Pałac Chojnata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac Chojnata
Obiekt zabytkowy nr rej. 519/79, 490/78
Ilustracja
Pałac Chojnata
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Miejscowość Wola Chojnata
Adres Wola Chojnata 59
96-230 Biała Rawska
Styl architektoniczny neorenesans
Ukończenie budowy 1873
Ważniejsze przebudowy 2001
Pierwszy właściciel Józef Wierzbicki
Kolejni właściciele Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, Eleonora Zofia Wierzbicka, Skarb Państwa, Uniwersytet Łódzki, Szkoła Główna Planowania i Statystyki, Urząd Miasta i Gminy w Białej Rawskiej
Obecny właściciel Krzysztof Malarecki
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, blisko prawej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Pałac Chojnata”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Pałac Chojnata”
Ziemia51°48′00″N 20°31′42″E/51,800000 20,528333
Strona internetowa

Pałac Chojnata – zespół pałacowo-parkowy w Woli Chojnata, w którego skład wchodzi zabytkowy budynek pałacowy z 1873 roku oraz park w stylu angielskim o powierzchni 6,78 ha, porośnięty starodrzewem[1]. Obecnie znajduje się w nim hotel, organizowane są konferencje, wystawy, wydarzenia artystyczne oraz imprezy okolicznościowe[2].

Pierwszymi właścicielami Pałacu Chojnata byli Józef i Jadwiga Wierzbiccy. Obecnie obiekt należy do Krzysztofa Malareckiego – przedsiębiorcy i działacza społecznego.

Pałac został wpisany do rejestru zabytków w 1979 r. pod numerem 519/79, a park pod numerem 490/78 w 1978 r.[3]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Majątek Wola Chojnata, stanowiący znaczną część wsi, został zakupiony przez Stanisława Woyczyńskiego 24 czerwca 1801 r. za 240 000 złotych polskich, i pozostawał jego własnością przez 19 lat. W późniejszym okresie wielokrotnie zmieniał właścicieli. W 1820r., majątek został sprzedany Ignacemu Woyczyńskiemu za sumę 172 00 złotych polskich. Po jego śmierci włości w spadku otrzymało rodzeństwo Antoni i Jan Woyczyńscy, którzy sprzedali majątek w 1826 r. za 172 000 złotych polskich byłemu generałowi Dywizji Wojsk Polskich, Kawalerowi Orderów Stanisławowi Woyczyńskiemu. Po czterech latach posiadłość została sprzedana Wincentemu Rembowskiemu, byłemu kapitanowi wojsk polskich. W 1861 r., po jego śmierci, na mocy testamentu majątek otrzymał Józef Wierzbicki.

Pałac został wzniesiony w 1873 r. i od początku był w posiadaniu rodziny Wierzbickich. Pozostawał w ich rękach aż do 1931 r., kiedy został wystawiony na licytację przez Towarzystwo Kredytowe Ziemskie w Warszawie. Na drugiej licytacji majątek został nabyty przez Eleonorę Zofię Wierzbicką, powracając w ten sposób do rodziny Wierzbickich. Własnością rodziny pozostawał do 1945 r., kiedy na mocy dekretu PKWN o reformie rolnej przejął go na własność Skarb Państwa.

Po zakończeniu II wojny światowej w budynku powstała szkoła podstawowa oraz mieszkania dla nauczycieli. W 1980 r. pałac z parkiem został przejęty przez Uniwersytet Łódzki z zamiarem utworzenia tam Domu Pracy Twórczej oraz ośrodka szkoleniowo-wypoczynkowego. Z uwagi na brak środków finansowych na remont obiektu po czterech latach przeszedł on na własność Szkoły Głównej Planowania i Statystyki. Następnie obiekt przejęła gmina.

W maju 1989 r. na mocy decyzji Urzędu Miasta i Gminy w Białej Rawskiej majątek został sprzedany Krzysztofowi Malareckiemu. Nowy właściciel rozpoczął w 2001 r. prace remontowe[4], które zakończyły się w maju 2004 r.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Założenie architektoniczne i ogrodowo-parkowe mają układ osiowy. Architektura budowli i układ przestrzenny parku stanowią integralną część ogólnej kompozycji zespołu pałacowo-parkowego. Oś główną tworzą: ozdobna brama wjazdowa, dziedziniec z fontanną oraz gazonem, pałac z portykiem wejściowym oraz taras z wyjściem do parku[5].

Poza pałacem na terenie parku, w części północno-zachodniej, znajduje się współczesny budynek pensjonatowy (teren dawnej stajni), w którym mieszczą będą pokoje dla obecnych pracowników oraz dwie sale konferencyjne[6]. W części południowo-wschodniej parku znajduje się drewniana kaplica[7].

