Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Bielsko-Biała
Adres ul. Komorowicka 48
43-300 Bielsko-Biała
Dyrektor mgr Anna Niemiec-Warzecha
Data założenia 1931
Wielkość zbiorów ponad 113 tys. woluminów
Filie Cieszyn, Milówka, Skoczów, Żywiec
Położenie na mapie Bielska-Białej
Mapa lokalizacyjna Bielska-Białej
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej
Ziemia49°49′38,888″N 19°03′11,830″E/49,827469 19,053286
Strona internetowa

Początki Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bielsku-Białej sięgają 1931 roku. Jej organem prowadzącym jest Województwo śląskie, a nadzór pedagogiczny nad biblioteką sprawuje Śląski Kurator Oświaty. Biblioteka i jej filie w Cieszynie, Milówce, Skoczowie i Żywcu obejmują zasięgiem swego działania obszar województwa śląskiego, a w szczególności powiaty: bielski, cieszyński i żywiecki. Jak zapisano w statucie biblioteki „służy ona w szczególności potrzebom kształcących się i doskonalących nauczycieli, studentów przygotowujących się do zawodu nauczyciela oraz słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli. W miarę możliwości służy również wszystkim osobom zainteresowanym sprawami kształcenia i wychowania. PBW w Bielsku-Białej i jej filie prowadzą działalność biblioteczną i informacyjną niezbędną w procesie kształcenia, dokształcania i doskonalenia kadry pedagogicznej, umożliwiają prowadzenie prac naukowo-badawczych, stwarzają warunki dla rozwoju życia umysłowego i kulturalnego nauczycieli.”

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wejście do PBW w Bielsku-Białej

W 1931 roku dzięki inicjatywie Inspektoratu Szkolnego zorganizowano niewielki księgozbiór pedagogiczny, który dał początek Bibliotece Pedagogicznej mieszczącej się w tamtym czasie przy ul. Sienkiewicza 8. Do roku 1939 udało się zgromadzić księgozbiór liczący ponad 1000 woluminów. Po wojnie odtworzono zdziesiątkowane zbiory łącząc księgozbiory bibliotek: Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego w Bielsku, Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Białej oraz Inspektoratu Oświaty w Bielsku. Biblioteka nie posiadała stałej siedziby i często zmieniała lokalizację. Po 1950 r. mieściła się w budynku przy ul. Lenina, następnie w kamienicy Związku Nauczycielstwa Polskiego przy ul. Szkolnej 31, a w 1957 r. została przeniesiona do lokalu przy ul. Kosmonautów 19. Ponieważ księgozbiór stale przyrastał (w 1971 r. liczył 9231 tomów), potrzebne były nowe pomieszczenia. W 1971 r. biblioteka zajęła pomieszczenia przejęte po Szkole Podstawowej nr 7 przy ul. Sienkiewicza 8. W 1975 r. Pedagogiczna Biblioteka Powiatowa w Bielsku została przekształcona w jednostkę wojewódzką pod nazwą Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bielsku-Białej. Podlegało jej pięć filii, dawnych pedagogicznych bibliotek powiatowych, w Cieszynie, Oświęcimiu, Suchej Beskidzkiej, Wadowicach i Żywcu. W 1999 r. po kolejnej reformie administracyjnej kraju PBW została jednostką Samorządu Województwa Śląskiego z filiami w Cieszynie, Milówce, Skoczowie i Żywcu. W 1980 r. pozyskano i wyremontowano pomieszczenia na parterze zabytkowego gmachu przy ul. Komorowickiej 48 (łącznie 400 m²). W 1978 r. utworzono Wydział Zbiorów Specjalnych (od 1993 r. Wydział Zbiorów Audiowizualnych), a w 1979 r. Wydział Instrukcyjno-Metodyczny. W 1982 r. powołano Wydział Informacyjno-Bibliograficzny. Sukcesywnie przeprowadzano remonty by uzyskać pomieszczenia do magazynowania przyrastającego księgozbioru (w 1984 r. obejmował on już 34220 pozycji). Jednocześnie stale powiększała się liczba czytelników korzystających z usług biblioteki. Od 1996 r. rozpoczął się proces komputeryzacji biblioteki. Zakupiono program MAK, a następnie w 2002 r. Kompleksowy System Zarządzania Biblioteką Prolib wraz z systemem Promax służącym do opracowywania zbiorów czytelni. W 2006 r. w PBW w Bielsku-Białej otwarto Internetowe Centrum Informacji Multimedialnej (ICIM) sfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego i oferujące czytelnikom możliwość korzystania ze stanowisk komputerowych z dostępem do Internetu oraz z urządzenia wielofunkcyjnego (drukarka, skaner i kopiarka). Katalogi biblioteki zostały udostępnione użytkownikom przez Internet w 2006 roku. W tym samym czasie udało się uruchomić system elektronicznej obsługi czytelników w wypożyczalni. Opracowywanie retrospektywne zbiorów PBW w Bielsku-Białej zakończono w 2010 r. Filie biblioteki od 2007 r. współtworzą bazę zbiorów czytelni ("Bibliografia"). Proces komputeryzacji całej placówki, łącznie z jej filiami, ostatecznie ukończono w 2013 r. Od 2014 r. biblioteka pracuje w systemie Prolib MARC21. W 2015 r. biblioteka pozyskała pomieszczenia na I piętrze budynku, gdzie dotychczas mieścił się RODN "WOM". Wyremontowano je i przeznaczono na Czytelnię, Pracownię Multimedialną i Wydział Administracyjno-Gospodarczy. W 2015 r. biblioteka przejęła księgozbiór Kolegium Nauczycielskiego, Kolegium Pracowników Służb Społecznych i Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Wydział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów[edytuj | edytuj kod]

