Parafia św. Mikołaja w Maluszynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Ilustracja
kościół parafialny
Państwo  Polska
Siedziba Maluszyn
Adres ul. Kościelna 2, Maluszyn
97-532 Żytno
Data powołania XIV w.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja częstochowska
Dekanat Gidle
Kościół św. Mikołaja BW w Maluszynie
Proboszcz ks. Grzegorz Patek
Wezwanie Świętego Mikołaja BW
Wspomnienie liturgiczne 1. Narodzenia NMP - 8 września,
2. św. Mikołaja BW - 6 grudnia
Położenie na mapie gminy Żytno
Mapa lokalizacyjna gminy Żytno
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Położenie na mapie powiatu radomszczańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu radomszczańskiego
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy
Ziemia50°54′40,104″N 19°47′53,160″E/50,911140 19,798100

Parafia Świętego Mikołaja Biskupa Wyznawcy w Maluszynie - parafia rzymskokatolicka w Maluszynie. Należy do Dekanatu Gidle archidiecezji częstochowskiej. W parafii posługują księża diecezjalni.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o zorganizowanym życiu kościelnym w Maluszynie pochodzą z 1412 roku, przy czym Maluszyn jako wieś szlachecka, znany był dwa wieki wcześniej. W 1266 roku książę sieradzki Leszek Czarny wydał tutaj dokument sprzedaży wójtostwa w mieście Radomsko i wsi Stobiecko Godunowi[1].

Najstarszy opis parafii i kościoła w Maluszynie pozostawił arcybiskup gnieźnieński Jan Łaski w Liber beneficiorum z początku XVI w. Wizytujący probostwo w Maluszynie zaznaczył, że kościół tutejszy nosił tytuł św. Krzyża i św. Mikołaja. Plebanem jego był Szymon z Kurzelowa, który na to stanowisko został przedstawiony przez Andrzeja Pukarzewskiego, dziedzica wsi. Parafia posiadała także wikarego i nauczyciela szkoły parafialnej. Podstawą utrzymania tych trzech osób była dziesięcina. Ponadto proboszcz posiadał 2 pola z nadania dziedzica. Własne uposażenie posiadali także wikariusz i nauczyciel. Do parafii należały wówczas wsie: Mosty, Gościęcin, Budzów, Silniczka, Ruda Arcybiskupia, Ruda Pukarzowskiego, Łazów, Wola, Sudzin i Sudzinek oraz Barycz. Wierni nie płacili żadnych ofiar na kościół, a jedynie pracowali na polu proboszczowskim jeden dzień w tygodniu. Dla kapituły gnieźnieńskiej była przeznaczana dziesięcina z ziem kmiecych i ze wsi Gościęcin. Tylko z karczmy i młyna w Baryczy dziesięcina była przekazywana po połowie dla proboszcza w Maluszynie i w Niedośpielinie[2].

Kościół parafialny[edytuj | edytuj kod]

Źródła do dziejów Maluszyna wymieniają dotychczas trzy świątynie parafialne. Dwie pierwsze były drewniane. Najdawniejszy kościół (znany jako pierwszy), został ufundowany przez dziedzica Pawła Pukarzewskiego w 1562 roku. Świątynia służyła wiernym do 1677 roku, kiedy to spłonęła podczas pożaru wsi. Kolejny kościół w Maluszynie wybudowany został staraniem ks. Stanisława Białoczyńskiego w 1680 roku. Niestety świątynia podzieliła los poprzedniej, spłonęła w 1777 roku. Budowę nowego kościoła, z kamienia i cegły, rozpoczął jeszcze w 1777 ks. Jakub Kochankiewicz, kontynuował ks. Michał Kulesza, a ukończył o. Eleutery Miechowicz w 1787 roku[3]. W ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Bożej Pocieszenia, ozdobiony koroną i srebrną sukienką. Staraniem ks. Franciszka Stalińskiego świątynia została konsekrowana 17 września 1903 roku przez bpa Stanisława Zdzitowieckiego[4]. Parafia Maluszyn należała w tym czasie do diecezji włocławskiej. Duże zasługi dla uposażenia kościoła ponieśli właściciele Maluszyna – Ostrowscy, fundując także nową, murowaną kaplicę św. Barbary na cmentarzu parafialnym w 1895 roku[4].

