Parafia św. Apostoła Jana Teologa w Mostowlanach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia św. Apostoła Jana Teologa
Ilustracja
Cerkiew parafialna
Państwo  Polska
Siedziba Mostowlany
Adres Mostowlany 8
16-040 Gródek
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja białostocko-gdańska
Dekanat Gródek
Cerkiew św. Apostoła Jana Teologa
Filie cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego w Bobrownikach
Proboszcz ks. prot. Sławomir Jakimiuk
Wezwanie św. Apostoła Jana Teologa
Wspomnienie liturgiczne 8/21 maja,
26 września/9 października
Położenie na mapie gminy Gródek
Mapa lokalizacyjna gminy Gródek
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białostockiego
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Ziemia53°03′55,1″N 23°52′45,0″E/53,065306 23,879167
Strona internetowa

Parafia św. Apostoła Jana Teologaparafia prawosławna w Mostowlanach, w dekanacie Gródek diecezji białostocko-gdańskiej.

Na terenie parafii funkcjonują 2 cerkwie i 1 kaplica:

Zasięg terytorialny[edytuj | edytuj kod]

Parafia liczy około 300 wiernych[1], zamieszkujących Mostowlany, Bobrowniki, Chomontowce, Gobiaty, Narejki, Jaryłówkę, Skroblaki, Świsłoczany, Zubki i Zubry.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości przypuszczalnie pochodzi od mostu na rzece Świsłocz. Wieś była ważnym punktem na drogach z Grodna i Wołkowyska do Korony.

Z zachowanych źródeł wynika, iż pod koniec XVI wieku w Mostowlanach istniała drewniana cerkiewka, która była filią parafii prawosławnej w Jałówce. Na początku XVII wieku parafia i podległe jej filie zostały zabrane prawosławiu i przekazane unitom, a wierni siłą nakłaniani do przejścia wiary unickiej. Opór wiernych był bardzo silny. W tym okresie wielu wiernych poniosło męczeńską śmierć za wiarę prawosławną[potrzebny przypis]. Istnieją informacje, że budynek nowej cerkwi fundowała w 1791 właścicielka dóbr Bułharynowa[2].

W 1839 w Mostowlanach istniała już samodzielna parafia, która powróciła do prawosławia. Rozległość parafii i zapewne ciasnota w istniejącej cerkwi w Jałówce, była powodem utworzenia w Mostowlanach samodzielnej parafii. Należy przypuszczać, że było to w pierwszej połowie XIX wieku. Cerkiew wybudowana w 1791 spłonęła w 1841 i parafianie wybudowali tymczasową cerkiew w 1843[2].

W 1861 rozpoczęto budowę nowej cerkwi pod wezwaniem św. Jana Teologa (istnieje obecnie) ze stojącą samodzielnie dzwonnicą. Pod koniec XIX wieku parafia składała się z 11 wiosek (Mostowlany, Bursowszczyzna, Wierobie, Grzybowce, Dublany, Zubki, Zubry, Kołosy, Świsłoczany, Skroblaki, Straszewo) i należało do niej ponad 3200 wiernych. Oprócz szkoły ludowej w Mostowlanach na terenie parafii istniały 3 szkoły cerkiewne (w Straszewie, Grzybowcach i Skroblakach)[2]. Na początku XX wieku cerkiew rozbudowano. Parafia podlegała diecezji grodzieńskiej.

W 1915 miała miejsce ewakuacja ludności prawosławnej w głąb Rosji w obliczu zbliżającego się frontu. Powroty ludności miały miejsce po 1919.

Po II wojnie powstanie granicy na rzece Świsłocz i zamknięcie tradycyjnych szlaków z zachodu na wschód przyczyniło się do powolnego upadku miejscowości i – w konsekwencji – spadku liczby parafian.

Wykaz proboszczów[edytuj | edytuj kod]

  • – ks. Anatol Kasperski
  • – ks. Anatol Mielniczek
  • 1993(?)–2004 – ks. Aleksander Dobosz
  • 2004–2013 – ks. Roman Kiszycki
  • od 14.08.2013 – ks. Sławomir Jakimiuk[3]

W dniu 15 lutego 1995, około godz. 12:00 w Mostowlanach wydarzył się tragiczny wypadek. Spłonęła plebania, a w niej wieloletni proboszcz parafii Św. Ap. Jana Teologa Ks. protojerej mitrat Anatol Mielniczek i jego małżonka Matuszka Helena Mielniczek. Ks. Anatol wraz z Matuszką Heleną zostali pochowani w Mostowlanach przy cerkwi dla której służył przez wiele lat[potrzebny przypis].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kalendarz Prawosławny 2015, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, s.188
  • Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012
  • [Iosif]: Гродненскій православно-церковный календарь или Православіе въ Брестко-Гродненской землѣ въ концѣ ХІХ вѣка. Woroneż: Типографія В. И. Исаева, 1899.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]