Parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego w Jastrzębiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Ilustracja
Kościół Parafialny w Jastrzębiu
Państwo  Polska
Siedziba Jastrzębie
Adres Jastrzębie 14
87-322 Jastrzębie koło Brodnicy
Data powołania XIV wiek
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja Toruńska
Region Brodnicki
Dekanat Górzno
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i Błogosławionego Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego w Jastrzębiu
Proboszcz ks. Krzysztof Wojnowski
Wspomnienie liturgiczne * Nawiedzenia NMP: niedziela po 2 lipca
* bł. Ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego: 23 lutego
Położenie na mapie gminy Bartniczka
Mapa lokalizacyjna gminy Bartniczka
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Położenie na mapie powiatu brodnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu brodnickiego
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Parafia Nawiedzenia NMP i bł. Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego
Ziemia53°12′51,9″N 19°31′09,2″E/53,214417 19,519222

Parafia Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i Błogosławionego Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego w Jastrzębiu[1] – rzymskokatolicka parafia położona w powiecie brodnickim, gminie Bartniczka[2] . Administracyjnie należy do diecezji toruńskiej (dekanat Górzno). W jej skład wchodzą następujące miejscowości: Jastrzębie, Bachor, Dzierżno, Gołkówko, Gortatowo, Komorowo, Skrobacja, Sobiesierzno, Sokołowo, Przydatki.

Kościół w Jastrzębiu
Ambona
Nabożeństwa parafialne.

Msze Święte codziennie o godz. 18:00 ( w czasie zimowym o 17:00). Nabożeństwa towarzyszące codziennym Mszom Świętym:

Msze Święte w Niedziele i Święta Kościelne: 7:30, 9:00, 11:00 .

Historia parafii[edytuj | edytuj kod]

Parafia w Jastrzębiu, istnieje od średniowiecza, ponieważ została założona na początku XIV wieku[3]. Istniała już w 1325 r.[4][5] kiedy biskup płocki przejmował ją na własność, a więc założyli ją Krzyżacy, albo też przed nimi książęta mazowieccy. Za wielkiego mistrza Winricha von Kniprodea nabył ją znowu Zakon, choć na krótko, bo później stała się własnością biskupów płockich i do 1818 r. należała do diecezji płockiej. Gołkówko było wtedy rezydencją biskupów płockich[4], w Gortatowie istniała krzyżacka parafia (Gottersdorf), której kościół spustoszono w czasie wojen z Krzyżakami w 1414 roku. Parafia obejmowała[4] dobra rycerskie Jezierskich w Komorowie, które w latach 1850-1870 było własnością Sulerzyckiego, a po roku 1870 należało do Banku Torunskiego panów Domirskiego, Kalksteina i Łyskowskiego[4]. Dzierżwacą Komorowa był wówczas Zieliński. Wśród innych wsi należy wymienić Sobiesierzno, Skrobację, Gortatowo, Dzierżno, Gołkówko z młynem, które w 1860 było własnością Rochonia oraz Bachor z kolejnym młynem. W końcu XVIII wieku parafia liczyła 294 osoby i utrzymywała się z tacowego. Dobra plebańskie to 10 włók rozłożonych na trzech polach, z których pierwsze obejmowało Gortatowo, Drugie Gołkowo i Szczutowo oraz trzecie stanowiące wieś Świerczyny. Od 1818 roku lub 1821 na podstawie bulli Ex imposito nobis[6] parafia Jastrzębie przynależała do diecezji chełmińskiej. Jak w całej diecezji tak i w Jastrzębiu istniał patronat kościoła. Wtedy to zarządzeniem gabinetowym ustalono ( 1 IX 1848 ) patronat mieszany pomiędzy biskupem chełmińskim a rządem. Biskup w miesiące parzyste a rząd w nieparzyste miał prawo prezentowania parafii i mianowania proboszcza. przed sekularyzacją kościoła kolatorstwo w Jastrzębiu stanowili biskupi płoccy. Bulla papieża Jana Pawła II z dnia 25 marca 1992 roku o reorganizacji administracji kościelnej części ziem diecezji chełmińskiej przekazuje pod administrację nowo utworzonej diecezji toruńskiej[4].