Wydział ma za zadanie pozyskiwanie książek i czasopism oraz opracowanie wydawnictw zwartych. W Wydziale tworzony jest katalog wydawnictw zwartych i ciągłych w systemie Prolib. Prowadzi się również dokumentację związaną z gromadzeniem zbiorów, a także księgi inwentarzowe w formie tradycyjnej i komputerowej. Pracownicy Wydziału prowadzą rejestr ubytków i odpowiednią dokumentację związaną z ubytkowaniem księgozbioru. Do zadań Wydziału należy także administrowanie systemem komputerowym. Przy Wydziale funkcjonuje biblioteka składowa, która przyjmuje książki od czytelników i bibliotek przekazywane następnie innym bibliotekom.

Wypożyczalnia[edytuj | edytuj kod]

Wypożyczalnia w PBW w Bielsku-Białej

Z usług Wypożyczalni mogą korzystać nauczyciele i studenci oraz inne osoby zainteresowane sprawami oświaty lub samokształcenia. Od maja 2006 roku Wypożyczalnia jest w pełni skomputeryzowana. Dzięki elektronicznemu systemowi obsługi czytelnicy mają możliwość samodzielnej obsługi własnych kont (przeglądanie katalogu biblioteki, prolongata, zamawianie książek dostępnych, rezerwacja wypożyczonych). W Wypożyczalni można skorzystać z wypożyczania międzybibliotecznego w przypadku, gdy poszukiwanej książki nie ma w księgozbiorze PBW i w innych bibliotekach na terenie Bielska-Białej. W oparciu o źródła elektroniczne i tradycyjne pracownicy Wydziału udzielają informacji bibliotecznych i bibliograficznych.

Wydział Zbiorów Audiowizualnych[edytuj | edytuj kod]

W Wydziale gromadzi się, opracowuje i udostępnia zbiory audiowizualne (płyty CD i DVD, taśmy video i magnetofonowe, płyty analogowe) i multimedia (edukacyjne programy komputerowe). Prowadzona jest również odpowiednia dokumentacja zakupów nowości oraz księgi inwentarzowe zbiorów. Uruchomiono elektroniczną ewidencję wypożyczeń, która umożliwia przeglądanie katalogu zbiorów audio, zamawianie dokumentów, przedłużanie terminu zwrotu oraz rezerwowanie dokumentów. Pracownicy Wydziału mają za zadanie uzupełnianie komputerowej bazy danych „Katalog”, która zawiera opisy bibliograficzne zbiorów audio i rejestruje zawartość materiałów audiowizualnych. Wydział pozyskuje i gromadzi nagrania audycji telewizyjnych i radiowych oraz sporządza nagrania edukacyjne dla szkół i nauczycieli.

