Patryki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°44′38″N 20°40′12″E
- błąd 38 m
WD 53°45'N, 20°41'E
- błąd 2275 m
Odległość 1172 m
Patryki
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Purda
Liczba ludności (2014) 374[1]
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 11-030
Tablice rejestracyjne NOL
SIMC 0486712
Położenie na mapie gminy Purda
Mapa lokalizacyjna gminy Purda
Patryki
Patryki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Patryki
Patryki
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Patryki
Patryki
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu olsztyńskiego
Patryki
Patryki
Ziemia53°44′38″N 20°40′12″E/53,743889 20,670000

Patryki (niem. Patricken)[2]wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś warmińska położona ok. 5 km na wschód od Klebarka Wielkiego, przy drodze Klebark – Pasym. Miejscowość położona w krajobrazie rolniczym z licznymi drobnymi zbiornikami wodnymi i mokradłami, w krajobrazie kulturowym z harmonijnie wkomponowaną zabudową. Przy drogach znajdują się aleje z wysokimi drzewami, na polach natomiast zadrzewienia śródpolne z zaroślami wierzbowymi oraz stawami hodowlanymi. Dawne Jezioro Patryckie na przełomie XIX i XX wieku zostało osuszone i zamienione na łąki[3]

W Patrykach znajduje się początek niebieskiego szlaku rowerowy gminy Purda (Patryki-Pajtuński Młyn-Purda).

W Patrykach urodził się ks. Robert Bilitewski (1859-1935), doktor teologii, warmiński działacz plebiscytowy, oraz prof. dr. hab. Ulrich Schrade (1943–2009), filozof.

Z Patryk pochodzą także znani dziennikarze, bracia bliźniacy (ur. 3 września 1976) Jacek Karnowski (wiceszef "Panoramy" w TVP2) oraz Michał Karnowski (pracownik springerowskiego "Dziennika").

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś założona w 1350 w wyniku nadania przez kapitułę warmińską 10 łanów ziemi Prusowi o imieniu Petriko. Od imienia zasadźcy przyjęła się nazwa majątku jako Peterken, Petricken, Patricken. Po jego śmierci w 1375 synowie sprzedali majątek. Na prośbę sołtysów Ambrożego i Leonarda z powodu zagubienia aktu lokalnego, kapituła odnowiła lokację wsi ok. 1400. W 1455 wieś została spalona przez Georga von Schliebena. Około 1480 wieś odbudowano z wojennych zniszczeń. W 1547 kapituła warmińska nadała 6 łanów sołeckich Konstantynowi Pfaffowi, natomiast sołtys został osadzony na trzech łanach chłopskich. W 1642 lenno wróciło do kapituły. Później wieś nadana została Georgowi Hohendorffowi, przybyłemu z terenu księstwa i nawróconemu na katolicyzm. W okresie II Wojny Szwedzkiej wieś została zniszczona ponownie. Kolejne zniszczenia miały miejsce w okresie napoleońskim, w 1807. W 1820 we wsi były tylko 23 chałupy, ale już w 1836 było ich 40, które zamieszkiwało 255 mieszkańców.

W przeszłości w Patrykach była szkoła, a od 1895 także poczta. W 1885 założono we wsi bibliotekę polską. W 1928 wieś liczyła 435 mieszkańców, czynny był młyn. W tym okresie powstały duże gospodarstwa rolne. W spisie z 1905 figuruje duże, 100 hektarowe gospodarstwo, należące do Emila Bilitewskiego. Był on także właścicielem młyna, tartaku, mleczarni i elektrowni wodnej.

W 1935 we wsi żyło 503 katolików.

Zgodnie ze spisem ludności z 17 maja 1939 roku, w Patrykach tuż przed wybuchem II Wojny Światowej mieszkało 426 osób, a wieś zajmowała powierzchnię 1162,1 ha[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabudowa nawiązuje charakterem do stylu warmińskiego. Ochronie architektonicznej podlegają:

  • budynek dawnej szkoły,
  • krzyż przydrożny,
  • dzwonniczka słupowa,
  • Patrycki młyn wodny,
  • kilkanaście domów mieszkalnych,
  • stanowiska archeologiczne znajdujące się na zachód i na południe od wsi.
  • zabytkowy Park,
  • pomnik przyrody- "Wierzba Manlia Skantylla"
  • W pobliżu wsi znajdują się urządzenia hydrotechniczne z przełomu XIX i XX wieku – w miejscu, gdzie rzeka Kośna przechodzi w kanał Kiermas i kanał Elżbiety
  • w osadzie Pajtuński Młyn, położonej około kilometra na południe od wsi Patryki znajduje się na rzece Kośnej młyn wodny z początku XX wieku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]