Organizacja baterii artylerii przeciwlotniczej motorowej typu A

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Organizacja baterii artylerii przeciwlotniczej motorowej typu Aetat wojenny pododdziału artylerii przeciwlotniczej Wojska Polskiego II RP.

25 listopada 1935 roku Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu podjął uchwałę w sprawie wyposażenia, w latach 1935–1939, wszystkich czynnych dywizji piechoty w czterodziałowe baterie artylerii przeciwlotniczej o trakcji motorowej. Realizację uchwały zakończono przed wybuchem II wojny światowej.

17 grudnia 1936 roku na posiedzeniu KSUS rozpatrzono przedstawione przez Inspektora Obrony Powietrznej Państwa postulaty i uchwalono plan rozbudowy oraz unowocześnienia środków obrony przeciwlotniczej zgodnie, z którym dywizja piechoty posiadać miała baterię artylerii przeciwlotniczej uzbrojoną w sześć dział przeciwlotniczych 40 mm i 8 ciężkich karabinów maszynowych. Do wojny nie zdołano zwiększyć liczby dział z 4 do 6 w każdej z baterii.

W styczniu 1937 roku KSUS zatwierdził plan utworzenia czterech oddziałów pancerno-motorowych. Każdy z oddziałów miał dysponować jedną czterodziałową baterią dział przeciwlotniczych 40 mm i 8 ckm.

Baterie nie występowały samodzielnie w organizacji pokojowej Wojska Polskiego z wyjątkiem 13 samodzielnej baterii artylerii przeciwlotniczej w Równem. Były organicznymi jednostkami artylerii przeciwlotniczej, całkowicie zmotoryzowanymi, czynnych dywizji piechoty na stopie wojennej i brygad pancerno-motorowych.

Każda z baterii typu „A” składała się z czterech plutonów. Pluton uzbrojony był w jedną 40 mm armatę plot. wzór 1936 i dwa lekkie karabiny maszynowe oraz wyposażony w dwa ciągniki C2P i radiostację N2. W niektórych bateriach zamiast lkm-ów były ckm-y na samochodach Fiat 508/518. Ponadto bateria posiadała jedną radiostację N1 i 34 samochody. Zapas amunicji wynosił 4 jednostki ognia na każde z czterech dział. Jednostka ognia wynosiła 200 nabojów. Stan etatowy baterii liczył 6 oficerów oraz 163 podoficerów i szeregowych.

Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W”, wszystkie baterie zmobilizowane zostały w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem brązowym (podgrupa 2 - OPL). Formowanie baterii rozpoczęto 24 sierpnia 1939 roku o godz. 6. Poszczególne baterie osiągnąć miały gotowość bojową po upływie 24–44 godzin od rozpoczęcia mobilizacji.

Jednostkami mobilizującymi były:

22 sierpnia 1939 roku zostały wydane rozkazy do formowania dwóch nowych pododdziałów artylerii przeciwlotniczej, które w 1940 roku miały przejąć część zadań mobilizacyjnych:

  • 4 dywizjon artylerii przeciwlotniczej w Kutnie,
  • 12 dywizjon artylerii przeciwlotniczej w Kowlu.

Ponadto czyniono przygotowania do sformowania 23 dywizjonu artylerii przeciwlotniczej w Wołkowysku.

