Odznaki jednostek artylerii Wojska Polskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Odznaki jednostek artylerii Wojska Polskiego - opis odznak jednostek artylerii Wojska Polskiego.

Odznaki pułków artylerii lekkiej II RP[edytuj | edytuj kod]

Grafika Opis odznaki
Odznaka 2 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów.jpg 2 Pułk Artylerii Lekkiej Legionów

Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego z pionowymi wydłużonymi ramionami. Ramiona krzyża pokryte są białą emalią. Na środek krzyża nałożona miniatura odznaki II Brygady Legionów Polskich. Na ramionach wpisano numer i inicjały 2 PAL LEG. Dwuczęściowa - oficerska, wykonana w alpace, emaliowana, łączona dwoma nitami. Wymiary: 43x35 mm. Wykonanie: Stanisław Lipczyński - Warszawa[1].

3 Pułk Artylerii Lekkiej Legionów

Zatwierdzona Dz. Rozk. MS Wojsk. nr 27, poz. 307 z 9 października 1928 roku. Odznaka ma kształt równoramiennego krzyża o ramionach pokrytych ciemnozieloną emalią z obramowaniem czarnym. W środkowym polu w kole z wieńca laurowego wpisano cyfrę pułkową. Na ramionach krzyża wpisano daty upamiętniające istnienie pułku 1918 1928 oraz inicjały P.A.P. LEG. Między ramionami krzyża orły z głowic sztandarów na tle proporczyków czarno-zielonych. Trzyczęściowa – oficerska, wykonana w tombaku srebrzonym, emaliowana. Wymiary: 44x44 mm. Wykonanie: Adam Nagalski – Warszawa[2].

4 Kujawski Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 17, poz. 174 z 30 czerwca 1926 roku. Ma kształt srebrnej podkowy opartej na dwóch skrzyżowanych złocistych lufach armatnich i otoczonej srebrnym oksydowanym wieńcem laurowym. Wewnątrz podkowy na tle cynobrowej emalii wpisano cyfrę 4. Nad podkową umieszczono złocisty granat z płomieniem. Na skrzyżowaniu luf pocisk, na który na emaliowanej wstędze w kolorze zielono czarnym wpisano daty i inicjały 1918 PAP 1929. Nad lufami, na tle wieńca, skrzyżowana szabla i wycior armatni. Czteroczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana, pocisk mocowany na 2 nity. Wymiary: 40x33 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[3].

11 Karpacki Pułk Artylerii Lekkiej
14 Wielkopolski Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 21, poz. 313 z 27 maja 1924 roku. Posiada kształt krzyża maltańskiego z ramionami pokrytymi emalią ciemnozieloną i czarną ze złoconymi krawędziami. W środku, na siedmiobocznej tarczy emaliowanej w kolorze białym numer i inicjały 14 PAP. Między ramionami krzyża lufy armatnie z wizerunkiem orłów na dolnych częściach. Jednoczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana i złocona. Wymiary: 36x36 mm. Projekt: Piotr Dunin-Borkowski. Wykonanie: Józef Pendowski - Poznań[4].

17 Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 11, poz. 104 z 22 kwietnia 1926 roku. Posiada kształt krzyża maltańskiego o ramionach pokrytych emalią w barwach artylerii z czarną obwódką. Na środek krzyża na tle skrzyżowanych luf armatnich nałożone złote koło w formie poprzecznego przekroju lufy armatniej, na którym umieszczono herb Gniezna. Na kole wpisano rok powstania pułku 1919, numer i inicjały 17 P.A.P. oraz poprzednia nazwa 2 P.A.L. WLKP. Trzyczęściowa - wykonana w tombaku srebrzonym, złocona i emaliowana. Wymiary: 45x45 mm. Wykonanie: Kazimierz Gajewski - Warszawa[5].

18 Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 9, poz. 80 z 18 marca 1929 roku. posiada kształt tarczy o zgrubionej krawędzi z zaznaczonymi nitami. Na środku tarczy znajduje się proporczyk w barwie zielono-czarnej umieszczony na tle skrzyżowanych luf armatnich. Na tarczy wpisano numer i inicjały 18 PAP oraz rok powstania pułku 1919. Jednoczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze lub białym metalu. Wymiary: 45x30 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[6].