Kościół parafialny[edytuj | edytuj kod]

Kościół usytuowany na wzgórzu, przy drodze do Komorowa, niedaleko rozwidlenia dróg do Górzna i Brodnicy[7]. Przypuszczalnie kościoły w Jastrzębiu zawsze były drewniane. Ślady pierwszego pochodzą już z 1618 roku kiedy świątynia miała wezwanie św. Leonarda[8]. Najstarsze materiały źródłowe opisują drewniany kościół zbudowany w 1682 roku dzięki staraniom ks. Grzegorza Mioduskiego miejscowego proboszcza i kanonika pułtuskiego. Konsekracji kościoła dokonał 22 lipca 1700 roku biskup płocki Ludwik Bartłomiej Załuski[5][7]. Patronami kościoła byli Najświętsza Maryja Panna w Tajemnicy Nawiedzenia św. Elżbiety oraz św. Opata Leonarda. Obecny kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i Błogosławionego Księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego został wybudowany za czasów kolatorstwa biskupów chełmińskich w 1821 roku.

Orientowany, drewniany o konstrukcji zrębowej i sumikowo-łątkowej na podmurówce z głazów granitowych, spojonych wapienno-cementową zaprawą, o ścianach oszalowanych, a dachach siodłowych. Korpus założony na planie prostokąta z węższym i niższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Od strony zachodniej w korpusie wtopiona niska, kwadratowa wieża. Do szczytu zachodniego dostawiona w 1960 r. murowana kruchta z imitacją konstrukcji szachulcowej[7][9]. Nad korpusem i kruchtą wejściową osobne dachy dwuspadowe, wieża kryta dachem namiotowym (blacha miedziana). Wnętrze kościoła nakryte płaskim stropem polichromowanym, w nawie z dwoma podciągami. Malatura pochodzi z 1858 roku. Od zachodu wybudowany chór muzyczny wsparty na ośmiu słupach. Prezbiterium przedzielone prostą ścianą za ołtarzem głównym. Zakrystia wydzielona między trójbocznym zamknięciem prezbiterium a prostą ścianą wewnętrzną. Nawę główną oświetlają cztery okna wypełnione witrażami zaprojektowanymi i wykonanymi w 1964 roku przez Stanisława Powalisza[10]. Witraże te przedstawiają: Pietę, Ofiarowanie w świątyni, Maryję Królową Polski i dwunastoletniego Jezusa nauczającego w świątyni. W prezbiterium na dwóch kolejnych witrażach znajdują się: Oko Opatrzności Bożej wraz z symbolami ewangelistów Łukasza i Jana oraz Duch Święty wraz z symbolami ewangelistów Marka i Mateusza[10].

