Pałac Archiprezbitera w Olsztynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac Archiprezbitera w Olsztynie
Obiekt zabytkowy nr rej. 1703 z 14 września 1988[1]
Ilustracja
Pałac Archiprezbitera, widok od ul. Staszica
Państwo  Polska
Miejscowość Olsztyn
Typ budynku pałac
Styl architektoniczny neobarok i secesja
Architekt Munter z Kalnika
Kondygnacje 2
Rozpoczęcie budowy 1771
Ukończenie budowy 1772
Ważniejsze przebudowy 1907 (przebudowa secesyjna)
Pierwszy właściciel Diecezja warmińska
Położenie na mapie Olsztyna
Mapa lokalizacyjna Olsztyna
Pałac Archiprezbitera w Olsztynie
Pałac Archiprezbitera w Olsztynie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Archiprezbitera w Olsztynie
Pałac Archiprezbitera w Olsztynie
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Pałac Archiprezbitera w Olsztynie
Pałac Archiprezbitera w Olsztynie
Ziemia53°46′31,72″N 20°28′39,27″E/53,775478 20,477575

Pałac Archiprezbitera w Olsztynie (Pałac biskupi) – pałac znajdujący się w Olsztynie w województwie warmińsko-mazurskim. Wybudowany w latach 1771-1772 w stylu neobarokowym jako siedziba archiprezbiteratu olsztyńskiego, wielokrotnie przebudowywany.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pałac położony jest w Olsztynie w województwie warmińsko-mazurskim, w obrębie Starego Miasta, w jego wschodniej części przy ul. Stanisława Staszica 5. Nieopodal przepływa rzeka Łyna i znajduje się jedna z głównych arterii komunikacyjnych centrum – ul. Seweryna Pieniężnego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pałac został wzniesiony w latach 1771-1772, prawdopodobnie przez architekta Muntera z Kalnika[2]. Powstała neobarokowa budowla, z licznymi zdobieniami, była uzupełnieniem znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie sakralnej zabudowy XIV wiecznego kościoła św. Jakuba. Pierwotnie budynek pełnił funkcję rezydencjonalną olsztyńskiego archiprezbitera.

Natomiast w początkach XX wieku, w 1907 roku, pałac przebudowano na pałac biskupi[2], nadając mu charakter, obowiązującego wówczas w Królestwie Prus, stylu secesyjnego z bogatymi zdobieniami.

Obecnie obiekt jest siedzibą arcybiskupa seniora Archidiecezji warmińskiej i utrzymany jest w bardzo dobrym stanie [3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Pałac, do ulicy usytuowany jest szczytem i swoim założeniem zamyka zabudowę kościoła św. Jakuba. Założony na rzucie prostokąta, posiada elementy neobarokowe z okresu pierwotnego- XVIII wiecznego założenia, które przenikają się z secesyjnymi zdobieniami z XX-wiecznej przebudowy.

Jest to średniej wielkości dwukondygnacyjna, a na osi trójkondygnacyjna, budowla nakryta dwuspadowym dachem. W centralnej części siedmioosiowej elewacji frontowej znajduje się ryzalit, w którego osi środkowej umieszczone jest główne wejście do budynku, a nad nim kartusz herbowy. Trójkątny szczyt trzyosiowego ryzalitu zwieńczony jest wstawką z dekoracją sztukatorską, a pod trzema jego oknami znajduje się dekoracyjny fryz z motywem roślinnym[2].

Okna obu kondygnacji są prostokątne, poszerzone o opaski z uszakami, a same kondygnacje oddziela od siebie wąski gzyms kordonowy[2].

Zabytek[edytuj | edytuj kod]

Pałac Archiprezbitera w Olsztynie jako zabytek o szczególnych walorach wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków. W spisie, figuruje pod nazwą pałac biskupi, ul. Staszica 5, 1907 pod nr rej 1703 z 14 września 1988[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie. 2018-09-30. s. 129. [dostęp 2013-09-19].
  2. a b c d Pałacyk Archiprezbitera. odyssei.com. [dostęp 2013-09-19].
  3. Odkryj Olsztyn. Zabytki. UM Olsztyn. s. 18. [dostęp 2013-09-19].