Okartowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°48′41″N 21°51′33″E
- błąd 38 m
WD 53°48'18"N, 21°51'33"E
- błąd 38 m
Odległość 751 m
Okartowo
wieś
Ilustracja
Widok z mostu drogowego
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Orzysz
Sołectwo Okartowo
Liczba ludności (2011) 404[1]
Strefa numeracyjna 87
Kod pocztowy 12-250
Tablice rejestracyjne NPI
SIMC 0763956
Położenie na mapie gminy Orzysz
Mapa lokalizacyjna gminy Orzysz
Okartowo
Okartowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Okartowo
Okartowo
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Okartowo
Okartowo
Położenie na mapie powiatu piskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu piskiego
Okartowo
Okartowo
Ziemia53°48′41″N 21°51′33″E/53,811389 21,859167

Okartowo (niem. Eckersberg[2]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.

Wieś leży nad brzegiem jeziora Śniardwy i jeziora Tyrkło, przy drodze krajowej nr 16, 6 km na zachód od Orzysza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

We wsi, nad brzegiem jeziora Śniardwy znajduje się Stacja Ratownictwa Wodnego, główna baza Mazurskiej Służby Ratowniczej, założona w 1978 roku[3].

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej, należącej do dekanatu Biała Piska, diecezji ełckiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała w II połowie XV wieku.

W połowie XIV w. (ok. 1340) Krzyżacy na miejscu dawnego grodziska pruskiego wznieśli strażnicę. Została ona poważnie uszkodzona w czasie najazdów Litwinów dowodzonych przez Kiejstuta w 1361, a w 1379 całkowicie zniszczona[4]. Osada powstała około roku 1485. Lokacja wsi nastąpiła w 1492 r. Kościół wybudowano w 1799 r., gruntownie odbudowany po zniszczeniach I wojny światowej. Nad jeziorem Tyrkło, około 2 km od wsi, znajdują się ślady po wczesnośredniowiecznym grodzisku pruskim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Okartowie
Cmentarz ewangelicki

Zabytki wpisane do rejestru zabytków[edytuj | edytuj kod]

Świątynia powstała w miejscu zamku krzyżackiego[6]. Wieża w dolnej części murowana, w górnej drewniana, kryta gontem. Ściany, strop i empory pokryte polichromią o motywach roślinno-geometrycznych i symbolicznych, umieszczonych w prostokątnych płycinach, pomiędzy którymi znajdują się cytaty z Biblii w języku niemieckim. Ołtarz główny i ambona barokowe. W murze otaczającym kościół tablica upamiętniająca odbudowę ze zniszczeń I wojny światowej.

  • Dawny cmentarz ewangelicki założony w I połowie XIX wieku – nr rej.: 817 z 27.06.1991.[7]

Najstarszy zachowany nagrobek z 1849 r.[8]

Pochówek o szczególnym znaczeniu: Rektor Rudolf Skrodzki (20.9.1828 – 17.1.1904).

Na cmentarzu znajduje się kwatera wojenna z okresu I wojny światowej. Pochowanych w niej jest trzech żołnierzy i pracownik cywilny armii niemieckiej oraz nieznany żołnierz armii rosyjskiej:

  1. Ldstrm. August Tieß z 5. Komp. Ldstrm. Inf. Batl. Lötzen I †4.9.1914
  2. Gefr. d. Res. Rudolf Will Scheinwerfer z Abt. Lötzen Pion. Batl. I †11.11.1914
  3. Arm. Soldat Hans Dobberstein z 1. Komp. Arm. Batl. 58 †17.7.1915
  4. Ziv. Arm. Arb. Hermann August Richter Baul. Süd. Fortif. d. Feste Boyen †15.10.1914
  5. żołnierz armii rosyjskiej †1914-15.[9]

Inne zabytki ujęte w gminnej ewidencji zabytków[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół dworca kolejowego wzniesiony w drugim dziesięcioleciu XX wieku:
  • Trzy domy murowane wzniesione w latach 20. XX wieku[14][15][16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  3. Informacje na stronie Mazurskiej Służby Ratowniczej.
  4. Jan Bałdowski "Warmia i Mazury, mały przewodnik" Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa 1977 s. 149
  5. Karta zabytku – kościół.
  6. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 306
  7. Karta zabytku – cmentarz ewangelicki.
  8. Tekla Żurkowska Mazurskie Cmentarze. Symbole w krajobrazie. Wydawnictwo Borussia, Olsztyn 2008, s. 75.
  9. [OSR] I wojna światowa (1914-18r.): Okartowo.
  10. Karta zabytku – dworzec.
  11. Karta zabytku – budynek1.
  12. Karta zabytku – budynek2.
  13. Karta zabytku – magazyn.
  14. Karta zabytku – dom 1.
  15. Karta zabytku – dom 2.
  16. Karta zabytku – dom 3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]