Organizacja austro-węgierskiego pułku armat polowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Organizacja austro-węgierskiego pułku armat polowychetat pułku artylerii polowej cesarskiej i królewskiej Armii oraz królewsko-węgierskiej Obrony Krajowej.

W 1914 siły zbrojne Monarchii Austro-Węgierskiej posiadały 42 pułki armat polowych w c. i k. Armii, 8 dywizjonów armat polowych w c. k. Obronie Krajowej oraz 8 pułków armat polowych w k. węg. Obronie Krajowej[1]. Pułki armat polowych k. węg. Obrony Krajowej posiadały taką samą organizację, jak pułki armat polowych wojska wspólnego, tak w czasie pokoju, jak i w czasie wojny. Jeżeli chodzi o dywizjony armat polowych c. k. Obrony Krajowej to, planowano ich rozwinięcie w osiem pułków armat polowych[2].

Pułk[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Oddział gospodarczy.

Każdy pułk stanowił samodzielne „ciało rachunkowe” i posiadał komisje zarządzającą i kasową. Zapasy mobilizacyjne (augmentacyjne) pułk posiadał przy sobie. Wojenny materiał artyleryjski znajdował się pod zarządem specjalnej komisji materiałowej usytuowanej na szczeblu brygady artylerii. W skład wspomnianej komisji wchodził komendant brygady, jako prezes, komendant pułku haubic polowych, komendanci baterii (po jednym z każdego pułku należącego do brygady), komendant kadry oddziału uzupełniającego pułku haubic polowych oraz jeden porucznik lub podporucznik[3].

Pułk na stopie pokojowej składał się komendy pułku, dwóch dywizjonów, każdy po dwie baterie (w niektórych pułkach drugi dywizjon miał trzy baterie), kadry baterii uzupełniającej, magazynu augmentacyjnego i kadry parku amunicyjnego. Komenda pułku była przydzielona pod względem prowiantowym do kadry baterii uzupełniającej[4].

Pułk na stopie wojennej składał się komendy pułku, dwóch dywizjonów, każdy po dwie baterie (względnie drugi dywizjon trzy baterie), oddziału rezerwowego (cztery działa z obsługą), który wyruszał z pułkiem w pole, taboru bojowego i taboru prowiantowego, a także nowych formacji dla służby drugiej linii, według potrzeb i możliwości[5].

Pułk był jednostką organizacyjną „stanowiącą podstawę do kompletowania” (uzupełniania)[4].

Żołnierz artylerii polowej
Porucznik artylerii polowej w mundurze paradnym
Organizacja pułku armat polowych
pokojowa wojenna
typ I typ II typ I typ II
komenda pułku komenda pułku
1 dywizjon 1 dywizjon
1 bateria 1 bateria
2 bateria 2 bateria
2 dywizjon 2 dywizjon
3 bateria 3 bateria
4 bateria 4 bateria
5 bateria 5 bateria
kadra baterii uzupełniającej bateria uzupełniająca
kadra parku amunicyjnego kadra parku amunicyjnego
magazyn mobilizacyjny oddział rezerwowy
nie występowały
w organizacji pokojowej
tabor bojowy
tabor prowiantowy
park amunicyjny
nowe formacje dla służby drugiej linii,

według potrzeb i możliwości

Sztab pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztab pułku na stopie pokojowej składał się z:

  • komendanta pułku (pułkownika),
  • adiutanta pułku (kapitana),
  • oficera prowiantowego,
  • lekarza,
  • oficera rachunkowego,
  • weterynarza,
  • urzędnika prowadzącego warsztat polowy,
  • ogniomistrza prowadzącego gospodarkę sztabu,
  • pomocnika oficera rachunkowego (kaprala),
  • 2 podoficerów sanitarnych,
  • rusznikarza (podoficer),
  • kowala (podoficer),
  • 5 szeregowców,
  • 5 ordynansów oficerskich,
  • 3 konie własne,
  • 4 konie wojskowe.

Razem 7 oficerów (gażystów) oraz 18 żołnierzy i 7 koni. Sztab na stopie bojowej liczył 50 ludzi, 30 koni oraz dwa czterokonne wozy sztabowe[5].