Wydział Informacyjno-Bibliograficzny i Czytelnia[edytuj | edytuj kod]

Czytelnia w PBW w Bielsku-Białej

Wydział zajmuje się prowadzeniem działalności informacyjnej w oparciu o źródła drukowane i elektroniczne oraz udostępnianiem zbiorów Czytelni. Czytelnik uzyska tutaj pomoc w poszukiwaniu potrzebnych materiałów, a także informacje bibliograficzne i biblioteczne. W Wydziale tworzona jest komputerowa baza danych – „Bibliografia”, która gromadzi opisy bibliograficzne wybranych artykułów z czasopism i rozdziałów z książek wydanych od 1998 r., a znajdujących się w zbiorach Czytelni. Ponadto pracownicy Wydziału prowadzą lekcje biblioteczne dla uczniów i studentów oraz spotkania informacyjne dla nauczycieli z zakresu korzystania z księgozbioru biblioteki i dostępnych źródeł informacji. Do zadań Wydziału należy także opracowywanie zestawień bibliograficznych na aktualne tematy związane z pedagogiką.

Wydział Współpracy ze Środowiskiem[edytuj | edytuj kod]

Wydział zajmuje się organizowaniem wewnętrznego i zewnętrznego doskonalenia nauczycieli bibliotekarzy PBW. Do zadań Wydziału należy także współpraca z pozostałymi wydziałami i filiami PBW, z władzami samorządowymi, instytucjami oświatowymi i kulturalnymi, wydawnictwami, instytucjami opieki społecznej i środkami masowego przekazu. Podejmuje się również kontakty ze szkołami wyższymi, zakładami kształcenia i placówkami doskonalenia nauczycieli oraz innymi bibliotekami. W Wydziale prowadzi się działania w środowisku nauczycieli, studentów, uczniów.

Pracownia Multimedialna[edytuj | edytuj kod]

Pracownia Multimedialna w PBW w Bielsku-Białej

Pracownia Multimedialna oferuje użytkownikom 6 stanowisk komputerowych z bezpłatnym dostępem do internetu. Można korzystać tutaj z internetowych baz danych, edukacyjnych programów multimedialnych (encyklopedie multimedialne), nagrań muzycznych i filmów. Dostępne są edytory tekstowe oraz edytory graficzne. W Wydziale znajduje się wielofunkcyjne urządzenie do drukowania i skanowania dokumentów.

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

Pedagogiczna Biblioteka w Bielsku-Białej jest biblioteką specjalistyczną. Gromadzi zbiory pod kątem potrzeb nauczycieli, pracowników oświaty oraz osób studiujących na kierunkach nauczycielskich. Trzon zbiorów stanowią książki. W skład księgozbioru wchodzą prace z zakresu:

  • pedagogiki
  • psychologii
  • socjologii
  • publikacje z różnych dyscyplin wiedzy objętych programami nauczania
  • dzieła z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej
  • podręczniki szkolne w wyborze
  • publikacje dotyczące regionu bielskiego
  • wydawnictwa informacyjne
  • literatury pięknej (klasyka polska i obca w wyborze)
  • wydawnictwa w językach obcych

Oprócz wydawnictw książkowych w zbiorach biblioteki znajduje się około 6 tys. roczników czasopism. Prenumerujemy ok. 160 tytułów czasopism, głównie pedagogicznych i psychologicznych. Biblioteka gromadzi również materiały audiowizualne. Są to pomoce do nauczania poszczególnych przedmiotów, zajęć pozalekcyjnych oraz języków obcych. W skład zbiorów wchodzą również "książki mówione" dla osób niewidomych. Pod względem nośnika informacji zbiory audiowizualne - można podzielić na:

  • płyty DVD
  • dokumenty elektroniczne
  • płyty kompaktowe
  • płyty gramofonowe
  • taśmy magnetofonowe
  • przeźrocza
  • kasety wideo

Warsztat informacyjny[edytuj | edytuj kod]

Katalog Prolib Opac[edytuj | edytuj kod]

Katalog Prolib Opac obejmuje całość zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bielsku-Białej i jest tworzony przez pracowników Wydziału Gromadzenia i Opracowania Zbiorów. Pracownicy filii biblioteki systematycznie uzupełniają zasoby katalogu o informacje o zbiorach starszych. Czytelnik może przeszukiwać katalog Prolib Opac anonimowo lub zalogować się na swoje konto. Dostępne jest wyszukiwanie proste według indeksów: „Tytuł”, „Osoba”, „Hasło przedmiotowe”, „UKD” i zaawansowane. Można również przeglądać wykaz dokumentów nowo wprowadzonych do bazy.

