Operacja Frankton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Operacja Frankton – tajna operacja wojskowa aliantów, która miała miejsce na terenie okupowanej Francji na przełomie listopada i grudnia 1942 roku[1].

Przebieg misji[edytuj | edytuj kod]

Misja miała swój początek u wybrzeży Szkocji, w miejscowości Holy Loch, skąd 30 listopada 1942 roku wypłynął okręt podwodny HMS "Tuna" (N94). Na pokładzie okrętu znajdowało się 13 komandosów i sześć kajaków Mark II (każdy o długości 4.6 metra). Zadaniem HMS "Tuna" było przetransportowanie drogą podwodną komandosów wraz z kajakami w pobliże wybrzeża Francji. Ze względu na słabą pogodę i napotkane pole minowe do wyznaczonego miejsca okręt dopłynął dzień później niż planowano, czyli 7 grudnia. Stamtąd pięć kajaków (gdyż jeden został uszkodzony w trakcie wyładowywania go na powierzchnię) wyruszyło w kierunku oddalonego o 16 km ujścia rzeki Gironde. Ze względu na bardzo trudne warunki pogodowe dotarły tam tylko trzy kajaki.

Po dopłynięciu do ujścia rzeki komandosi niepostrzeżenie wpłynęli na tereny kontrolowane przez Niemców i skierowali się ku St Vivien du Medoc. W trakcie drogi załoga jednego z kajaków została schwytana przez wroga w okolicach Pointe de Grave, przez co w akcji pozostały już tylko dwa kajaki.

W nocy z 11 na 12 grudnia 1942 roku załoga dwóch kajaków: Catfish i Crayfish, dotarła do portu w Bordeaux. Komandosi ruszyli do ataku o godzinie 21:00, zaminowując kilka okrętów, w tym przerywacz zagród minowych oraz mały okręt liniowy.

Po wykonaniu zadania komandosi wycofali się ku Isle de Caseau, skąd popłynęli do St Genes de Blaye. Tam ukryli kajaki i ruszyli drogą lądową ku Hiszpanii. Załoga jednego z kajaków została schwytana w Montlieu-la-Garde, drugiej natomiast udało się przekroczyć granicę i dotrzeć ostatecznie na Gibraltar, skąd zostali zabrani do Wielkiej Brytanii[2].

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

W wyniku przeprowadzonej akcji życie straciło ośmiu komandosów. Czterem udało się wykonać w pełni zadanie, jednak tylko dwóch przeżyło misję. Ostatecznie jednak udało się zniszczyć wiele niemieckich okrętów, co w ocenie Winstona Churchilla skróciło II wojnę światową o około 6 miesięcy[3].

Operacja Frankton w świadomości i kulturze[edytuj | edytuj kod]

W 1955 roku powstał film pt. Cockleshell Heroes, który został oparty o wydarzenia związane z wykonywaniem misji[4].

W Bordeaux istnieje "Plac Frankton" upamiętniający bohaterów tej akcji. W okolicach miejscowości Le Verdon-sur-Mer oraz Saint-Georges-de-Didonne znajdują się również pomniki upamiętniające te wydarzenia[5].

Na terenie Francji wyznaczono także ok. 160 km ścieżkę "Frankton Trail" wyznaczającą trasę ucieczki jedynych dwóch komandosów, którzy przeżyli misję i powrócili do Wielkiej Brytanii[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Vanessa Barford: "Remembering the secret mission of Cockleshell Heroes". BBC.com. [dostęp 2015-06-05].
  2. Tomasz Merwiński: "Operacja Frankton". Merwinski.pl. [dostęp 2015-06-05].
  3. "The Cockleshell Heroes of 1942". HistoryLearningSite.co.uk. [dostęp 2015-06-05].
  4. "The Cockleshell Heroes". imdb.com. [dostęp 2015-06-05].
  5. "Operation Frankton: The Cockleshell Heroes Aand Their 1942 Suicide Raid". invisiblebordeaux.blogspot.com. [dostęp 2015-06-05].
  6. "The Frankton Trail 2012". The Royal British Legion. [dostęp 2015-06-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]