19 Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 35, poz. 406 z 29 października 1930 roku. Posiada kształt srebrnego orła wz. 1927 z nałożonym na piersi wizerunkiem srebrnego krzyża Orderu Virtuti Militari na tle złoconych skrzyżowanych luf armatnich. Na częściach dennych luf wyobrażone pociski artyleryjskie emaliowane na zielono, na których wpisano numer i inicjały pułku 19 PAP[7] oraz data utworzenia w Rosji l dywizjonu 15 X 18. Dwuczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana. Wymiary: 35x32 mm[8].

Emblem of the Polish 21st Light Artillery Regiment.jpg

21 Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 8, poz. 76 z 11 marca 1930 roku. Stanowi ją krzyż maltański o ramionach pokrytych ciemno zieloną emalią z czarną obwódką, srebrną krawędzią i zakończonymi kulkami. Na środek krzyża nałożona srebrzysta swastyka prawoskrętna z cyfrą pułkową 21, na skrzyżowanych złoconych lufach armatnich. Dwuczęściowa - oficerska wykonana w srebrze i emaliowana. Wymiary: 42x42 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[9].

27PAL.jpeg

27 Pułk Artylerii Lekkiej
29pal.jpg 29 Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 25, poz. 258 z 25 lipca 1925 roku. Stanowi ją krzyż typu maltańskiego o ramionach pokrytych białą emalią ze srebrnymi krawędziami. Na środek krzyża nałożona emaliowana trójpolowa tarcza z herbami Polski, Litwy i Rusi. Na ramionach krzyża wpisano numer i inicjały 29 P.A.P. i datę powstania pułku 7.VIII.1920. Między ramionami krzyża skrzyżowane złocone lufy armatnie. Pięcioczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Józef Michrowski - Warszawa[10].

30 pap.jpg 30 Pułk Artylerii Lekkiej

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 21, poz. 254 z 18 lipca 1931 roku. Stanowi ja krzyż typu maltańskiego o ramionach pokrytych białą emalią ze złotymi krawędziami. Na środek krzyża nałożona miniatura odznaki 5 Dywizji Syberyjskiej. Na ramionach krzyża wpisano numer i inicjały 30 PAP oraz rok powstania pułku 1918. Między ramionami krzyża dwie skrzyżowane lufy armatnie barwy złocistej. Dwuczęściowa - oficerska wykonana w srebrze i emaliowana. Wymiary: 44x43 mm. Wykonanie: Stanisław Lipczyński - Warszawa[11].

Odznaki pułków artylerii PSZ[edytuj | edytuj kod]

Grafika Opis odznaki
POL Odznaka 1 PAM.svg 1 Pułk Artylerii Motorowej (PSZ)

Głównym elementem odznaki jest krzyż (swastyka) o formie przyjętej dla jednostek górskich sprzed 1939 roku (stylizowany starosłowiański znak solarny), połączony z krzyżującymi się lufami. Na centralną część nałożone jest koło zębate, podzielone na cztery równe części, pokryte na przemian barwami pułku: czarną i szmaragdową. Na poszczególnych częściach centralnego koła inicjały jednostki 1 PAM. Odznaka oficerska pozłacana, ramiona swastyki pokryte białą emalią.

2 Pułk Artylerii Motorowej

Odznaka posiada formę stylizowanego orła trzymającego w szponach proporzec w barwach pułkowych (czarno - szmaragdowy), na którym umieszczona jest oznaka rozpoznawcza 1 Dywizji Pancernej. Nad proporcem na piersi orła cyfra 2. Wykonana w białym metalu, metodą głębokiego tłoczenia; wym. 62 x 32 mm. Mocowana do górnej, lewej kieszeni munduru nakrętką tłoczoną w blasze. Brak znaku firmowego.

Zatwierdzona rozkazem NW Nr 4 z 15 czerwca 1945, poz. 43, L. dz. 806/w. Og./ 45.

