Palazzo Doria-Tursi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Palazzo Doria-Tursi
Ilustracja
Fasada pałacu w nocnej iluminacji
Państwo  Włochy
Miejscowość Genua
Adres Palazzo Tursi,
Via Garibaldi 9,
16124 Genova
Typ budynku pałac
Styl architektoniczny manieryzm
Architekt Domenico Ponzello,
Giovanni Ponzello
Inwestor Niccolò Grimaldi
Rozpoczęcie budowy 1565
Pierwszy właściciel Niccolò Grimaldi
Kolejni właściciele Giovanni Andrea Doria, Urząd Gminy Genua (od 1848)
Obecny właściciel Gmina Genua
Położenie na mapie Genui
Mapa lokalizacyjna Genui
Palazzo Doria-Tursi
Palazzo Doria-Tursi
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Palazzo Doria-Tursi
Palazzo Doria-Tursi
Położenie na mapie Ligurii
Mapa lokalizacyjna Ligurii
Palazzo Doria-Tursi
Palazzo Doria-Tursi
Ziemia44°24′41,03″N 8°55′58,03″E/44,411397 8,932786

Palazzo Doria-Tursi lub Palazzo Niccolò Grimaldi – pałac zbudowany po roku 1565 dla genueńskiego szlachcica Niccolò Grimaldiego (stąd jego druga nazwa), przeszedł pod koniec XVI wieku w ręce Giovanniego Andrei Dorii i jego syna Carla, księcia Tursi (stąd pierwsza nazwa). Od 1848 roku jest siedzibą władz gminy Genua. Od 2004 roku część jego wnętrz jest wykorzystywana dla poszerzenia galerii Palazzo Bianco, z którym jest połączony przez ogrody tarasowe.

Położony przy ulicy Garibaldi został, wraz z innymi renesansowymi i barokowymi pałacami Genui, wpisany w 2006 roku na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako Genua: Le Strade Nuove i system pałaców Rolli[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

XVI wiek[edytuj | edytuj kod]

W 1564 roku genueński szlachcic Niccolò Grimaldi, noszący, z powodu swej zamożności, przydomek „il monarca” („monarcha”) nabył działkę sąsiadującą od zachodu z działką obecnego Palazzo Bianco, a od północy z klasztorem San Francesco i bastionem Castelletto[2]. Po 1565 roku zlecił braciom Domenicowi i Giovanniemu Ponzellim zbudowanie dla siebie pałacu[3]. Strome nachylenie terenu stało się okazją dla projektantów do wprowadzenia innowacyjnego rozwiązania architektonicznego, które dzięki sekwencji atrium-dziedziniec-monumentalne schody, stworzyło zaskakującą grę perspektyw[2]. Zbudowany dla Grimaldiego pałac jest najbardziej majestatycznym budynkiem przy ulicy Garibaldi i jedynym położonym na trzech działkach, z dwoma dużymi ogrodami flankującymi budynek centralny. W 1597 roku pałac nabył Giovanni Andrea Doria dla swego syna Carla, księcia Tursi, któremu zawdzięcza swoją obecną nazwę. Do pałacu dobudowano wówczas obszerne loggie z widokiem na ulicę[3].

XIX wiek[edytuj | edytuj kod]

W 1820 roku pałac kupił na własne potrzeby król Sardynii, Wiktor Emanuel I. Z tej okazji nadworny architekt Randoni zbudował poza tylną ścianą wieżyczkę z zegarem[4]. Poszerzenie tylnej części pałacu stało się możliwe dzięki rozbiórce klasztoru San Francesco. Przy tej okazji zaprojektowano i urządzono romantyczny w wyrazie ogród, który odtwarza plastycznie strukturalne i dekoracyjne elementy kościoła. W 1838 roku pałac został przekształcony w kolegium[2]. Od 1848 roku jest siedzibą (ratuszem) gminy Genua. Budynek pałacu jest połączony z sąsiednim Palazzo Bianco[3].

XX wiek[edytuj | edytuj kod]

W latach 1960–1965 do pałacu dobudowano od strony wzgórza Castelletto Palazzo degli Uffici, zaprojektowany przez architektów Franca Albiniego i Frankę Helg[5].