Położony między dziedzińcem a parkiem pałac został wzniesiony na wydłużonym, zbliżonym do prostokąta planie. Jest murowany i otynkowany, w stylu neorenesansowym. Parterowy, z trzema obustronnymi, jednokondygnacyjnymi, trójosiowymi ryzalitami, poddaszem oraz obszernymi piwnicami. Wysokie piwnice z prostokątnymi otworami okiennymi stanowią cokół, na którym usytuowany jest budynek. Płaski dach nad ryzalitami ukryty jest za balustradą tralkową, ozdobioną rytmicznie dodatkowym motywem waz[8].

Od frontu (część zachodnia) w ryzalicie środkowym główne wejście osłania parterowa kolumnada ze schodami zewnętrznymi prowadzącymi do wnętrza. Portyk wejściowy utworzony jest z sześciu kolumienek jońskich podtrzymujących taras pierwszego piętra. Od ogrodu (część wschodnia) znajduje się otwarty taras z bocznymi dwubiegowymi schodami. Schody zewnętrzne obu fasad są połączone z cokołem budynku. Dodatkowo schody oraz tarasy są ozdobione balustradą tralkową, analogiczną do balustrady wieńczącej dach. Dekoracja plastyczna fasady frontowej i ogrodowej to poziome elementy w postaci gładkich i wąskich pasów oraz gzymsów oddzielających od siebie kondygnacje[9].

Park został zaprojektowany w konwencji krajobrazowej, angielskiej, na początku XIX w. przez nieznanego autora. Jego kompozycja przestrzenna jest całkowicie swobodna, brak w niej symetrycznych elementów. Cały teren porośnięty jest dziko rosnącym starodrzewem. Występuje tam 21 gatunków drzew z przewagą liściastych: platanów oraz czerwonego dębu[10]. Ponadto teren obfituje w krzewy: jaśminowce, lilaki oraz runo bogate w kwiaty, takie jak fiołki i przebiśniegi.

Pałac dziś[edytuj | edytuj kod]

Pałac w Woli Chojnacie jest obiektem zabytkowym, w którym przeprowadzono gruntowną renowację pod kontrolą konserwatora zabytków. W pałacu znajduje się 14 pokoi, 4 apartamenty, 4 kompleksowo wyposażone sale konferencyjne, restauracja, taras grillowy, drink bar, sauna, mini fitness i sala bilardowa. Każdy pokój posiada luksusową łazienkę oraz stylowe meble.

Pałac posiada własne, pełne zaplecze żywieniowe. W piwnicach pałacowych znajdują się kuchnie, magazyny i inne pomieszczenia gospodarcze. Restauracja Pałacowa oferuje przede wszystkim specjały kuchni polskiej[11].

Od kilku lat w pałacu, z inicjatywy właściciela, organizowane są celebracje prezydencji poszczególnych państw w Radzie Unii Europejskiej[12], a także inne wydarzenia, takie jak Festiwal Jabłka promujący rozwój sadownictwa w regionie, wystawy obrazów Edwarda Dwurnika czy liczne konferencje mające na celu szeroko zakrojoną promocję regionu łódzkiego[13].

W 2005 r. pałac został uhonorowany nagrodą Ministra Kultury i Sztuki oraz Generalnego Konserwatora Zabytków jako najlepiej odrestaurowany zabytek w Polsce[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. T.S. Jaroszewski, Po pałacach i dworach Mazowsza. Warszawa: Wyd. Naukowo-Techniczne, 1996.
  2. nasztomaszow.pl: Grecy w Chojnacie, czyli po co nam to świętowanie?. [dostęp 2014-04-23].
  3. kultura.lodz.pl: Zespół pałacowy w Woli Chojnacie. [dostęp 2014-04-23].
  4. youtube.com: Pałac Chojnata – wersja krótka. [dostęp 2014-04-23].
  5. M. Bielicka, Wola Chojnata – koncepcja rewaloryzacji parku. Warszawa, 2004.
  6. voyage.pl: Drugie wcielenie pałacu. [dostęp 2014-04-23].
  7. zamkilodzkie.pl: Wola Chojnata – pałac. [dostęp 2014-04-23].
  8. Zabytki architektury i budownictwa w Polsce – Województwo skierniewickie, t. 38. Warszawa: ODZ, 1996.
  9. Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. II, zeszyt 9. Warszawa: Polska Akademia Nauk, 1952.
  10. T. Koralewski, Największe atrakcje turystyczne Łodzi i regionu łódzkiego. Łódź: ROTWŁ, 2001.
  11. dworypalace.travel.pl: Wola Chojnata (pałac). [dostęp 2014-04-23].
  12. bruksela.lodzkie.pl: Wystawa Prezydencji w Radzie UE 2008 – 2013. [dostęp 2014-04-23].
  13. Paweł Rogaliński: Łódzkie świętuje prezydencję Grecji. Przegląd Dziennikarski, 2014-04-06. [dostęp 2017-06-29].
  14. krajoznawcy.info.pl: Wola Chojnata – Melodramat sprzed dwu wieków. [dostęp 2014-04-28].