Park miejski im. Stanisława Staszica w Kielcach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park miejski im. Stanisława Staszica
Obiekt zabytkowy nr rej. A.335 z 17.12.1957 i z 15.02.1972[1]
Ilustracja
Staw w parku
Państwo  Polska
Miejscowość Kielce
Dzielnica Centrum
Powierzchnia 7,9 ha
Projektant Wilhelm Giersz, Karol Meyzer, Aleksander Dunin-Borkowski
Położenie na mapie Kielc
Mapa lokalizacyjna Kielc
Park miejski im. Stanisława Staszica
Park miejski im. Stanisława Staszica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park miejski im. Stanisława Staszica
Park miejski im. Stanisława Staszica
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Park miejski im. Stanisława Staszica
Park miejski im. Stanisława Staszica
Ziemia50°52′03,9360″N 20°37′27,8400″E/50,867760 20,624400

Park miejski im. Stanisława Staszicakielecki park, jeden z najstarszych parków w Polsce, leżący w centrum miasta u południowego podnóża Wzgórza Zamkowego, liczący 7,9 ha powierzchni. Jest ograniczony ulicami: Jana Pawła II od wschodu, Ogrodową od południa, Paderewskiego od zachodu, Solną, Staszica oraz Zamkową od północy. W zachodniej części parku znajduje się staw określany mianem ‘podzamecki’ o powierzchni 1,1 ha, mający na środku fontannę z ozdobnymi dyszami w kształcie ryb. W dawniejszym okresie znajdowała się nad nim przystań, a po samym stawie można było pływać na łódkach.

Na terenie parku znajduje się kilka pomników: figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku, pomnik Stanisława Staszica z 1905 roku, pomnik Stefana Żeromskiego z 1953 roku, rzeźba „Przysięga miłości” z 1973 roku umiejscowiona tuż przy uchodzącym do stawu źródle Biruty, któremu nazwę dała ukochana Marcina Borowicza – bohatera „Syzyfowych pracStefana Żeromskiego. Przy ulicy Solnej ograniczającej park od północy stoi pomnik upamiętniający wydarzenie z 15 czerwca 1944 roku, jakim było wykonanie pod budynkiem Gestapo wyroku śmierci na Franzu Witku – szefie tutejszych konfidentów – przez żołnierzy Armii Krajowej dowodzonych przez ppor. Kazimierza Smolaka, pseudonim „Nurek”.

Koło Pałacu Tomasza Zielińskiego znajduje się także ptaszarnia, w której można podziwiać sporo rzadko spotykanych ptaków.

W parku znajduje się około 1300 drzew i krzewów tworzących drzewostan mieszany, w skład którego wchodzą: kasztanowce, jesiony, lipy, klony, wiązy oraz robinie akacjowe. Niektóre z tych drzew liczą sobie ponad 100 lat.

Przez park przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez zabytkowe i ciekawe turystycznie miejsca miasta Kielce, szlak turystyczny niebieski niebieski szlak spacerowy prowadzący z ulicy Zamkowej na Stadion Leśny oraz szlak turystyczny zielony zielony szlak spacerowy prowadzący z ulicy Zamkowej na Bukówkę.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki na temat kieleckiego parku pojawiły się w 1804 roku. Opisany został jako użytkowo-ozdobny ogród włoski posiadający na swym terenie staw, alejki z altankami oraz ogród kuchenny. W roku 1818 w parku wytyczono główną aleję biegnącą od wejścia przy obecnej ulicy Jana Pawła II do stawu oraz sieć rozchodzących się promieniście alejek. W 1821 roku pojawiła się propozycja utworzenia publicznego ogrodu, która doczekała się realizacji w roku 1830, kiedy to Rada Administracyjna Królestwa Polskiego zadecydowała o przekazaniu ogrodu do użytku publicznego oraz określiła jego kształt i położenie. Po tej decyzji rozpoczęto porządkowanie i urządzanie terenu parku oraz budowanie ogrodzenia wokół niego. Przy pracach projektowych zaangażowani byli kieleccy architekci: Wilhelm Giersz, Karol Meyzer i Aleksander Dunin-Borkowski. Ówczesne prace porządkowe zostały przerwane przez powstanie listopadowe. W 1835 roku na terenie parku stanęły przywiezione z dziedzińca przed klasztorem Cystersów w Jędrzejowie dwie rzeźby z okresu baroku. Jedną z nich, stojącą do dzisiejszego dnia koło stawu, jest figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku, której autorem jest jeden z kieleckich rzeźbiarzy – Jakub Kornecki. W 1837 roku opiekę nad parkiem objął Maksymilian Strasz. Przeprowadzono w tym okresie porządkowanie terenu – między innymi został rozebrany młyn mieszczący się nad wodą, ale pełniący wówczas funkcję zbiornika przeciwpożarowego staw nie doczekał się oczyszczenia z braku pieniędzy. W 1872 roku przy głównej alei parkowej zamontowano latarnie. W dniu 2 września 1906 roku, z okazji 80 rocznicy śmierci, z inicjatywy prezydenta Kielc Władysława Garbińskiego, został odsłonięty pomnik Stanisława Staszica, który był pierwszym pomnikiem tej osoby na terenie kraju. Autorem pierwszego popiersia wykonanego z żeliwa był Stanisław Szpakowski, jednak z powodu zbyt małych wymiarów w stosunku do całego pomnika zostało ono dwa lata później zastąpione marmurowym, wykonanym przez Wacława Smyczyńskiego. W 1922 roku park zyskał imię Stanisława Staszica. Już po wojnie w 1953 roku swojego pomnika doczekała się także kolejna osoba związana z kielecką ziemią: Stefan Żeromski. Pomnik został zaprojektowany przez Stanisława Sikorę i stanął przy miejscu, gdzie kiedyś mieściła się już rozebrana restauracja. W uroczystym odsłonięciu pomnika uczestniczyła Monika Żeromska, córka pisarza oraz profesor Kazimierz Wyka, na propozycję którego patronem parku został właśnie Żeromski. W 1973 roku nad źródełkiem przy skrzyżowaniu ulic Solnej i Staszica stanęła rzeźba „Przysięga miłości”, której autorem jest Ryszard Wojciechowski. W 1986 roku dokonano zmiany patrona parku i stał się nim ponownie Stanisław Staszic. W 2001 na drzewach umieszczono tabliczki z informacją o gatunkach drzew. 3 lata później przy murze Pałacu Tomasza Zielińskiego została wybudowana ptaszarnia, którą zasiedlono bażantami, kuropatwami, przepiórkami oraz pawiami.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]