Ort (moneta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Awers monety "Ort" z profilem Zygmunta III Wazy, Mennica Gdańska, 1618
Rewers monety "Ort" z herbem miasta Gdańska, Mennica Gdańska, 1618, Mincerz Stanisław Berman
Orty polskie
Koronny 1754
Koronny 1755
Miejski Gdańska 1760

Ort – moneta srebrna bita w Polsce od XVII do XVIII wieku (równa ¼ talara).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wprowadzono ją w Gdańsku w roku 1608[1] na wzór niemieckiego ortstalara. Wprowadzając ową monetę, Gdańsk chciał sobie zapewnić dobrą i uniwersalną walutę niezbędną do zawierania transakcji zagranicznych[2]. Na jednego orta gdańskiego składało się 10 do 18 groszy polskich (od 1623 roku). Moneta ta szybko rozpowszechniła się na całą Rzeczpospolitą i już w XVII wieku biła go mennica koronna, miejskie mennice i mennica litewska. Za panowania Augusta III orta zrównano z tymfem, tym samym przestał on istnieć jako samodzielna jednostka monetarna. Ostatni raz ort został wybity w 1766 jako moneta próbna.

Istniała także moneta wartości połowy orta, zwana półurcie[3], półorta, piętak lub grosz popielny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mennica Gdańska, Marian Gumowski, str. 97
  2. Edmund Kopicki: Monety Zygmunta III Wazy. Szczecin: Nefryt, 2007, s. 330. ISBN 978-83-87355-53-1.
  3. Słownik Języka Polskiego A. Kryńskiego, str. 960