Na wyposażenie składają się[11]: polichromowany ołtarz główny i dwa boczne o cechach barokowej snycerki z 1. połowy XVIII w. Tłem ołtarza głównego jest namalowana czerwona kotara[12]. Ażurowe ornamenty ołtarza nawiązują do wzornictwa manieryzmu niderlandzkiego i przedstawia powyginane, stylizowane wicie roślinne z fantazyjnymi kwiatami i pękami owoców, po obu stronach tabernakulum znajdują się herby fundatorów świątyni na czerwonym tle: Nałęcz i Larysza[13]. Obrazy w ołtarzu głównym: Nawiedzenie z XIX wieku, zasłonowy Święta Trójca z przełomu XIX i XX wieku oraz w zwieńczeniu św. Jan Ewangelista z XVII wieku wszystkie namalowane przez nieznanych artystów techniką olejną na płótnie[14]. Po obu stronach ołtarza wiszą na ścianie pozłacane anioły. W południowym ołtarzu bocznym Matka Boska Nieustającej Pomocy autorstwa ks. Marka Cześnina, zasłonowy Matka Boska Częstochowska z 1966 roku autorstwa ks. Franciszka Znanieckiego oraz w zwieńczeniu przedstawienie św. Józefa z XVII wieku w towarzystwie rzeźb św. Stanisława z XV wieku[15] i niezidentyfikowanego świętego. W północnym ołtarzu Serce Jezusa z 1966 roku autorstwa ks. Franciszka Znanieckiego, zasłonowy to portret błogosławionego ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego autorstwa Grażyny Zielińskiej, a w zwieńczeniu ukrzyżowanie w otoczeniu figur złego i dobrego łotra[16]. Ponadto na ścianie zawieszono XIX wieczny obraz św. Antoniego Padewskiego[17]. Wyposażenie uzupełniają chrzcielnica o cechach rokokowych przedstawiająca wzburzone wody Jordanu podczas chrztu Jezusa z 1. połowy XIX w., ambona z XVIII wieku z ośmiobocznym polichromowanym koszem dekorowana snycerskimi emblematami i zamknięta u dołu szyszką, renesansowy kielich, monstrancja z 1738 roku oraz cztery lichtarze cynowe wykonane w XVIII w[17][18].

Organy pozytywowe o zewnętrznej oprawie neobarokowej i współczesnym jej wyposażeniu instrumentu z zespołem dźwięku w znacznej części uzupełnionym po zniszczeniach wojennych (2. połowa XIX w.) instrument: traktura mechaniczna, wiatrownica mechaniczno-zasuwkowa, miech pływakowy (nowszy), 7 rejestrów, 1 manuał. Organy siedmiogłosowe o trakturze mechanicznej. Obecny zespół brzmieniowy nie jest oryginalny. Konstrukcja charakterystyczna dla baroku jednak brak danych o czasie budowy i budowniczym. Wyróżniają się trzy głosy: Quinta 2/3’, Flauttravese 4’,Flaut major 8’ tzn. salonowe, które służyły dotowarzyszenia tańcom i śpiewom na dworach. Pozostałe tj. Principal 8’, Octavia 2’, Gambe 8’, Octavia 4’ dodano dla brzmienia kultu religijnego.

Barokowe organy

Na terenie przykościelnym znajduje się drewniana dzwonnica zbudowana w 1. połowie XIX w., odremontowana w 1993 r., wzniesiona w konstrukcji słupowo-ramowej, szalowana. Otwory okienne zamknięte prostokątnie. W niej zawieszony późnogotycki dzwon z 1510 r. z minuskułowym napisem O REX GLORIE(CHRISTE)XPE VENI CUM PACE MARIA[11][19] oraz stukilogramowy dzwon bł. ks. S. W. Frelichowskiego z 1997 roku. Przed wejściem do kościoła jest usytuowany mały plac po zachodniej stronie zamknięty budynkiem plebanii zbudowanej w XIX wieku. budynek posiada skromne cechy klasycystyczne (kapitalny remont w 1991 roku)[6].

Naprzeciwko kościoła znajduje się wyjątkowy krzyż z podwójnymi ramionami - karawaka z 1946 roku, ustawiono go na miejscu poprzedniego - obalonego przez nazistów, miał ustrzec wieś przed zarazami, która przyczyniły się do śmierci wielu ludzi na terenie ziemi michałowskiej w czwartym ćwierćwieczu XIX wieku. Krzyże te stawiano na odrębnie zakładanych cmentarzach lub, jak w tym przypadku, w centrum wsi dla upamiętnienia wielu ludzi zmarłych na tę zarazę. Podobne karawaki w powiecie brodnickim znajdują się na cmentarzyku cholerycznym w Wichulcu oraz na michałowskim ryneczku w Brodnicy. Kilkakrotnie wieś i okolica stały w obliczu epidemii cholery: 1831, 1834, 1848, 1852, 1854, 1855, 1866 i 1873 roku[20]. Zmarłych, w wyniku zarazy, mieszkańców grzebano na specjalnie wyznaczonych cmentarzach, które nazywano „cholernikami”. W Jastrzębiu taki nieczynny już cmentarz epidemiczny zlokalizowano poza wsią, przy polnej drodze w kierunku Gortatowa, za zabudowaniami kółka rolniczego. W dawnych czasach w centralnym miejscu zlokalizowany był kurhan na szczycie, którego powstał ceglany postument zwieńczony figurką Madonny. Dziś zarówno po kapliczce jak i całym cmentarzu nie pozostał ślad, teren zarósł i uległ degradacji.

