Pałac Mańkowskich w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac Mańkowskich
Obiekt zabytkowy nr rej. A-111 2.01.1968
Ilustracja
Widok od strony południowej, z ul. Kurkowej
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres ul. Topolowa 5
i ul. Zygmunta Augusta 11
Styl architektoniczny neoklasycyzm
Architekt Józef Sowiński
Władysław Kaczmarski
Rozpoczęcie budowy 1901
Ukończenie budowy 1904
Pierwszy właściciel Leon Mańkowski
Obecny właściciel Wojewódzki Sąd Administracyjny
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Pałac Mańkowskich”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac Mańkowskich”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Pałac Mańkowskich”
Ziemia50°03′59,50″N 19°57′03,82″E/50,066528 19,951061

Pałac Mańkowskich w Krakowieneoklasycystyczny pałac położony przy ulicy Topolowej 5.

Wzniesiony został w latach 1901–1903 według projektu Józefa Sowińskiego i Władysława Kaczmarskiego dla dr. Leona Mańkowskiegoindianisty i wykładowcy sanskrytu. Przy budowie z architektami współpracował historyk sztuki Emanuel Świeykowski. Pałac ma fasadę z kolumnowym portykiem i dach mansardowy; otoczony jest ogrodem. Pierwotna dekoracja wnętrz (sztukaterie i polichromie) nawiązywała do klasycyzmu. Na frontonie od strony południowej widnieje herb Mańkowskich – Prawdzic.

Po II wojnie światowej pałac początkowo był siedzibą wojewodów krakowskich, a w latach 1950–1990 mieścił Muzeum Lenina.

W rezultacie adaptacji budynku dla potrzeb wystawienniczych zniszczono sztukaterie, polichromie i marmurowe kominki, ponadto pałac przeorientowano, dostawiając do północnej elewacji wielkoporządkowy portyk. W dachu utworzono lukarny i zmieniono ogród. W latach 70. XX w. pałac przeszedł remont konserwatorski.

Decyzją prezydenta miasta Krakowa z 28 lutego 1990 roku Muzeum Lenina przestało istnieć; rok później pałac zwrócono właścicielowi. Obecnie jest siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Krakowa, Warszawa-Kraków: PWN, 2000.
  • Michał Rożek, Przewodnik po zabytkach Krakowa, Kraków: WAM, 2006.