Paiwan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paiwan
Paiwan sculpture Academia Sinica 10-727-03983.jpg
Tradycyjna rzeźba kultowa Paiwanów
Liczebność ogółem 70 000
Regiony zamieszkania  Tajwan
Języki paiwan

Paiwan (chiń. 排灣; pinyin: Páiwān) – rdzenna grupa etniczna zamieszkująca Tajwan, zaliczana do Aborygenów tajwańskich. Ich ojczyzną są południowo-wschodnie regiony wyspy[1]. W 2003 roku ich liczebność szacowano na prawie 70 tysięcy, co czyni ich trzecią co do wielkości grupą aborygeńską po Ami i Atayal[2]. Posługują się własnym językiem paiwan, należącym do grupy tajwańskiej języków austronezyjskich[1].

Paiwanowie dzielą się na dwie różniące się dialektami grupy: Raval i Butaul. Ci drudzy dzielą się z kolei na grupy Paumaumaq, Chaoboobol, Parilarilao i Pagarogao[1][3]. Paiwanowie są blisko spokrewnieni z mieszkającymi na północ od nich Rukai[1][3]. Tradycyjnie zamieszkiwali wsie liczące od 100 do 1000 osób, ogrodzone murem budowanym z kamieni i bambusa. Do tradycyjnych zajęć należały myślistwo i uprawa ziemi oparta na gospodarce wypaleniskowej[1].

Zwierzęciem totemicznym Paiwanów był wąż, którego przedstawienie wyszywano na ubraniach, zaś jedzenie jego mięsa było objęte tabu[4]. Dużą rolę odgrywał ponadto kult przodków, których wizerunki umieszczano na ścianach, filarach i dachach domostw. Społeczeństwo miało charakter matrylinearny[3]. Jego wewnętrzna struktura była ściśle hierarhiczna, członkowie klas wyższych mieli prawo do posiadania ziemi, używania ozdób i tatuowania się[2]. Władza należała do wodza, dziedziczącego ją na zasadzie primogenitury[2][4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e James S. Olson: An Ethnohistorical Dictionary of China. Westport: Greenwood Press, 1998, s. 271-272.
  2. a b c Paiwan (ang.). dmtip.gov.tw. [dostęp 2015-01-15].
  3. a b c Taiwan Country Study Guide. T. 1: Strategic Information and Developments. Washington: International Study Publications, 2013, s. 85.
  4. a b An Introduction to the Paiwan (ang.). edu.ocac.gov.tw. [dostęp 2015-01-15].