Prace konserwatorskie[edytuj | edytuj kod]

Począwszy od 1859 roku kościół przechodził liczne remonty i renowacje[21]. Już 38 lat po budowie wichura uszkodziła dach. Lata 1866-1884 to głównie naprawy dachu i wieży kościelnej. W 1877 r. odnowiono i pomalowano wnętrze, w 1886 r. zmieniono pokrycie dachowe (pierwotnie gont) na dachówkę esówkę. Po kolejnej restauracji w 1911, podczas obrad rady parafialnej 18 lutego 1912 podjęto decyzję o powiększeniu kościoła - w miejscu zakrystii miała powstać dobudówka, jednak koszt przedsięwzięcia oszacowano na 4700 marek. Kolejna burza uszkodziła budynek w 1922. W 1926[22] r. odnowiono wieżę, pokrywając ją blachą cynkową. Od 1964 roku zmieniono stolarkę okienną co zaczęło serię remontów poprzedzających milenium chrztu Polski. Wnętrze kościoła było odnawiane w 1966 r., wtedy też zastąpiono starą kruchtę z muru pruskiego na murowaną z cegły[21]. Dębową podłogę i ławki w nawie trafiły do kościoła w 1972 roku, a nagłośnienie i instalację elektryczną wymieniono w latach 80. Całkowitą restaurację zewnętrzną rozpoczęto w 1991 r. kiedy proboszczem został ks. Zbigniew Markowski[9][21]. Rozpoczęto od wzmocnienia konstrukcji i podstemplowania północnej ściany, która była odchylona o 20° od pionu. Aby zapobiec dalszemu przechylaniu konstrukcji i zaciekaniu wody do środka wymieniono oczep oraz wzmocniono drewno żywicą. Kruchtę obudowano imitacją konstrukcji szachulcowej, pokryto dach kościoła blachą miedzianą, ściany obito nowymi deskami a wieżę zwieńczono krzyżem kowalskiej roboty pana Jarzynki z Górzna. Kolejny remont konserwatorski rozpoczęto w roku 1994 – modrzewiowa podłoga, nowe oświetlenie, odkrywki i konserwacja pierwotnego wystroju malarskiego na ścianie wschodniej prezbiterium, na stropie oraz balustradzie chóru muzycznego. W 1996 zamontowano szyby przeciwwłamaniowe, w 1998 naprawiono system odprowadzający wodę z rynien, odgrzybiono zawilgocenia ścienne. Ostatnim etapem realizowanym w 1999 roku dokończono wykonanie dekoracji zgodnej z pierwotną kolorystyką i ornamentyką wnętrz. Niestety ograniczenia finansowe nie pozwoliły na całkowite odsłonięcie pierwotnej bogatej dekoracji a jedynie jej zasygnalizowanie[23].

