Parafia św. Agnieszki w Goniądzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia św. Agnieszki
Ilustracja
Kościół św. Agnieszki w Goniądzu
Państwo  Polska
Siedziba Goniądz
Adres ul. Mickiewicza 15
19-110 Goniądz
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja białostocka
Dekanat Mońki
Kościół św. Agnieszki
Proboszcz ks. Robert Jacek Koller
Wspomnienie liturgiczne 13 czerwca
Położenie na mapie Goniądza
Mapa lokalizacyjna Goniądza
Parafia św. Agnieszki
Parafia św. Agnieszki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia św. Agnieszki
Parafia św. Agnieszki
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Parafia św. Agnieszki
Parafia św. Agnieszki
Położenie na mapie powiatu monieckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu monieckiego
Parafia św. Agnieszki
Parafia św. Agnieszki
Położenie na mapie gminy Goniądz
Mapa lokalizacyjna gminy Goniądz
Parafia św. Agnieszki
Parafia św. Agnieszki
Ziemia53°29′11,37″N 22°44′08,64″E/53,486492 22,735733

Parafia św. Agnieszki w Goniądzu rzymskokatolicka parafia położona w dekanacie Mońki należącym do metropolii białostockiej.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Historia parafii[edytuj | edytuj kod]

Parafia w Goniądzu powstała z fundacji wielkiego księcia litewskiego Witolda przed rokiem 1430. Pierwszy kościół został wzniesiony pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, św. Jana Chrzciciela i św. Agnieszki. W czasie potopu szwedzkiego świątynia ta została bardzo zniszczona. W 1520 r. w Goniądzu został zbudowany drugi kościół, który ufundował wojewoda wileński Mikołaj Radziwiłł jako prepozytura szpitalna pw. Ducha Świętego. Świątynia ta pod koniec XVIII wieku popadła w ruinę i na początku XIX wieku zbudowano w tym miejscu kaplicę cmentarną.

Lata 20. XX wieku zapoczątkowały nie tylko rozwój gospodarczy kraju ale i również życia religijnego w wyniku czego zachodziła konieczność budowy nowych kościołów i tworzenia nowych parafii. Wychodząc tym potrzebom naprzeciw biskup wileński Jerzy Matulewicz utworzył nową parafię w Mońkach i Downarach. W związku z tym z parafii w Goniądzu wydzielono Mońki-osadę i Downary-Plac-osadę, jako siedziby przyszłych parafii. Natomiast wsie: Ciesze, Downary, Hornostaje, Koleśniki, Kramkówkę Dużą, Kramkówke Małą, Krzeczkowo, Mońki-wieś, Oliszki, Olszową Drogę, Osowiec (osadę), Owieczki, Potoczyznę, Rybaki, Uścianek Sobieski, Świerzbienie, Zblutowo, Żodzie przyłączono do nowo powstałych parafii.

Na wniosek metropolity wileńskiego Romualda Jałbrzykowskiego Stolica Apostolska z dniem 10 października 1929 roku udzieliła indulgencji odwiedzającym kościół w dniu odpustu św. Antoniego Padewskiego[1].

Cmentarz parafialny[edytuj | edytuj kod]

Na terenie parafii znajduje się cmentarz grzebalny założony w roku 1804 o powierzchni 2 ha w odległości 0,5 km od kościoła.

Kościół parafialny[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP, św. Jana Chrzciciela i św. Agnieszki został odbudowany w I połowie lat 60. XVII wieku. W roku 1775 rozpoczęto budowę nowego, drewnianego kościoła, fundatorami świątyni byli bp. przemyski Antoni Betański, tytularny proboszcz Goniądza i Izabela z Poniatowskich Branicka. 26 września 1921 roku kościół ten doszczętnie spłonął.

Obecnie istniejący kościół w stylu neobaroku polskiego wybudował w latach 1922–1924 ks. Adam Abramowicz według projektu architekta prof. Politechniki Warszawskiej Oskara Sosnowskiego. 14 września 1924 r. konsekracji świątyni dokonał bp wileński Jerzy Matulewicz. W wyniku II wojny światowej miasto Goniądz i kościół w bardzo znacznym stopniu uległ zniszczeniu. W sierpniu 1944 roku wojska niemieckie wysadziły obie wieże kościoła. Pozostałe dotychczas ocalałe fragmenty murów uległy dalszemu zniszczeniu w trakcie walk o przełamanie umocnień frontowych na rzece Biebrza, które trwały do połowy stycznia 1945 r.

Terytorium parafii[edytuj | edytuj kod]

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

  • ks. kan. Adam Abramowicz (1922–1925)
  • ks. kan. Tadeusz Sołowiej (1990–2011)
  • ks. Grzegorz Pigiel (2011–2019)
  • ks. Robert Jacek Koller (od 30 czerwca 2019)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalna strona parafii [dostęp 24.09.2008] (kopia z Internet Archive)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]