Baterie artylerii przeciwlotniczej motorowe typu "A" we wrześniu 1939
Bateria Dowódca Jednostka mobilizująca Przydział taktyczny Faktyczny przydział Zestrzelenia
Nr 1 por. Stefan Maria Osostowicz 3 daplot 1 DPLeg OPL OK I (most kol. w Orzechowie) 5
Nr 2 por. Alfred Adam Słociński 11 daplot 2 DPLeg OPL OK I (Dęblin) -
Nr 3 kpt. Stanisław Małecki 9 daplot 3 DPLeg OPL OK IX (most w Siemiatyczach) -
Nr 4 kpt. Leon Furmanowicz 8 daplot 4 DP OPL Armii "Pomorze" (lotnisko w Toruniu) 2
Nr 5 kpt. Edward Dyhdalewicz 6 daplot 5 DP OPL SGO "Narew" (Białystok) -
nr 6 por. Józef Grzegorz Dac 5 daplot 6 DP OPL Armii "Kraków" (Kraków) 7
Nr 7 kpt. Stanisław Marczak 5 daplot 7 DP 7 DP 7
Nr 8 kpt. Józef Płodowski 1 paplot 8 DP OPL Armii "Modlin" (Twierdza Modlin) 24
Nr 9 por. Tadeusz Walużyniec 1 paplot 9 DP 9 DP -
Nr 10 por. Stanisław Mieczysław Ungeheier 7 daplot 10 DP 10 DP -
Nr 11 kpt. Tadeusz Dobiesław Hordyński 6 daplot 11 DP OPL OK V (Tarnów) -
Nr 12 kpt. Franciszek Burski 6 daplot 12 DP 12 DP -
Nr 13 kpt. Teodor Augustyn Zachariasiewicz 13 sbaplot 13 DP OPL Armii "Pomorze" (most we Włocławku) 1
Nr 14 kpt. Stanisław Zaleski 7 daplot 14 DP 14 DP 13
Nr 15 por. Tomasz Neugebauer 8 daplot 15 DP 15 DP 2
Nr 16 kpt. Julian Wojtusiak 8 daplot 16 DP 16 DP -
Nr 17 kpt. Wiktor Borodzicz 7 daplot 17 DP 17 DP 7
Nr 18 por. Wiktor Pławiński 1 paplot 18 DP 18 DP 12
Nr 19 kpt. Władysław Jan Żdżarski 3 daplot 19 DP OPL Armii "Modlin" (mosty na Wiśle w Płocku) -
Nr 20 ppor. Witold Barancewicz 2 daplot 20 DP OPL SGO "Narew" (most w Małkini) -
Nr 21 kpt. Borys Godunow 5 daplot 21 DPG 21 DPG -
Nr 22 por. rez. Janusz Makarczyk 11 daplot 22 DPG OPL mostów w Sandomierzu 28
Nr 23 kpt. Ferdynand Blechinger 15 daplot 23 DP 23 DP -
Nr 24 kpt. Józef Jan Kopeć 5 daplot 24 DP OPL węzła kolejowego w Kutnie -
Nr 25 kpt. Paweł Kazimierz Żniński 7 daplot 25 DP 25 DP 1
Nr 26 kpt. Zbigniew Feliks Luer 1 paplot 26 DP 26 DP 5
Nr 27 kpt. Władysław Bandrowski 9 daplot 27 DP 27 DP -
Nr 28 por. Marian Jan Ostaszewski 1 paplot 28 DP 28 DP 2
Nr 29 kpt. Kazimierz de Latour 2 daplot 29 DP OPL Wilno -
Nr 30 por. Tytus Jakubowski 9 daplot 30 DP OPL węzła kolejowego w Koluszkach
Nr 71 por. Roman Władysław Zwil 6 daplot 10 BK 10 BK 2
Nr ? Nie została sformowana 1 paplot WBPM WBPM -

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Truszkowski, Działania artylerii przeciwlotniczej w wojnie 1939 r. Zakończenie, „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1978, nr 2 (84), s. 212–236.
  • Marian Kopczewski, Zbigniew Moszumański, Polska artyleria przeciwlotnicza w wojnie obronnej 1939 roku, BUWiK i Szefostwo Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Wojsk Lądowych, Warszawa 1999, ​ISBN 83-9051102-5-1
  • Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Wydawnictwo MON, Warszawa 1964, wyd. I, s. 84, 168, 260.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, Warszawa 2010, ​ISBN 978-83-86100-83-5
  • Andrzej Konstankiewicz, Broń strzelecka Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa: MON, 1986, s. 167, ISBN 83-11-07266-3, OCLC 69494630.
  • Zbigniew Moszumański, Dowództwa grup artylerii przeciwlotniczej (1929-1939), „Przegląd Wojsk Lądowych” 2000, nr 8, s. 91–94.
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3​.
  • Przemysław Dymek, Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej - 7 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 2013.