Orzepowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Rybnika Orzepowice
Dzielnica Rybnika
Ilustracja
Szkoła Podstawowa nr 32 im. A. Szklarskiego w Orzepowicach
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Rybnik
W granicach Rybnika od 1973
Zarządzający Andrzej Kaczmarczyk
Populacja 
• liczba ludności

3200
Nr kierunkowy (+48) 032
Kod pocztowy 44-200
Tablice rejestracyjne SR
Położenie na mapie Rybnika
Mapa lokalizacyjna Rybnika
Orzepowice
Orzepowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Orzepowice
Orzepowice
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Orzepowice
Orzepowice
50°07′00,1200″N 18°31′02,6400″E/50,116700 18,517400
Portal Portal Polska
Kościół św. Floriana
Spiętrzona rzeka Ruda tworząca tzw. Zbiornik Orzepowicki
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr 3 w Orzepowicach (50°06′44,6″N 18°31′14,0″E/50,112389 18,520556)

Orzepowice (niem. Ozippowitz, Orzupowitz) dzielnica Rybnika na północny zachód od centrum miasta, położenie geograficzne 50°07'N 18°32'E. W granice miasta jako dzielnica weszła w 1973 roku[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa Ożepowice pochodzi prawdopodobnie od Ożepa – jednej ze staropolskich form dzisiejszego Józefa[2]. Inną wersją powstania nazwy miejscowości (w średniowieczu nie pojawia się w nazwie miejscowości pierwsza głoska "o") jest nawiązanie do żup, z których wydobywano sól. Do dnia dzisiejszego w pobliskim lesie można znaleźć niezamarzający zimą strumyk w miejscu gdzie kiedyś miały być zlokalizowane żupy solne.

Historyczne dokumenty zanotowały obecną dzielnicę Rybnika jako osobną miejscowość w 1614 jako Ożepowice, w 1659 jako Orzupowice[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

1 września 1939 r. Wojsko Polskie wysadziło most nad rzeką Nacyną. Podczas odbudowy polski oddział ukrywający się w okolicy zastrzelił dwóch robotników – mieszkańców wsi – zmuszonych przez Niemców do odbudowy mostu[4]. W dniu 24 stycznia 1945 w czasie przemarszu ewakuowanych więźniów obozu oświęcimskiego SS-mani zastrzelili 13 więźniów. Ich zwłoki zakopano w lesie na granicy z Jejkowicami wraz z 19 więźniami zamordowanymi w tej miejscowości[5]. Od 1945 r. Orzepowice wraz z Golejowem, Ochojcem i Wielopolem należały do gminy zbiorowej Wielopole[6]. Na przełomie lat 40. i 50. istniała gmina Orzepowice. W 1973 r. Orzepowice stały się dzielnicą Rybnika[7].

Rzymskokatolicki Kościół św. Floriana[edytuj | edytuj kod]

W 1872 roku przystąpiono do budowy kaplicy pw. św Floriana, którą ufundował książę z Rud. W roku 1883 ks. proboszcz Bolik poświęcił kaplice. Od 1975 zaczęto w przydrożnej kaplice odprawiać msze święte. W roku 1986 rozpoczęto budowę kościoła. 29 kwietnia 1990 ks. bp. Damian Zimoń dokonał konsekracji kościoła. W dniu 4 maja 2008 roku do parafii przybyły relikwie św. Floriana z krakowskiej katedry.

Szkoła Podstawowa[edytuj | edytuj kod]

1777 roku wybudowano szkołę, do której uczęszczały dzieci ze wszystkich okolicznych miejscowości. Początkowo mieściła się w budynku prywatnym (w pobliżu dzisiejszego kościoła), a następnie w budynku przedszkola (dzisiejsza Przychodnia NFZ). W 1913 r. powstała nowa szkoła. W 1980 r. zamknięto szkołę, a dzieci dalej uczyły się w Rybnickiej Kuźni (SP 15). W 1990 r. po kapitalnym remoncie ponownie otwarto szkołę pod numerem 32 i dobudowano nowoczesną salę gimnastyczną. W 2008 roku szkoła obchodziła 95-lecie istnienia. W 2012 r. połączono szkołę z przedszkolem w Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 7 i zamieniono się budynkami z Zespołem Medycznych Szkół Policealnych Województwa Śląskiego w Rybniku przy ul. Borki.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica zlokalizowana jest pomiędzy dwoma rybnickimi rzekami – Rudą i Nacyną oraz Zalewem Rybnickim i zbiornikiem Orzepowice – przyległym Zalewu Rybnickiego. Przez Orzepowice biegną szlaki turystyczne i rowerowe, na przystani żeglarskiej działają kluby żeglarskie a na przyległym Zalewie Rybnickim spływy kajakowe. Do 2008 roku na ulicy Długiej rosła ok. 150-letnia topola kanadyjska o obwodzie pnia około 420 cm.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny czarny Szlak Morza Rybnickiego (22,5 km)

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba mieszkańców
1799 76[8]
1855 297
1861 341[9]
1880 399[10]
1885 420
1910 903
1926 898
1931 1317[11]
1999 2639
2008 3200[12]

W dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Boisko klubu TKKF Zuch Orzepowice

znajdują się m.in.:

  • zespół szpitalny "Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr 3 w Rybniku", którego budowę rozpoczęto w 1973 roku. do projektu przywrócono w latach 90., a oddano go do użytku w 2000 roku. Na jego terenie znajduje się kaplica szpitalna pw. Krzyża Świętego.
  • oczyszczalnia ścieków,
  • Kościół Rzymskokatolicki pw. św. Floriana (parafia należy do dekanatu Golejów)
  • Zespół Medycznych Szkół Policealnych Województwa Śląskiego w Rybniku,
  • Szkoła Podstawowa nr 32 im. Alfreda Szklarskiego.
  • Kapliczka pw. św. Floriana przy ul. Rudzkiej
  • Na tzw. mycie została postawiona 6,5 m; czterokondygnacyjna Boża Męka z figurą Matki Boskiej Królowej Aniołów.
  • Studzienka w lesie przy ul. Borki

działają:

  • klub sportowy Zuch Orzepowice (rok założenia ok. 1920),
  • przy parafii św. Floriana działa chór "Gloria".

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez Orzepowice biegnie droga wojewódzka nr 920 (RybnikRudy).

Znani orzepowiczanie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rybnik – serwis miejski, www.rybnik.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  2. Henryk Borek, Górny Śląsk w świetle nazw miejscowych, Instytut Śląski w Opolu, 1988
  3. Franz Idzikowski,"Geschichte Stadt udn ehemaligen Herrschaft Rybnik in Oberschlesien", Maruschke&Berendt, Breslau 1861, str. 16.
  4. Według relacji córki jednego z zabitych mężczyzn
  5. Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem Oddział Katowice i Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji, Trasy ewakuacyjne więźniów KL Auschwitz. Raport z przeglądu trasy ewakuacyjnej z Oświęcimia do Gliwic oraz z Gliwic przez Rybnik do Raciborza, Katowice, 2003
  6. Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (według stanu z dnia 1 stycznia 1946). Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.
  7. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 325
  8. Friedrich Albert Zimmermann, Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, Brieg, 1784
  9. Felix Triest, Topographisches Handbuch von Oberschlesien, Breslau, 1865
  10. Ortschafts = und Entfernungs = Tabelle des Regierungsbezirk Oppeln, Oppeln, 1886
  11. Śląskie Wiadomości Statystyczne, 1937, R. 4, z. 4
  12. Procentowy udział dzielnic miasta w dochodach i wydatkach, które bezpośrednio można w nich umiejscowić, www.rybnik.pl [1]