PAGEOS 1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PAGEOS 1
Ilustracja
Indeks COSPAR 1966-056A
Indeks NORAD S02253
Zaangażowani NASA
Rakieta nośna Thor SLV-2A Agena D
Miejsce startu Vandenberg, USA
Orbita (docelowa, początkowa)
Perygeum 3913 km
Apogeum 4220 km
Okres obiegu 177,1 min
Nachylenie 85,4°
Czas trwania
Początek misji 24 czerwca 1966[1] (00:12 UTC)
Wymiary
Masa całkowita 54,12[2] kg

PAGEOS 1 (ang. PAssive Geodetic Earth Orbiting Satellite 1; także PAssive GEOdetic Satellite, pol. Satelita geodezyjny bierny 1[3]) – amerykański bierny satelita geodezyjny wyniesiony w 1966 roku. Wraz z satelitą GEOS 1 stanowił część National Geodetic Satellites Program. Zadaniem należącego do NASA satelity była pomoc w dokonywaniu pomiarów geodezyjnych. PAGEOS 1 miał postać rozwijanego na orbicie balonu z tworzywa sztucznego o średnicy 30,48 m, który był pokryty cienką warstwą aluminium.

Start rakiety Thor SLV-2A Agena D z satelitą PAGEOS 1.

Budowa i działanie[edytuj | edytuj kod]

Korzystając z doświadczeń wyniesionych z budowy pasywnego eksperymentalnego satelity telekomunikacyjnego Echo 1, w Langley Research Center zbudowano satelitę mającego formę sferycznego balonu o średnicy 30,48 metra wykonanego z poliestrowej folii o grubości 0,0127 mm[4]. Celem nadania powierzchni wysokiej zdolności refleksyjnej światła słonecznego folię pokryto aluminium fizycznie osadzonym z fazy gazowej[4].

W celu przetestowania nowych metod produkcyjnych zbudowano dwa prototypy PAGEOSA. Montaż konstrukcji polegał na kolejnym łączeniu ze sobą za pomocą taśmy klejącej 83 arkuszy foliowych, z których każdy miał 47,85 m długości[5]. Całość dodatkowo łączyły dwie nakładki przyklejane na górnej i dolnej części sfery[6]. Tuż przed zaklejeniem sfery do jej wnętrza wprowadzono w formie proszku 4,5 kg kwasu benzoesowego i 9 kg antrachinonu[7]. Substancje te na orbicie pod wpływem działania promieni słonecznych miały sublimować, wypełnić złożonego wcześniej PAGEOSA i nadać mu docelowy kształt sfery[8]. Następnie, w stanie gazowym, miały ulotnić się do przestrzeni kosmicznej w ciągu około 14 dni. Po tym czasie sferyczny kształt satelity wynikał jedynie ze sztywności materiału i stabilnej orbity, na której znajdował się[9].

Pokrycie balonu – cienka warstwa aluminium, dobrze odbijała promieniowanie słoneczne, dzięki czemu z powierzchni Ziemi obiekt był dobrze widoczny na tle gwiazd[10]. Wykorzystanie satelity polegało na obserwacjach i fotografowaniu go z kilku stacji badawczych dokładnie w tym samym czasie. Przemieszczanie się satelity względem znanych gwiazdozbiorów pozwalało metodą triangulacji ustalać wielkości i kształty badanych obszarów Ziemi[9].

Misja[edytuj | edytuj kod]

Misja rozpoczęła się 24 czerwca 1966 roku, kiedy rakieta Thor Agena D wyniosła z kosmodromu Vandenberg satelitę PAGEOS 1 na średnią orbitę okołoziemską, okołobiegunową (o inklinacji około 85-87°)[11][12][13][4]. Wystrzelony satelita otrzymał oznaczenie COSPAR 1966-056A[11]. Po znalezieniu się na docelowej orbicie nastąpiło prawidłowe rozwinięcie struktury balonu.

PAGEOS 1 przez 9 lat pomagał w prowadzonych badaniach geodezyjnych. W lipcu 1975 roku uległ częściowemu zniszczeniu, a w styczniu 1976 rozpadowi uległy pozostałe jego części. Fragmenty satelity w ciągu kolejnych lat ulegały spaleniu w górnych warstwach atmosfery. Ostatni duży fragment spłonął w atmosferze 2 września 2016 roku[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • * Louis A. Teicbman: THE fabrication and testing of PAGEOS I (ang.). NTRS.NASA.GOV. [dostęp 2021-01-07].
  • Gunter Krebs: PAGEOS 1 (ang.). Gunter's Space Page. [dostęp 2021-01-07].
  • Mark Wade: Pageos (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2021-01-07].
  • Jonathan McDowell: Master Launch Log (ang.). Jonathan's Space Home Page. [dostęp 2021-01-07].
  • PAGEOS 1 (ang.). W: NSSDCA Master Catalog [on-line]. NASA. [dostęp 2021-01-07].