Wokół kościoła znajduje się nieczynny cmentarz przykościelny[5][6] z licznymi zabytkowymi nagrobkami z XVIII, XIX i XX wieku. Niedaleko znajduje się także czynny cmentarz grzebalny z 1914 roku. Założony na planie regularnego prostokąta. Cmentarz powiększono w 1994 roku a uroczystego poświęcenia dokonał biskup pomocniczy diecezji toruńskiej Jan Chrapek. Kolejna rozbudowa cmentarza nastąpiła w 2009 roku, latem 2010 r. w centralnej części nowego cmentarza wybudowano kamienny postument zwieńczony drewnianą figurą przedstawiającą Pietę. Cmentarz grzebalny posiada wystrój parkowy i w przeciwieństwie do przykościelnego nie posiada zabytkowych nagrobków. Kaplica cmentarna[5][6] została zbudowana w 1937 roku staraniem proboszcza ks. Tomasza Goska. Latem 1997 roku dokonano kapitalnego remontu, umieszczono w jego wnętrzu ołtarz posoborowy - kamień granitowy z kagankami. Zwieńczeniem fasady jest sygnaturka, w której zawisł odnaleziony, mały przestrzelony w czasie wojny dzwon.

Zabytki wpisane do rejestru zabytków:[24]

  • Kościół drewniany mocą decyzji nr 388 z dnia 26 listopada 1957 roku został wpisany do rejestru zabytków pod nr 126[22] i jest obiektem chronionym prawnie (PSOZ/AB-VII-23/320/91)
  • Barokowy ołtarz główny z kościoła parafialnego w Jastrzębiu pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny wpisany do rejestru zabytków pod nr B/201 z dnia 30 grudnia 1996 roku (PSOZ/DKI-IB-5/2887/96)

Parafia posiada białe karty:

  • dla ołtarza głównego - wykonanie E. Nawrocka 1997-02-17
  • dla obrazu Trójca Święta z ołtarza głównego - wykonanie E. Nawrocka 1997-04-21
  • dla obrazu Nawiedzenia z ołtarza głównego - wykonanie E. Nawrocka 1997-04-21
  • dla obrazu Świętego Jana ze zwieńczenia ołtarza głównego - wykonanie E. Nawrocka 1997-03-17

Parafia posiada dokumentację restauracyjną i konserwatorską wykonaną przez prof. B. Rouba z zespołem studentów; archiwa parafialne z metrykami urodzeń, aktami zgonów i zapowiedzi przedślubne. Ponadto księgi parafialne pochodzące z XIX wieku: księgi chrztów od 1877 r., ślubów od 1945 r., pogrzebów od 1946 r., I Komunii św. od 1959 r., bierzmowanych od 1953 r., kronika parafii od 1991 r.

Wnętrze kościoła w Jastrzębiu

Z kronik parafialnych[edytuj | edytuj kod]

