Ogródek (województwo warmińsko-mazurskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Orzysz. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Ogródek
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Orzysz
Liczba ludności 200
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 12-323
Tablice rejestracyjne NPI
SIMC 0763933
Położenie na mapie gminy Orzysz
Mapa lokalizacyjna gminy Orzysz
Ogródek
Ogródek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ogródek
Ogródek
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Ogródek
Ogródek
Położenie na mapie powiatu piskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu piskiego
Ogródek
Ogródek
Ziemia53°48′31″N 22°06′05″E/53,808611 22,101389

Ogródek (niem. Ogrodtken, od 1938 Kalgendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz. Wieś leży nad jeziorami Kraksztyn i Druglin (Kaleńskie).

W Ogródku znajduje się filia Szkoły Podstawowej w Orzyszu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wymieniana w dokumentach z roku 1550, kiedy to książę Albrecht sprzedał Rafałowi Staroście z Grzegorz 5 włók sołeckich, celem założenia wsi czynszowej na 50 włókach między jeziorami Kraksztyn i Druglin oraz borem skomackim. Po okresie 5 lat wolnizny z szarwarku chłopi mieli obowiązek dostarczać z Orzysza do Rynu 2 fury mąki i siana.

We wsi istniał niewielki folwark, należący do dworu w Skomacku. Przez dłuższy czas folwark był dzierżawiony przez braci polskich. Jednym z dzierżawców był Morsztyn, po nim w 1725 roku Bogusław Arciszewski.

Ogródek do 1752 r. podlegał starostwu w Rynie, rewiru w Skomacku (obok wsi Klusy, Gorzekały, Lipińskie, Rożyńsk, Ruska Wieś) i parafii w Klusach. W 1752 roku zlikwidowano starostwa, wprowadzając nowe, większe jednostki administracyjne zwane powiatami. Powiat piski powstał w 1818 r., obejmował on obszar dawnego starostwa piskiego oraz parafię orzyską i okartowską.

W październiku 1656 r. Tatarzy, podczas najazdu, wzięli do niewoli dwadzieścia trzy osoby, w tym 8 kobiet.

Epidemia dżumy, przeniesiona przez Szwedów, dotarła tu w latach 1709–1711. Pochłonęła tysiące ofiar. Najbardziej ucierpiało starostwo piskie, gdzie epidemia pochłonęła 30% ludności. Chorych wywożono na jedną z wysp jeziora Druglin. Od tego czasu zwana jest ona Parchą.

W Ogródku żył, tworzył i został pochowany Michał Kajka (1859–1940), najwybitniejszy mazurski poeta ludowy, współzałożyciel Mazurskiej Partii Ludowej. W domu, który wybudował w 1883 i w którym mieszkał mieści się obecnie muzeum jego imienia[1].

Podczas akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych historyczna nazwa niemiecka Ogrodtken została w 1938 r. zastąpiona przez administrację nazistowską sztuczną formą Kalgendorf.

W 1939 roku wieś liczyła 444 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie suwalskim.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 305

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]