Bateria[edytuj | edytuj kod]

Bateria była jednostką taktyczną niższego rzędu, składającą się z 8 cm armata polowa wzór 1905 lub 1905/08. Modele różniły się tylko tym, że drugi z nich mógł być rozłożony dla łatwiejszego transportu (w górach)[6].

Bateria na stopie pokojowej składała się z dwóch plutonów, każdy po dwa półplutony (1 armata). Liczyła ona:

8 cm armata polowa wzór 1905
Artyleria polowa w marszu
8 cm armata polowa wzór 1905 nad Isonzo
stan normalny stan podwyższony
komendanta baterii (kapitana) 1 1
oficerów 3 3
chorążego 1 1
starszego ogniomistrza 1 1
ogniomistrza 1 1
plutonowych 4 5
kaprali 3 4
kaprali telefonicznych 2 2
trębacza (podoficera) 1 1
podoficera rachunkowego 1 1
starszych żołnierzy 12 14
starszego żołnierza (telefonistę) 1 1
szeregowców 69 79
ordynansów oficerskich 4 4
koni własnych 1 1
koni wojskowych (wierzchowych) 19 21
koni pociągowych 33 43
armat 4 4
jaszczyków 2 (bez zaprzęgów) 2 (z zaprzęgami)
wóz z narzędziami 1 (bez zaprzęgu) 1 (bez zaprzęgu)
wóz bagażowy 1 (bez zaprzęgu) 1 (bez zaprzęgu)
wozów prowiantowych 2 (bez zaprzęgów) 2 (bez zaprzęgów)

Razem 5 oficerów, 99 (113) żołnierzy, 53 (65) koni, 6 wozów oraz 4 armaty[6].

Bateria na stopie pokojowej wojennej się z trzech plutonów, każdy po dwa półplutony (1 armata). W baterii występowały następujące stanowiska etatowe:

Plutonowy artylerii polowej
stanowisko etatowe stopień wojskowy
komendant baterii kapitan
I oficer (zastępca komendanta baterii) porucznik
oficer dowodzący przodkami porucznik / podporucznik
wywiadowca podporucznik / chorąży
ogniomistrz
kapral
podoficer za frontem ogniomistrz
podoficer od przodków
komendanci armat plutonowi
podoficer ordynansowy komendanta baterii kapral
podoficer ordynansowy I oficera
podoficer od przodków
podoficer od katomierza bateryjnego
celowniczy starsi żołnierze
kowal starszy żołnierz
telefonista podoficer
sanitariusz
trębacz bateryjny trębacz (podoficer)
trębacz I oficera trębacz
obsługa armat kanonierzy
woźnice

Razem bateria liczyła 180 ludzi i 140 koni, 6 armat (sześciokonnych), 6 jaszczy (sześciokonnych), 1 wóz z przyborami. W taborze bojowym 1 kuchnia polowa (dwukonna). W taborze prowiantowym 3 wozy prowiantowe (dwukonne), 1 wóz bagażowy (dwukonny) oraz 1 wóz z rekwizytami (sześciokonny)[7].

Oddziałami specjalnymi baterii były: oddział telefoniczny (dla pięciu stacji), patrol sanitarny oraz stały patrol wywiadowczy[7].

W oddziale telefonicznym trzy stacje były czynne, a dwie rezerwowe. Skład stacji: 1 telefonista i 1 ordynans (stacja nr 3 była konna). Każda stacja była wyposażona w 1 aparat, 1 telefon magnesowy, 3 km łącznika oraz jeden „garnitur” sygnalizacyjny[7].

Patrol sanitarny liczył jednego podoficera i 4 sanitariuszy[7].

Stały patrol wywiadowczy składał się z jednego oficera (chorążego lub kadeta), jednego ogniomistrza i dwóch kaprali, którzy musieli być wyszkoleni w służbie telefonicznej i sygnalizacyjnej oraz zaopatrzeni w lornetki, busole, latarnie, liny, chorągiewki sygnalizacyjne i mapy. Patrole mogły być dzielone na półpatrole lub łączone po kilka z różnych baterii pod jednolitym kierownictwem[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Płomieńczyk: Armja Austro-Węgierska. Warszawa: POW, 1916, seria: Bibljoteka Przeglądu Wojskowego.