Bulla Beatyfikacyjna
  • W 2004 roku powstały kolejne przydrożne kapliczki św. Antoniego Padewskiego w Jastrzębiu i Serce Jezusa w Sokołowie; podobnie jak poprzednie figurki zlokalizowano je w pniach drzew. W uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego poświęcono kamienną grotę będącą kopią Anastasis - Właściwej Kaplicy Bożego Grobu w Jerozolimie wraz z rzeźbą archanioła autorstwa parafianina Pawła Olendra. Grota i postawiony rok wcześniej krzyż są częścią drogi światła budowę, której zainicjował ks. Zbigniew Markowski[35].
Droga Światła
Droga Światła -grota Anastasis
  • W 2007 roku poddano remontowi szopkę stojącą przy plebanii, w odnowionym budynku powstała salka katechetyczna im. Jana Pawła II.
  • 16 czerwca 2007 r. w Katedrze w Toruniu Michał Narodzonek otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ks. bp. Andrzeja Suskiego. Następnego dnia w swoim rodzinnym kościele w Jastrzębiu odprawił mszę prymicyjną. Ks. Michał Narodzonek jako neoprezbiter został skierowany do parafia pw. Św. Wojciecha i Św. Katarzyny w Boluminku[37].
  • 21 czerwca 2008 r. w Katedrze w Toruniu Leszek Witkowski otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ks. bp. Andrzeja Suskiego. Następnego dnia w swoim rodzinnym kościele w Jastrzębiu odprawił mszę prymicyjną. Ks. Leszek Witkowski jako neoprezbiter został skierowany do parafia pw. Chrystusa Króla i Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Jabłonowie Pomorskim[38].
  • W 2009 r. w bliskim sąsiedztwie salki katechetycznej pobudowano ołtarz polowy.
  • Jesienią 2009 r. powiększono cmentarz parafialny, a latem 2010 r. w centrum nowej części cmentarza pobudowano kamienny postument z drewnianą kapliczką zawierającą rzeźbę Pietę autorstwa miejscowego rzeźbiarza.
  • W grudniu 2009 r. przeprowadzono remont elewacji świątyni: uzupełnienie ubytków w oszalunku, malowanie, wymiana orynnowania itp. Koszty remontu w znacznej części pokryto z funduszy unijnych.
  • W latach 2010 - 2011 dokonano oczyszczenia polichromii zlokalizowanych w prezbiterium oraz elementów malatury nawy.
  • Rok 2011 jest pierwszym z dziesięcioletniego planu gruntownego remontu i konserwacji świątyni, który ma zakończyć się w jubileuszu 200-lecia budowy i konsekracji kościoła.
  • W latach 2011 - 2012 dokonano renowacji zwieńczeń ołtarzy bocznych i ołtarza głównego, ażurowych ornamentów ołtarza głównego, jego kolumny i dekoracje Impost. Konserwacji poddano również pozłacane anioły z prezbiterium i zmieniono kolor ich podstaw.
  • 22 października 2011 r. dokonano poświęcenia obrazu przedstawiającego Jana Pawła II autorstwa Wojciecha Chwiałkowskiego z Brodnicy.
