ORP Jaskółka (1918)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne jednostki pływające o tej nazwie.
ORP „Jaskółka”
Ilustracja
Klasa trałowiec
Typ FM
Historia
Stocznia G. Seebeck w Geestemünde albo Caesar Wollheim we Wrocławiu
Wodowanie 6 lipca 1918 albo ? 1918
 Kaiserliche Marine
Nazwa FM 2 albo FM 27
Wejście do służby 24 sierpnia 1918 albo brak
 Marynarka Wojenna (II RP)
Nazwa ORP Jaskółka
Wejście do służby 1 marca 1921
Wycofanie ze służby 12 października 1931
 Polska
Nazwa Jaskółka (?)
Los okrętu sprzedany firmie Neptun jako statek towarowy, los nieznany
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność konstrukcyjna 170 t
pełna 193 t[1]
Długość 43 m
Szerokość 6 m
Zanurzenie 1,6 m
Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy łącznej 600 KM; 1 kocioł; 2 śruby
Prędkość 12 węzłów
(początkowo 14)
Zasięg 650 Mm przy prędkości 14 węzłów[1]
Uzbrojenie
1 działko 47 mm,
2 ckm 7,92 mm Maxim wz. 08,
20 min
2 komplety trałów kontaktowych
Załoga 32 ludzi

ORP Jaskółka – polski trałowiec redowy z okresu międzywojennego, pierwszy z trzech okrętów o tej nazwie w Polskiej Marynarce Wojennej. Był jednym z czterech trałowców niemieckiego typu FM w polskiej służbie. Okręt został zbudowany w Niemczech jako FM 2 albo FM 27 pod koniec I wojny światowej i zakupiony przez Polskę w 1920 roku; służył w Polskiej Marynarce Wojennej do 1931 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okręt został zbudowany w 1918 w Niemczech i należał do licznej serii niewielkich trałowców o małym zanurzeniu typu FM, zamówionego przez Marynarkę Cesarską pod koniec I wojny światowej. Tożsamość ORP "Jaskółka" nie jest jednak pewna. Według źródeł niemieckich i części polskiej literatury, był on dawnym trałowcem FM 27[1][2], który był wodowany w 1918 roku w stoczni Caesar Wollheim z Wrocławia i nie został ukończony przed końcem wojny[1]. Inne publikacje jednak podają, że był to niemiecki FM 2[3][4][a]. FM 2 zbudowany był w stoczni G. Seebeck w Geestemünde (numer stoczniowy 412), wodowany 6 lipca 1918 i wszedł do niemieckiej służby pod koniec wojny 24 sierpnia 1918[1].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i utworzeniu Marynarki Wojennej, rozpoczęto starania o zakup okrętów. Departament Marynarki Wojennej w 1920 podjął decyzję o zakupie czterech poniemieckich traulerów typu FM. Jednostki zostały zakupione 24 września 1920 od Finlandii, za pośrednictwem duńskiej firmy Skögsbyro, natomiast znajdowały się w Hamburgu[5]. Do polskiej służby wszedł 1 marca 1921 pod nazwą ORP „Jaskółka”. Jego pierwszym dowódcą został kpt. mar. Marian Wolbek, jednocześnie dowódca Grupy Trałowej[2]. Trałowce (określane wówczas jako traulery lub minowce) weszły w skład Dywizjonu Ćwiczebnego i były wykorzystywane przede wszystkim do szkolenia specjalistów morskich i patrolowania polskich wód terytorialnych[6]. Okręty były kupione bez uzbrojenia i wyposażenia, w polskiej służbie otrzymały początkowo 2 karabiny maszynowe Maxim wz.08 7,92 mm, a następnie także działko 47 mm Hotchkiss wz.95[2]. W Estonii zakupiono komplety trałów i miny[6]. W 1930 roku okręt wszedł w skład Dywizjonu Minowców[7]. Wobec zużycia mechanizmów i nieopłacalności przeprowadzania dalszych remontów, został wycofany ze służby i skreślony z listy okrętów 12 października 1931, wraz z pozostałymi trałowcami typu FM[7].

Po nieudanych próbach sprzedaży okrętu, w 1933 roku przekazano go Oddziałowi Morskiemu Związku Strzeleckiego[8]. Próby jego wykorzystania przez Związek Strzelecki nie były udane i, według relacji, "Jaskółka" trafiła następnie do firmy Neptun, która przebudowała ją na motorowiec i używała następnie jako statek towarowy na Wiśle[8]. Dalszy jego los jest nieznany.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według ustaleń Jerzego Micińskiego, "Czajka" była trałowcem FM 27 (ewentualnie FM 28), zbudowanym w stoczni Caesar Wollheim. Miciński 1996 ↓, s. 258

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Gröner, Jung i Maass 1983 ↓, s. 170-171
  2. a b c Janik 2011 ↓, s. 28.
  3. Piwowoński 1989 ↓, s. 273.
  4. Miciński 1996 ↓, s. 257.
  5. Janik 2011 ↓, s. 27.
  6. a b Janik 2011 ↓, s. 28-29.
  7. a b Janik 2011 ↓, s. 30.
  8. a b Miciński 1996 ↓, s. 257

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Erich Gröner, Dieter Jung, Martin Maass: Die deutschen Kriegsschiffe 1815-1945. Band 2: Torpedoboote, Zerstörer, Schnellboote, Minensuchboote, Minenräumboote. Koblencja: Bernard & Graefe Verlag, 1983. ISBN 3-7637-4801-6. (niem.)
  • Jerzy Miciński: Księga statków polskich: 1918-1945. T.1. Gdańsk: Polnord-Oskar, 1996. ISBN 83-86181-23-0.
  • Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 83-10-08902-3.
  • Janusz Janik. Dywizjon Ćwiczebny 1920-1930. „Okręty Wojenne”. 2/2011. XVIII (106), s. 27-31, marzec-kwiecień 2011. ISSN 1231-014X. 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]