Odznaka 1 Pułku Artylerii Przeciwpancernej PSZ.jpg 1 Pułk Artylerii Przeciwpancernej

Odznaka ma kształt elipsy. Dominującym elementem jest motyw św. Jerzego zabijającego lancą smoka. Na obramowaniu odznaki napis 4. XI 1937 oraz dewiza Bóg Honor i Ojczyzna. Odznaka wykonana techniką ażuru w w srebrze; wym. 48 x 38 mm. Noszona na lewej górnej kieszeni munduru.

Odznakę wykonano w firmie Spink and Son - London Zatwierdzona rozkazem NW Nr 4 z 10 października 1943, poz. 41,L.dz.116/NW/43.

2 Grupa Artylerii (PSZ)

Zatwierdzona Dz. Rozk. Dowódcy 2 Korpusu nr 103, poz. 601 z 17 września 1946 roku odznaka ma kształt krzyża Monte Cassino. Na krzyż nałożony jest wieniec laurowy w kształcie koła. W centrum umieszczona syrenka oraz skierowany do dołu pocisk artyleryjski, który łączy się z oznaką 8 Armii Brytyjskiej. Pozostałą przestrzeń koła wypełniają promienie z wachlarzowato ustawionych tarczy, imitujące wybuch pocisku. Dwuczęściowa - wykonana w białym metalu, emblemat z wieńcem wykonany z kontrą, łączony z krzyżem na dwa nity tulejkowe. Wymiary: 45x45 mm. Projektowali Józef Czwodroń i Antoni Tass. Wykonanie: F.M. Lorioli Fratelli - Milano - Roma[12].

Odznaki pułków artylerii III RP[edytuj | edytuj kod]

Grafika Opis odznaki
1 Pułk Artylerii Mieszanej

Środek wypełnia miniatura odznaki 1 Brygady Legionów Polskich, "Za wierną służbę" z 1916 roku jako podkreślenie ideowego związku z tą brygadą. Od miniatury odbiegają cztery wici - strzały inspirowane starymi znakami z pieczęci Zbrosława, kanonika wrocławskiego z 1276 roku oraz cztery tarcze - topory wypełnione zieloną emalią. Na nich widnieje cyfra pułkowa i jego inicjały 1PAM. Cyfra pułkowa i litery inicjału oparte są o skrzyżowane lufy armatnie.

2 Pułk Artylerii Mieszanej

Odznaka w kształcie krzyża maltańskiego z pionowymi ramionami wydłużonymi o złotych krawędziach i ramionach pokrytych białą emalią. Na górnym ramieniu krzyża złota cyfra 2, na poziomych inicjały pułku PA LEG, a na dolnym inicjał patrona pułku W IV. W centrum krzyża nałożony oksydowany orzeł wojsk lądowych.

Odznakę o wymiarach 42x35 mm, wzorowaną na odznace 2 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów z 1929, zaprojektował Wojciech Siemiątkowski i Zbigniew Surowiecki, a wykonano w pracowni grawerskiej Jana Panasiuka w Warszawie. Pierwsze odznaki wręczono 12 czerwca 1993 roku.

Odznaka4pa.jpg 4 Pułk Artylerii Mieszanej

Odznaka wykonana w kształcie okrągłej tarczy otoczonej srebrnym wieńcem laurowym. Na dole wieńca skrzyżowane lufy armatnie, na które nałożono zielono-czarną szarfę spiętą w kokardę z literami PA i datami, 1918 i 1943. Na błękitnym tle tarczy widnieje cyfra pułkowa 4 i biała sylwetka kołobrzeskiego pomnika zaślubin Polski z morzem.

Odznaka o wymiarach 40x36 mm, swym kształtem nawiązuje do odznaki pamiątkowej 4 Kujawskiego Pułku Artylerii Lekkiej z 1926. Zaprojektował ją Grzegorz Ciechanowski, a wykonano w pracowni grawerskiej Andrzeja Panasiuka w Warszawie. Pierwsze odznaki wręczono 15 sierpnia 1991. Każda odznaka posiada swój unikatowy numer wybity na rewersie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Partyka, Odznaki i oznaki PSZ na Zachodzie 1939-1946. Wojska Lądowe. Rzeszów 1997
  • Zdzisław Sawicki: Mundur i odznaki Wojska Polskiego : czas przemian. Warszawa: "Bellona", 1997.
  • Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 978-83-204-3299-2.