  • 6 kwietnia 2012 r. zginą w wypadku samochodowym pochodzący z Gołkówka ks. Leszek Witkowski. Trumnę z jego ciałem przywieziono wieczorem 10 kwietnia po czuwaniu z Bazyliki św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim gdzie był rezydentem. Uroczystości pogrzebowe odbyły się następnego dnia pod przewodnictwem Jego Eminencji ks. biskupa Józefa Szamockiego. Księdza Leszka pochowano na cmentarzu parafialnym przy głównej alei pośrodku odcinka między krzyżem a Pietą[39].
  • 28 marca 2013 r. dokonano prezentacji odnowionej monstrancji, której remont ufundowała siostra księdza proboszcza wraz z rodziną.
  • Wiosną 2013 r. odmalowano wnętrza kościoła i odnowiono mury ogrodzenia wokół kościoła i placu dla Mszy polowych.
  • 15 czerwca 2013 r. w Katedrze Toruńskiej Marcin Jędraszek otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ks. bp. Andrzeja Suskiego. Następnego dnia w swoim rodzinnym kościele w Jastrzębiu odprawił mszę prymicyjną. Ks. Marcin Jędraszek jako neoprezbiter został skierowany do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Grudziądzu[40].
  • 18 czerwca 2016 r. w Katedrze Toruńskiej Robert Narodzonek otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ks. bp. Andrzeja Suskiego. Następnego dnia w swoim rodzinnym kościele w Jastrzębiu odprawił mszę prymicyjną. Ks. Robert Narodzonek jako neoprezbiter został skierowany do parafii Św. Mikołaja w Papowie Biskupim[41].
Znani proboszczowie administrujący parafią Jastrzębie
Proboszczowie parafii Jastrzębie[42].
Ksiądz proboszcz kanonik pułtuski Grzegorz Mioduski ( 1681-1700 )
Ksiądz proboszcz Paweł Biedrzycki (ok. 1753)
Ksiądz proboszcz Tulipanowski(-kowski) (ok. 1877-1884)
Ksiądz proboszcz Popiłowski (2 VI 1884-24 IX 1884)
Ksiądz proboszcz Żurawski (10 XI 1884-ok. 1910)
wikariusz J. Wrycza
wikariusz W. de Piechowski
Ksiądz proboszcz Betlejewski (26 II 1910-25 VI 1910)
Administrator Pronobis (26 X 1910-21 IV 1916)
Ksiądz proboszcz Gosk (16 IV 1916- XII 1940)
Ksiądz proboszcz administrator Górecki (13 III 1941-1945)
Ksiądz proboszcz administrator J. Wierzchowski (25 II 1945-16 X 1949)
Ksiądz proboszcz administrator parafii Szczuka Krystian Otto (11 IV 1948)
Ksiądz proboszcz administrator Grabański (4 VII 1948-2 XI 1949)
Ksiądz proboszcz Stanisław Jeziorski (15 XII 1945)
Ksiądz proboszcz August Rolbiecki (2 XI 1949-1 X 1950)
Ksiądz proboszcz Jan Wendt (14 X 1951-11 IV 1991)
Ksiądz proboszcz Zbigniew Markowski (5 V 1991-10 IX 2005)
Ksiądz proboszcz Krzysztof Wojnowski (10 IX 2005-obecnie)
Powołania kapłańskie z parafii[5][43]
Imię i Nazwisko Data i miejsce święceń kapłańskich Pełniona funkcja/godności Miejsce pełnienia posługi/nauki
Franciszek Lisiński 1973 Pelplin rezydent (od 1978)

