem torped K-8 brał udział w akcji neutralizacji dryfującej torpedy zauważonej w okolicy platformy wiertniczej Beta West. W listopadzie tego samego roku okręt brał udział w międzynarodowych manewrach BALTIC PORPOISE 99, wraz z trałowcem ORP „Śniardwy”, korwetą ORP „Kaszub” oraz okrętem podwodnym ORP „Wilk” na Bałtyku, zaś w grudniu tego samego roku, jednostka wzięła udział ćwiczeniu POLISH PASSEX 99, wraz z niszczycielem min ORP „Mewa”, trałowcem ORP Śniardwy oraz stałym zespołem NATO MCM FORNORTH[9][6].

W 2000 roku jednostka wzięła udział w międzynarodowych manewrach BLUE GAME 00, wraz z niszczycielem min ORP „Mewa” i trałowcem ORP „Śniardwy”. Od 6 do 7 lipca 2000 roku, okręt brał udział w polsko-niemieckich ćwiczeniach sił przeciwminowych, wraz z: niszczycielem min ORP „Czajka”, trałowcem ORP „Wigry”, okrętem ratowniczym ORP „Gniewko” i zbiornikowcem Z-8. W 2001 roku „Gopło” wziął udział w międzynarodowych ćwiczeniach SQUADEX 01. W 2002 roku okręt podniósł z wody, a następnie dostarczył do bazy na Helu szkolną minę morską, wyłowioną przez prowadzący połów kuter rybacki ZAG-21[10]; w kwietniu 2003 jednostka reprezentowała Marynarkę Wojenną w ćwiczeniach MCM SQNEX, wraz z niszczycielem min ORP „Flaming” i trałowcem ORP „Wdzydze”[9][6].

W 2005 roku jednostka brała udział w kolejnej edycji ćwiczeń MCM SQNEX, wraz z ORP „Czajka” (flagowcem ćwiczeń), ORP „Flaming” oraz trałowcem ORP „Śniardwy”, zaś w czerwcu tego samego roku jednostka wzięła udział w manewrach BALTOPS 05. 13 stycznia 2008 roku na pokładzie ORP „Gopło” został rozpoczęty XVI finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy[11].

W dniach 23-26 lipca 2010 okręt brał udział w obchodach Dnia Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej w porcie w Bałtijsku (Obwód Kaliningradzki)[12][6].

9 lipca 2011 ORP „Gopło” wraz z grupą nurków oraz trałowcem ORP „Drużno”, przeprowadził operację wydobycia, dostarczenia na poligon morski, a następnie zniszczenia dwóch wykrytych na dnie Zatoki Pomorskiej niebezpiecznych obiektów, którymi były: brytyjska mina morska Mark VI oraz amerykańska bomba burząca AN-M65. Na pokładzie ORP „Gopło” ulokowano minę, natomiast na ORP „Drużno” bombę[9].

W 2011 roku jednostkę skierowano na kolejny remont, z którego powróciła w lipcu 2012. Przedział nawigacyjny okrętu został wyposażony między innymi w nowy radar nawigacyjny, mapy elektroniczne, a także w nowe stanowisko do prowadzenia nawigacji. Naprawiono główne uzbrojenie artyleryjskie okrętu, na rufie pojawiły się wciągarki trałowe. Jednostka otrzymała także nowe radiostacje, echosondę oraz łódź motorową na pokładzie rufowym. Główne silniki i agregaty prądotwórcze przeszły generalny remont, zainstalowano zaawansowany system sterowania silnikami i ich monitoringu. Okręt otrzymał także nowe śruby napędowe i trzony sterowe[13][14][15]. We wrześniu 2012 okręt uczestniczył w krajowych manewrach ANAKONDA 12 na Morzu Bałtyckim[9][6].

Od 6 do 24 czerwca 2013 jednostka brała udział w międzynarodowych ćwiczeniach BALTOPS 13, wraz z trałowcami ORP „Mamry”, ORP „Wdzydze”, ORP „Gardno”, ORP „Bukowo”, ORP „Hańcza”, okrętem podwodnym ORP „Orzeł” oraz okrętem dowodzenia siłami przeciwminowymi ORP „Kontradmirał Xawery Czernicki”, który był w tym czasie okrętem flagowym zespołu SNMCMG 1. W 2014 roku załoga wraz okrętem znów reprezentowała Marynarkę Wojenną na kolejnej edycji manewrów BALTOPS 14, wraz z ORP „Flaming”, trałowcami ORP „Sarbsko”, ORP „Wicko” oraz okrętem podwodnym ORP „Sęp”[9][6].

W dniach 23-25 stycznia 2016 wraz z grupą nurków oraz niszczycielem min ORP „Flaming” i trałowcem ORP „Wdzydze”, okręt przeprowadził operację podniesienia, a następnie przeholowania w bezpieczne miejsce i zniszczenia niemieckiej miny dennej, która spoczywała w gdańskim kanale portowym, natomiast w 2018 roku ORP „Gopło” uczestniczył w akcji neutralizacji min morskich zalegających na dnie Zatoki Gdańskiej w rejonie Portu Gdynia[9][6]. W 2019 roku jednostka neutralizowała brytyjską lotniczą minę morską typu Mark VI oraz niemiecką bombę głębinową typu DM, które znajdowały się na torze wodnym Szczecin-Świnoujście[16].

