Okręg wileński (ZCZW)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
wileński
Okręg
Państwo  Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (II RP)
Siedziba Wilno
Zarządzający Konrad Niedziałkowski
Powierzchnia 48 466 km²
Populacja (1919)
• liczba ludności

1 633 504
• gęstość 33,7 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba powiatów 10
Liczba powiatów miejskich 1
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Portal Portal Polska

Okręg wileński – okręg administracyjny utworzony pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich 7 czerwca 1919 r.[1]

W skład Okręgu Wileńskiego weszły powiaty: wileński, trocki, oszmiański, święciański, lidzki, grodzieński i nowogródzki.

31 października 1919 r. do Okręgu Wileńskiego przyłączono powiat brasławski[2].

6 listopada 1919 r. do Okręgu Wileńskiego przyłączono powiat dziśnieński (z tymczasową siedzibą w Głębokiem)[3].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 1919 roku okręg zamieszkiwały 1 633 504 osoby. Największymi jego miastami były: Wilno (128 954 mieszk.), Grodno (28 165 mieszk.) i Lida (11 365 mieszk.). Na terytorium okręgu znajdowało się też 23 497 innych miejscowości, z których 3 miały 5–10 tys. mieszkańców, a 48 miało 1–5 tys. mieszkańców[4].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W okręgu wileńskim w roku szkolnym 1919/1920 działało 929 szkoły powszechne, 26 szkół średnich, 13 szkół zawodowych, 4 seminaria nauczycielskie i 56 kursów. Ogółem w szkołach uczyło się 80 481 dzieci i pracowało 2173 nauczycieli. W marcu 1920 roku istniało 859 szkół nauczających w języku polskim i 968 szkół nauczających w innych językach[5].

Szczegółowy podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Powiat Pow.km² Mieszk. Miasto powiatowe Mieszk.
Okręg Wileński
brasławski ² 2590 82.513 Coat of Arms of Brasłaŭ, Belarus.svg Brasław 1.235
dziśnieński (od Dzisna) ³ 5779 193.263 Coat of Arms of Hłybokaje, Belarus.svg Głębokie ?
grodzieński 4264 127.252 POL Grodno COA.svg Grodno 28.165
lidzki 5605 186.060 Coat of Arms of Lidy, Belarus.svg Lida 11.365
nowogródzki 4 2445 95.907 Coat of Arms of Navahrudak, Belarus.svg Nowogródek 5.096
oszmiański 6885 189.390 Oshmyany COA (Vilno Governorate) (1845).png Oszmiana 3.442
święciański 4826 139.692 Svencionys COA.gif Święciany 3.900
trocki 4160 92.831 Trakai (Lithuania) CoA.svg Troki 1.886
wilejski ¹ 6185 213.424 Coat of Arms of Vilejka, Belarus.png Wilejka 5.893
wileński 5727 313.172 Coat of arms of Vilnius Gold.png Wilno 128.954
Wilno miasto ? 128.954 Coat of arms of Vilnius Gold.png Wilno 128.954
¹ Przyłączony między lipcem a wrześniem 1919 r.
² Przyłączony 31 października 1919 r. (Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 25, poz. 257)
³ Przyłączony 6 listopada 1919 r. (Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 26, poz. 275)
4 1 sierpnia 1919 r. z części powiatu nowogródzkiego utworzono powiat baranowicki w okręgu brzeskim (Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 19, poz. 172)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41
  2. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 25, poz. 257
  3. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 26, poz. 275
  4. I. Tablice ogólne. W: Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). LwówWarszawa: Książnica Polska T-wa Naucz. Szkół Wyższych, 1920, s. 25, seria: Prace geograficzne wydawane przez Eugenjusza Romera.
  5. Joanna Gierowska-Kałłaur: Rozdział VII. Szkolnictwo na ziemiach podległych Zarządowi Cywilnemu Ziem Wschodnich. W: Joanna Gierowska-Kałłaur: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, 2003, s. 242. ISBN 83-88973-60-6. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zeszyt VII. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919). LwówWarszawa: Książnica Polska T-wa Naucz. Szkół Wyższych, 1920, s. 50, seria: Prace geograficzne wydawane przez Eugenjusza Romera.
  • Joanna Gierowska-Kałłaur: Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919 – 9 września 1920). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, 2003, s. 447. ISBN 83-88973-60-6.