Obszar parafii[edytuj | edytuj kod]

Po dokonaniu zmian granic administracji kościelnej w Polsce, od 1925 r. parafia Maluszyn należy do diecezji częstochowskiej, dekanatu gidelskiego. Parafię tworzy 14 miejscowości: Maluszyn, Barycz, Błonie, Budzów, Ciężkowiczki, Czarny Las, Ferdynandów, Kąty, Łazów, Mosty, Silniczka, Sudzin, Sudzinek, Wola Życińska.

Proboszczowie parafii Maluszyn[edytuj | edytuj kod]

W latach 1932-1934 proboszczem w Maluszynie był znany miłośnik astronomii ks. Bonawentura Metler, zamordowany przez niemieckiego okupanta w Parzymiechach. Po nim duszpasterstwo w parafii prowadzili: ks. Bernard Kobielski (1932-1943), ks. Józef Zawadzki (1943-1944), ks. Henryk Antkiewicz (1944-1959), ks. Jan Brunak (1959-1961), ks. Lucjan Kobiński (1961-1969), ks. Czesław Kempa (1969-1975), ks. Jan Krawiec (1975-1980), ks. Eugeniusz Stefaniak (1980-1983), ks. Jan Boryczka (1983-1984), ks. Józef Kruszec (1984-2005), ks. Jerzy Grzyb (2005-2015), ks. Tadeusz Jarząbek (2015-2018), ks. Grzegorz Patek (2018-).

Osoby duchowne pochodzące z parafii[edytuj | edytuj kod]

Parafia Maluszyn wydała Kościołowi kilka powołań kapłańskich i zakonnych. Wśród nich: o. Augustyn (Ludwik) Jędrzejczyk (1865–1952), paulin, przeor klasztoru na Skałce w Krakowie, wikariusz generalny Jasnej Góry, kopista Cudownego Obrazu NMP[5]; ks. Władysław Wojtasik (1886-1942), Doktor Teologii, męczennik II wojny światowej w Dachau[6]; ks. Antoni Bogdański (1891–1938), profesor Seminarium Duchownego we Włocławku, wychowawca kard. Stefana Wyszyńskiego i pierwszy Naczelny Kapelan ZHP[7]; ks. Antoni Wodzisławski (zm. 1987); ks. Jan Batorski, Kapelan Honorowy Jego Świętobliwości; ks. Henryk Dusza; ks. Sławomir Wodzisławski, s. Dobromiła Ściubak, s. Salomea Ściubak, s. Maria Baryś[8].

Jubileusz 600-lecia[edytuj | edytuj kod]

W r. 2012 parafia świętowała jubileusz 600-lecia istnienia. Z tej okazji w dniu 20 października 2012 roku w kościele parafialnym św. Mikołaja w Maluszynie zorganizowano okolicznościowe sympozjum naukowe oraz wydano księgę jubileuszową, dokumentującą dzieje ośrodka kościelnego w Maluszynie. W 2012 r. parafia otrzymała relikwie św. Jana Pawła II z Rzymu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Związek, Z przeszłości kościelnej Maluszyna i okolicy, [w:] Villa Maluschyn 1412-2012. 600 lat parafii św. Mikołaja w Maluszynie. Księga jubileuszowa, red. A.J. Zakrzewski i Ł. Kopera, Częstochowa 2012, s. 31., „Czasopismo Prawno-Historyczne”, 46 (1), 2014, s. 493, DOI10.14746/cph.2014.46.1.29, ISSN 0070-2471 [dostęp 2018-12-31].
  2. Jan Łaski, Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej, wyd. J. Łukowski, Gniezno 1881, t. 2, s. 209-211.
  3. H. Ostrowska, Dzieje Maluszyna i jego dziedziców z opowiadania i z pamięci zebrane. A.J. Zakrzewski (red.), Warszawa 2009, 212-213., ISBN 978-83-936335-0-0.
  4. a b K. Maciaszczyk-Bednarek, Kościół parafialny i jego uposażenie, [w:] Villa Maluschyn..., s. 102-115 [dostęp 2018-12-31].
  5. Ł.S. Kopera, Z pamiętnika o. Augustyna Jędrzejczyka, 31 grudnia 2018.
  6. Ł.S. Kopera, Ks. Władysław Wojtasik, 31 grudnia 2018.
  7. Ł.S. Kopera, Ks. Antoni Bogdański i ks. Henryk Antkiewicz, 31 grudnia 2018.
  8. J. GRZYB, Wspomnienia byłego wikariusza parafii Maluszyn, [w:] Villa Maluschyn..., s. 323-326.