Kolejni dowódcy okrętu[edytuj | edytuj kod]

  • por. mar. Jerzy Karpiński (13.03.1982 – 05.09.1983)
  • por. mar. Bogusław Korczyński (23.12.1983 – 17.08.1985)
  • por. mar. Andrzej Tamas (17.08.1985 – 29.06.1987)
  • por. mar. Roman Lemiech (29.06.1987 – 03.07.1989)
  • por. mar. Andrzej Kłoszewski (03.07.1989 – 30.06.1994)
  • por. mar. Wojciech Gocek (30.06.1994 – 04.07.1997)
  • por. mar. Aleksander Gierkowski (04.07.1997 – 27.10.1998)
  • kpt. mar. Jarosław Handz (27.10.1998 – 01.01.2002)
  • kpt. mar. Aleksander Gierkowski (01.01.2002 – 31.01.2007)
  • kmdr ppor. Artur Rożek (01.08.2007 – 30.06.2014)
  • kmdr ppor. Michał Dziugan (23.02.2015 – 29.07.2016
  • kpt. mar. Robert Głowacki (29.07.2016 – 06.11.2017)
  • kpt. mar. Tomasz Janczyński (06.11.2017 – 19.08.2018)
  • kpt. mar. Bartosz Blaszke (01.10.2018 – nadal)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. https://zbiam.pl/naprawa-sonaru-orp-goplo/
  2. ALFA BRAVO, 35 lat trałowca ORP Gopło, Gospodarka morska - portal branżowy, portal morski [dostęp 2020-12-16] (pol.).
  3. a b Jarosław Ciślak, Polska Marynarka Wojenna 1995: okręty, samoloty i śmigłowce, uzbrojenie, organizacja., Wyd. I. Warszawa: Lampart & Bellona, 1995, seria: Ilustrowana Encyklopedia Techniki Wojskowej, ISBN 83-86776-08-0.
  4. a b Janusz Janik, „INDYK” z Gdyni. 30 lat trałowców projektu 207. Cz. 1, „„Morze, Statki i Okręty”. Nr 1 (130), 2013. Magnum-X.”, ISSN 1426-529X.
  5. a b Janusz Janik, „INDYK” z Gdyni. 30 lat trałowców projektu 207. Cz. 2, „„Morze, Statki i Okręty”. Nr 2 (131), 2013. Magnum-X.”, ISSN 1426-529X.
  6. a b c d e f g Jednostki Polskiej Marynarki Wojennej - ORP Gopło (630), Gdańsk Strefa Prestiżu, 13 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26] (pol.).
  7. Trałowiec typu Gopło, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-08-25] (pol.).
  8. 13.dywizjon Trałowców, www.jednostki-wojskowe.pl [dostęp 2020-12-16].
  9. a b c d e f W obiektywie shipspottera czyli z migawką nad portową sadzawką: Z cyklu jednostki Polskiej Marynarki Wojennej ... cz. 15 - ORP GOPŁO (630), W obiektywie shipspottera czyli z migawką nad portową sadzawką, 26 sierpnia 2017 [dostęp 2020-12-16].
  10. Marynarka Wojenna RP, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-12-16].
  11. Marynarka Wojenna RP, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-12-16].
  12. „GOPŁO” w Bałtijsku. wp.mil.pl, 24 lipca 2010. [dostęp 28 lipca 2010].
  13. 31 lat ORP „Gopło”, pzevo.azurewebsites.net [dostęp 2020-12-16].
  14. Redakcja, Wyremontowany trałowiec ORP Gopło wrócił do służby w Marynarce Wojennej, Gdynia Nasze Miasto, 1 sierpnia 2012 [dostęp 2020-12-16] (pol.).
  15. Bart / MW, ORP Gopło powrót do służby, www.portalmorski.pl [dostęp 2020-12-16] (pol.).
  16. 8 FOW neutralizuje niewybuchy z okresu II Wojny Światowej - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2020-12-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kronika ORP "Gopło"
  • Janusz Janik. „INDYK” z Gdyni. 30 lat trałowców projektu 207. Cz. 1. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 1 (130), 2013. Magnum-X. ISSN 1426-529X.
  • Janusz Janik. „INDYK” z Gdyni. 30 lat trałowców projektu 207. Cz. 2. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 2 (131), 2013. Magnum-X. ISSN 1426-529X.
  • Jarosław Ciślak: Polska Marynarka Wojenna 1995: okręty, samoloty i śmigłowce, uzbrojenie, organizacja. Wyd. I. Warszawa: Lampart & Bellona, 1995, seria: Ilustrowana Encyklopedia Techniki Wojskowej, 6. ​ISBN 83-86776-08-0​.