XXI wiek[edytuj | edytuj kod]

Od 2004 roku część jego wnętrz jest wykorzystywana dla poszerzenia galerii Palazzo Bianco, z którym jest połączony przez ogrody tarasowe[6].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Elewacja pałacu charakteryzuje się zastosowaniem naprzemiennie różnokolorowych materiałów: różowego kamienia z Finale Ligure, szaro-czarnego łupku i białego marmuru karraryjskiego. Główna fasada składa się z dwóch kondygnacji w różnych porządkach architektonicznych, posadowionych na solidnym przyziemiu. Pierwsze piętro ozdobione jest boniowanymi pilastrami, pomiędzy którymi znajdują się oryginalnie zaprojektowane okna. Podobny układ powtarza drugie piętro, z pilastrami w porządku doryckim. Wystroju plastycznego fasady dopełniają zwierzęce maszkarony umieszczone nad oknami obu kondygnacji. Marmurowy portal, ozdobiony herbem Genui prowadzi na podwyższony dziedziniec wewnętrzny, który tworzy atrium i schody. Pałac stanowi szczytowe osiągnięcie arystokratycznego budownictwa miejskiego[7].

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza część muzeum poświęcona sztuce figuratywnej, obejmującej okres od XVI do XVIII wieku, w tym arcydzieła malarskie Gregoria De Ferrari, prekursora malarstwa rokokowego oraz Alessandra Magnasco, którego Piknik w ogrodach Albaro jest zgodnie uznawany za jeden z najbardziej znaczących obrazów XVIII-wiecznej Europy. W dziale rzeźby znajduje się jedno z najbardziej znaczących dzieł Antonia Canovy, stworzona po 1790 roku Magdalena pokutująca. Kolejne sale galerii poświęcone są różnym aspektom historii i kultury dawnej Republiki Genui: handlowi i finansom (kolekcja monet), życiu codziennemu, rzemiosłu (kolekcja miar i wag) oraz sztuce dekoracyjnej związanej z wyposażeniem rezydencji (XVII-wieczne gobeliny, przetykane złotem i srebrem). Kolejny dział stanowi kolekcja ceramiki z Genui, Savony i Albisoli, w tym obszerny zbiór naczyń farmaceutycznych z dwóch genueńskich szpitali, Pammatone i Incurabili, a także jeden z najważniejszych zbiorów europejskiej ceramiki aptecznej. Obok salonów reprezentacyjnych burmistrza znajdzie się sala Paganiniana, poświęcona pamiątkom po skrzypku Niccolò Paganinim, w tym jego słynne skrzypce, skonstruowane przez Giuseppe Guarneri del Gesù[5].

Malarstwo[edytuj | edytuj kod]

Rzeźba[edytuj | edytuj kod]

Zbiory ceramiczne[edytuj | edytuj kod]

Zbiory numizmatyczne[edytuj | edytuj kod]

Różne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. UNESCO World Heritage Centre: Genoa: Le Strade Nuove and the system of the Palazzi dei Rolli (ang.). whc.unesco.org. [dostęp 2016-11-02].
  2. a b c ViaggiArt: PALAZZO DORIA-TURSI - Edificio storico (wł.). www.viaggiart.com. [dostęp 2016-11-07].
  3. a b c Palazzi dei Rolli: 16. Palazzo Grimaldi Nicolò, Palazzo Tursi (Comune di Genova) Via Garibaldi, 9 (wł.). www.palazzideirolli.it. [dostęp 2016-11-07].
  4. Genova: le Strade Nuove e il sistema dei palazzi dei Rolli: 16. Grimaldi Nicolò – Palazzo Tursi – via Garibaldi, 9 (wł. • ang.). www.rolliestradenuove.it. [dostęp 2016-11-07].
  5. a b Touring Club Italiano: Musei di Strada Nuova-Palazzo Doria Tursi (wł.). www.touringclub.it. [dostęp 2016-11-07].
  6. Comune di Genova: I musei di Genova (wł.). www.visitgenoa.it. [dostęp 2016-11-22].
  7. I palazzi dei Rolli di Genova: Via Garibaldi 9 - Nicolò Grimaldi (wł.). www.irolli.it. [dostęp 2016-11-07].