kanonik (od 1993)

emerytowany (od 2009)

Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Redzie
Krzysztof Kejna (Chrzczony w Jastrzębiu, wychowywał się w Brodnicy) 2003 Toruń wikariusz (od 2006) Parafia bł. Matki Marii Karłowskiej w Toruniu
Michał Narodzonek 2007 Toruń wikariusz (od 2007) Parafia Św. Wojciecha i Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Boluminku
Leszek Witkowski 2008 Toruń wikariusz ( 2008 - 2011 )

rezydent ( 2011 - 2012 )

Zginął w wypadku samochodowym w Kurzętniku w Wielki Piątek 6 kwietnia 2012 r. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Jastrzębiu 11 kwietnia 2012 r.[44][45][46]

Parafia Chrystusa Króla i Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Jabłonowie Pomorskim, Parafia Matki Bożej Królowej Polski w Toruniu, Parafia św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim
Marcin Jędraszek 2013 Toruń wikariusz (od 2013) Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Grudziądzu
Robert Narodzonek 2016 Toruń wikariusz (od 2016) Parafia Św. Mikołaja w Papowie Biskupim
Marcin Zadrożny Postulat (zakon) (od 2012) Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego Prowincji Zwiastowania Pańskiego[47]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Parafia pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i bł. księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego (pol.). s. www.torun.opoka.org.pl. [dostęp 2010-03-03].
  2. Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Bartniczka (pol.). s. www.bip.bartniczka.pl. [dostęp 2010-03-03].
  3. Mirosław Wołojewicz, Informator historyczno geograficzny obszaru gminy Grążawy, Brodnica 1997, s. 18
  4. a b c d e Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 6
  5. a b c d e Ks. Stanisław Kardasz (red.), Diecezja toruńska. Historia i teraźniejszość. Dekanat Brodnicki, Toruń 1998, s. 97
  6. a b c d Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 16
  7. a b c Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 8
  8. Mirosław Wołojewicz, Informator historyczno geograficzny obszaru gminy Grążawy, Brodnica 1997, s. 38
  9. a b Ks. Stanisław Kardasz (red.), Diecezja toruńska. Historia i teraźniejszość. Dekanat Brodnicki, Toruń 1998, s. 99
  10. a b Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 9
  11. a b Ks. Stanisław Kardasz (red.), Diecezja toruńska. Historia i teraźniejszość. Dekanat Brodnicki, Toruń 1998, s. 100
  12. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 10
  13. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 11
  14. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 12
  15. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 14
  16. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 13
  17. a b Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 15
  18. Mirosław Wołojewicz, Informator historyczno geograficzny obszaru gminy Grążawy, Brodnica 1997, s.40
  19. Mirosław Wołojewicz, Informator historyczno geograficzny obszaru gminy Grążawy, Brodnica 1997, s. 40
  20. Jerzy Wultański, Brodnickie pomniki i tablice pamiątkowe, Brodnica 2008, s. 80-84
  21. a b c Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 18
  22. a b c d Ks. Stanisław Kardasz (red.), Diecezja toruńska. Historia i teraźniejszość. Dekanat Brodnicki, Toruń 1998, s. 98
  23. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 19
  24. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 30
  25. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 20
  26. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 21
  27. Kuria Metropolitalna Gdańska (pol.). s. www.diecezja.gda.pl. [dostęp 2010-03-03].
  28. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 23
  29. a b Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 24
  30. a b Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 25
  31. Ks. Zbigniew Markowski (red.), Venite, Przeczno 1998-2004
  32. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 26
  33. a b Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 27
  34. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 28
  35. a b c Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 29
  36. Święcenia kapłańskie Anno Domini 2003 (pol.). s. www.niedziela.pl. [dostęp 2012-04-18].
  37. Święcenia kapłańskie 2007 w diecezji toruńskiej (pol.). s. www.niedziela.pl. [dostęp 2012-04-18].
  38. Święcenia kapłańskie 2008 (pol.). s. www.niedziela.pl. [dostęp 2012-04-18].
  39. Zginął ks. Leszka Witkowskiego (pol.). s. www.ebrodnica.pl. [dostęp 2012-04-18].
  40. Święcenia kapłańskie (pol.). s. www.wsdtorun.pl. [dostęp 2012-06-17].
  41. Święcenia kapłańskie (pol.). s. www.diecezja-torun.pl. [dostęp 2016-06-26].
  42. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005, s. 7
  43. Wyższe Seminarium Duchowne w Toruniu i Diecezjalne (pol.). s. www.seminarium.torun.opoka.org.pl. [dostęp 2010-03-03].
  44. Uroczystości pogrzebowe śp. ks. Leszka Witkowskiego (pol.). s. www.nowemiasto.wm.pl. [dostęp 2012-04-18].
  45. Śmierć przyszła w Wielki Piątek (pol.). s. www.kurzetnik.wm.pl. [dostęp 2012-04-18].
  46. Pogrzeb ks. Leszka Witkowskiego w środę w Jastrzębiu (pol.). s. www.nowemiasto.wm.pl. [dostęp 2012-04-18].
  47. Częstochowa: Postulat AD 2012 (pol.). s. http://www.sac.org.pl.+[dostęp 2012-11-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Mariola Weiss - Kwella, Parafia p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Jastrzębiu - rys historyczny, 2005.
  2. Diecezja toruńska. Historia i teraźniejszość, t.3, Dekanat Brodnicki, Toruń, Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1998, ss. 7-41, 96-100, ​ISBN 83-86471-09-3​.
  3. Mirosław Koniecki , Nasz Dom nr 11, Brodnica, Stowarzyszenie Rodzin Katolickich Diecezji Toruńskiej, 1995.
  4. Mirosław Wołojewicz, Informator historyczno geograficzny obszaru gminy Grążawy, Brodnica: „Edytor”, 1997, ISBN 83-908086-1-7, OCLC 297824659.
  5. Janusz Umiński, Powiat brodnicki i okolice - przewodnik, Toruń, Polskie Wydawnictwo Reklamowe, 2006, ss. 28, 76-77, 122, ​ISBN 83-89990-80-6​.
  6. Elżbieta Andrzejewska, Brodnica - przewodnik turystyczny, Toruń, Wydawnictwo Lenz & Załęcki, 2003, ss. 14-15, ​ISBN 83-916059-2-2​.
  7. Jerzy Wultański, Brodnickie pomniki i tablice pamiątkowe, Brodnica, Multi, 2008, ss. 80-84, ​ISBN 978-83-89963-18-5​.
  8. Ks. Zbigniew Markowski (red.), Venite, Przeczno, Wydawca „Zwiastuna Różańcowego”, 1998-2004, ISSN 156-9915.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]