Baza Artykułów[edytuj | edytuj kod]

Baza bibliograficzna jest tworzona przez pracowników Wydziału Informacyjno-Bibliograficznego i Czytelni Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bielsku-Białej oraz filii w Cieszynie, Milówce, Skoczowie i Żywcu. Jest źródłem informacji z zakresu pedagogiki i innych nauk humanistycznych. Baza zawiera opisy bibliograficzne z 80 tytułów czasopism oraz książek wydanych po 1997 r. Główne indeksy wyszukiwawcze to indeksy „Według opisu”, „Według słów kluczowych”, „Według haseł przedmiotowych", „Według osoby” i „Według tytułu”. Dostępne są wyszukiwanie nowości w zadanym okresie i zaawansowana strategia wyszukiwawcza.

Filie[edytuj | edytuj kod]

Cieszyn[edytuj | edytuj kod]

Początki biblioteki sięgają roku 1896, kiedy to rozpoczęto gromadzenie księgozbioru przy Zarządzie Głównym Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego. W czasie drugiej wojny światowej księgozbiór przedwojenny (liczący 1008 tomów) został prawie całkowicie zniszczony. Odbudowę księgozbioru przejął Inspektorat Oświaty oraz Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego. W 1951 r. biblioteka otrzymała nazwę Pedagogiczna Biblioteka Powiatowa w Cieszynie i nową siedzibę, zajmowaną do dnia dzisiejszego, przy ulicy Stalmacha 14. W 1975 r. PBP przeszła pod zarząd nowo powstałej PBW w Bielsku-Białej. W filii PBW w Cieszynie w 2006 roku dzięki finansowaniu z Europejskiego Funduszu Społecznego otwarto Internetowe Centrum Informacji Multimedialnej, w którym czytelnicy mają możliwość przeglądania zasobów Internetu i baz bibliograficznych oraz korzystania z programu Microsoft Office. W 2010 r. w bibliotece wprowadzono komputerowe udostępnianie zbiorów.

Milówka[edytuj | edytuj kod]

Filię w Milówce utworzono w styczniu 1983 roku. Jednostka ta mieści się w budynku szkolnym Liceum Ogólnokształcącego w Milówce (ul. Dworcowa 17). Pierwsze pozycje nowego księgozbioru (początkowo 3332 książki i 750 woluminów czasopism) tworzyły zakupy i dary przekazane z pozostałych bibliotek pedagogicznych byłego województwa bielskiego. Obecnie Biblioteka dysponuje trzema stanowiskami komputerowymi dla czytelników z możliwością przeglądania baz bibliotecznych. W Bibliotece funkcjonuje wypożyczanie komputerowe.

Skoczów[edytuj | edytuj kod]

Filia w Skoczowie powstała w 1983 r. Jej księgozbiór utworzono na podstawie zakupów i darów przekazanych z PBW w Bielsku-Białej oraz jej pozostałych filii. Pomieszczenia biblioteki znajdują się w prywatnym budynku przy ul. Podkępie 1. W 2006 r. w bibliotece otwarto Internetowe Centrum Informacji Multimedialnej sfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego. Informacje bibliograficzne o całym księgozbiorze biblioteki są wprowadzone do bazy Prolib Opac, a od 2007 r. funkcjonuje w niej wypożyczanie komputerowe.

Żywiec[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka w Żywcu powstała w 1951 roku. Pierwsze pozycje nowego księgozbioru pochodziły z przydziału otrzymanego z Ministerstwa Oświaty. W 1958 r. Biblioteka zajęła siedzibę przy ulicy Jagiellońskiej 15, w której mieści się do dnia dzisiejszego. Pod koniec 1975 r. Pedagogiczna Biblioteka Powiatowa w Żywcu została przekształcona w filię PBW w Bielsku-Białej. W 2008 r. w bibliotece otwarto Internetowe Centrum Informacji Multimedialnej z czterema stanowiskami komputerowymi zapewniającymi dostęp do zasobów Internetu oraz wyposażonymi w oprogramowanie Microsoft Office i Nero. Od 2010 r. proces wypożyczania zbiorów jest w pełni skomputeryzowany.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]