Okowiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Okowiel
Trisopterus esmarkii[1]
(Nilsson, 1855)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd dorszokształtne
Rodzina dorszowate
Rodzaj Trisopterus
Gatunek okowiel
Synonimy
  • Gadus esmarkii (Nillson, 1855)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Okowiel[3] (Trisopterus esmarkii) – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae)[3][4].

Rozmieszczenie i środowisko[edytuj | edytuj kod]

Północno-wschodni Atlantyk, południowo-zachodnie Morze Barentsa, wokół Islandii, Svalbardu i Wysp Owczych, czasami także w wodach otaczających Wyspę Niedźwiedzią, południowy zasięg wyznacza La Manche[4][2].

Ryba morska, oceanodromiczna, bentopelagiczna, pelagiczna. Bytuje na głębokości od 50 do 300 m, zazwyczaj od 100 do 200 m[4]. Preferuje strefy przydenne z mulistym dnem[2]. W porównaniu z innymi gatunkami dorszowatych prowadzi dość osiadły tryb życia[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość maksymalna – 35 cm[4], przeciętna 15–20 cm[3]. Ma duże oczy, na końcu pyszczka wąsik. Trzy płetwy grzbietowe: pierwsza – trójkątnego kształtu, z 14–15 promieniami miękkimi, druga z 23–26, trzecia z 23–26. Dwie płetwy odbytowe, pierwsza z 29–31 promieniami miękkimi, druga z 25–27. Płetwa piersiowa zbudowana z 18–19 promieni miękkich, brzuszna z 6; od 52 do 53 kręgów. Obrzeże drugiej i trzeciej płetwy grzbietowej, a także płetw odbytowych lekko wklęsłe[3]. Grzbiet szarobrązowy, boki srebrzyste, brzuch biały[4].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Rozród odbywa się w Morzu Północnym, na głębokościach większych niż 100 m. Szczyt tarła przypada z reguły na marzec–kwiecień, u populacji żyjących bardziej na północ, tj. m.in. u wybrzeża Norwegii, od końca marca do czerwca[2]. Dojrzałość płciową osiąga około drugiego roku życia. Trze się zazwyczaj, mając około trzech lat i 15–20 cm długość[3]. Tarło odbywa tylko raz w życiu[2], głównie w wodach otaczających północno-zachodnią Szkocję, Norwegię, Wyspy Owcze i Islandię[4].

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się zooplanktonem, w tym widłonogami, dziesięcionogami w stadium larwalnym, torborakami z rzędu Mysida, szczętkami, a także mniejszymi rybami i ich larwami[3][2].

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Ważna dla połowów komercyjnych, przemysłowych. Wykorzystywana do produkcji mączki rybnej. Poławiana głównie przy pomocy włoków dennych i niewodów duńskich[2].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje ją za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) od 2013. Trend populacji rosnący[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Trisopterus esmarkii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f g h Trisopterus esmarkii. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f g Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Morskie, 1982, s. 266.
  4. a b c d e f Trisopterus esmarkii (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp: 2018-04-03]