Patka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Patka – kolorowa oznaka rozpoznawcza umieszczona na kołnierzu polskiego munduru wojskowego – inaczej "łapka".

Łapka generała II RP

Patki w Wojsku Polskim II RP[edytuj | edytuj kod]

Łapka jazdy tatarskiej

W odradzającym się Wojsku Polskim, zgodnie z instrukcją "Przepis ubioru polowego Wojska Polskiego r. 1919", patki naszywano na kołnierzu kurtki, tak aby zakrywały przód kołnierza na całą szerokość jego wyłożonej części; długość całej patki 10 cm. Tylna część wycięta była w ząb. Wzdłuż tego wycięcia naszyta była zazwyczaj barwna wypustka. Na patce naszywano oznakę legionową w kształcie wężyka. W zależności od korpusu osobowego, wężyk posiadał różne kształty. W czasie reformy mundurowej w 1936 roku wydany został przepis określający wzory wężyków: generalskich (w pięć stref), oficerskich (w trzy strefy), podoficerskich (wąski haft) i szeregowców (galon szerokości 5 mm). Wężyki haftowane były na łapkach lub bezpośrednio na kołnierzu (bronie jezdne)[1].

Oprócz wężyka i wypustki, na patce umieszczany był znak służby, jednostki itp. Znak haftowano lub wytłaczano. Umieszczano go zazwyczaj ukośnie w przednim rogu patki.

Patki w PSZ[edytuj | edytuj kod]

Patka saperów

Zgodnie z polskimi tradycjami w PSZ w Wielkiej Brytanii wprowadzono patki na kołnierze w kolorach broni[2]. Od września 1944 roku patki nosili audytorzy, duchowieństwo i żandarmeria 3 Brygady Strzelców — pozostali żołnierze nosili proporczyki swoich oddziałów[2].

Patki w ludowym Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

Łapka artylerii
Patka lotnictwa

W 1949 nowe przepisy ubiorcze ludowego Wojska Polskiego wprowadziły na kołnierze kurtek, zamiast dotychczasowych proporczyków, ciemnokarminowe łapki z wężykiem haftowanym matowosrebrnym bajorkiem i wypustką barwy broni lub służby[3]. Szerokość wężyka na łapce generalskiej wynosiła 24 mm, oficerskiej 16 mm, podoficerskiej 15 mm[3]. Generałowie oraz oficerowie dyplomowani na patce mieli haftowane srebrne orły. Uczniowie szkół wojskowych na łapkach nosili oznaki szkolne[3]

W 1952 roku, wraz z wprowadzeniem kurtek z wykładanym kołnierzem, zmienił się kształt patek[4]. W 1960 roku patki zastąpione zostały korpusówkami nowego wzoru.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zdzisław Żygulski jun: Polski mundur wojskowy. s. 122-123.
  2. a b Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945 : barwa i broń. s. 207 - 208.
  3. a b c Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1943 - 2003; katalog zbioru falerystycznego; 3. s. 62 - 63.
  4. Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1943 - 2003; katalog zbioru falerystycznego; 3. s. 64 - 65.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]