Pierwsza bitwa o lotnisko w Doniecku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pierwsza bitwa o lotnisko w Doniecku
Wojna w Donbasie
Ilustracja
bitwa o lotnisko w Doniecku
Czas 26 maja 2014
Miejsce Port lotniczy Donieck, Donieck
Terytorium  Ukraina
Strony konfliktu
 Ukraina Doniecka Republika Ludowa
Dowódcy
Ukraina Ołeksandr Trepak
Ukraina Filin
Ukraina Maksym Szapował
Aleksandr Chodakowski
Aleks Gorszkow
Boris Sysenko †[1]
Siły
~130 os.
23 mm armata przeciwlotnicza ZU-23-2
3 śmigłowce Mi-24
Su-25
~220 os.
Straty
Zabitych: 0
Ranni: 3
Zabitych: 33+ os.
Rosyjskie dane:
Zabitych: ~100 z cywilnymi
Położenie na mapie Doniecka
Mapa lokalizacyjna Doniecka
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Ziemia48°00′54″N 37°45′00″E/48,015000 37,750000

Pierwsza bitwa o lotnisko w Doniecku – pierwsza bitwa między ukraińskimi wojskowymi a separatystami (wspieranymi przez rosyjską armię i siły specjalne) o ustalenie kontroli nad portem lotniczym w Doniecku. Szturmowe grupy Rosjan były zmuszone cofnąć się i poniosły ciężkie straty w ludziach.

Po bitwie 26 maja ukraińscy wojskowi przez kilka miesięcy nie podejmowali prób szturmu, jednak jesienią 2014 roku działania bojowe wznowiono, w znacznie większej skali[2].

Geneza konfliktu[edytuj | edytuj kod]

Próby przejęcia kontroli nad donieckim portem lotniczym separatyści zaczęli realizować 17 kwietnia 2014, 10 dni po ogłoszeniu Donieckiej Republiki Ludowej (DRL). W tym dniu na lotnisko przybyło od 70 do 200 prorosyjskich aktywistów wraz z ochroną, członków organizacji weteranów, cywilów itp. Nad wejściem do portu lotniczego był wywieszony sztandar DRL[3], jednak port lotniczy pozostał pod ukraińską kontrolą[4].

6 maja praca lotniska została wstrzymana z uwagi na zagrożenie dla bezpieczeństwa lotów[5]. Według danych strony rosyjskiej, do uczestnictwa w operacji zajęcia donieckiego portu lotniczego, w maju 2014 roku w obwodzie rostowskim (Rosja) pod kierunkiem rosyjskiego kuratora zostały sformowane 3 grupy. W skład grup weszli weterani lokalnych konfliktów na postsowieckim obszarze, dołączyli się również najemnicy-ochotnicy z Krymu i Czeczenii, czynni żołnierze Sił Zbrojnych FR. Siły Federacji Rosyjskiej liczyły 120 osób. Dowódcami grup byli: „Granit”, „Północ” i „Stara”, a ogólne dowództwo pełnił weteran o imieniu Omon, o pseudonimie „Iskra”. W nocy z 24 na 25 maja na 5 ciężarówkach KAMAZ trzy grupy żołnierzy wyjechały z Rosji w stronę Doniecka. Grupa dołączyła się do batalionu „Wostok” i wstąpiła pod dowództwo Chodakowskiego, byłego dowódcy Donieckiej Alfy SBU. 25 maja przybyła grupa żołnierzy razem z batalionem „Wostok” i wzięli udział w improwizowanej paradzie przed budowlą Donieckiej OAP. Według rosyjskich źródeł, Chodakowski wszelkimi sposobami przekonywał rosyjskich dowódców, że ma on nieformalne porozumienia z dowództwem ukraińskich sił w porcie lotniczym co do tego, że bitwa się nie odbędzie.

Port lotniczy Donieck stał się areną najbardziej krwawych starć operacji „antyterrorystycznej”

25 maja odbyły się wybory Prezydenta Ukrainy.

Siły stron[edytuj | edytuj kod]

Ogólna liczebność prorosyjskich grup, które brały udział w zajęciu portu lotniczego, według danych Jurija Butusowa wynosiła 220 osób: 45 żołnierzy „Iskry”, 26 specprotegowanych, 120 osób batalionu „Wostok” i 30 osób batalionu „Ostoja”[6].

Według danych „Filina”, na początku bitwy strona ukraińska miała 115 bojowników[7]. Po przybyciu wzmocnienia, które desantowało się już podczas walki ze śmigłowców, ukraińskie siły zostały powiększone do 130 osób: to znaczy do 116 bojowców 3. pułku do zadań specjalnych i 15 bojowców 25. brygady powietrznodesantowej[8].

Przebieg wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

W nocy na 26 maja blisko 3. godziny nocy[9], na teren portu lotniczego weszło bez walki blisko 80 uzbrojonych, dobrze wyekwipowanych dywersantów z drużyny „Iskra”. Poprowadził ich oficer SBU Ołeksandr Gołowura[10]. Do terminalu razem z rosyjskimi specprotegowanymi weszli: Ołeksandr Chodakowski i Aleksandr Borodaj[11], agent służb specjalnych Federacji Rosyjskiej, który w tym czasie był w roli premiera DRL. Ołeksandr Chodakowski wkrótce skontaktował się z ukraińskim dowództwem i wysunął ultimatum o wyprowadzeniu ukraińskich wojskowych, którzy ochraniali wewnętrzny obwód portu lotniczego. Dla zyskania czasu ukraińscy wojskowi odpowiedzieli, że nie wyprowadzą ludzi i sprzętu, dopóki lotniska nie opuszczą cywile, w tym personel portu lotniczego – ostatni samolot rejsowy miał odlecieć z lotniska o 7:00 rano. W tym czasie ukraińskie siły rozmieściły 2 armaty przeciwlotnicze ЗУ- 23-2 na pasie startowym w znacznej odległości od nowego terminalu lotniska. Jedną armatą dowodził lejtnant Eugeniusz Podolianczyk, inną – bojowiec o pseudonimie „Czyk”[12]. Pociskiem kalibru 23 mm mieli możliwość przeszywać grube szkło nowego terminalu, w przeciwieństwie do karabinu maszynowego, który nie przebijał grubego szkła z takiej odległości. W tym czasie prorosyjscy separatyści zajmowali pozycje w nowym terminalu, zagospodarowując kluczowe punkty na dachu.

O 7:00 rano port lotniczy ogłosił tymczasowe wstrzymanie obsługi rejsów[13], a z czasem państwowa lotnicza służba Ukrainy wydała zawiadomienie o zmianach w regułach przeprowadzania i zabezpieczania lotów, a także w nawigacji lotniczej — poza tym loty do Doniecka zostały zabronione do 18:00 26 maja[14].

Blisko 7. rano, według rosyjskich danych, separatyści otrzymali wzmocnienie — składające się przeważnie z Czeczenów — w wyniku tego, liczba wojskowych w terminalu wynosiła 120 osób.

Po ewakuacji cywilnego personelu lotniska, ukraińskie dowództwo ogłosiło kolejne ultimatum – w którym nakazało opróżnienie pomieszczenia portu lotniczego pod groźbą zastosowania siły. O 10:00 rano demonstracyjny przelot nad portem lotniczym zrealizowali szturmowcy Su-25, a w stronę lotniska wyruszyły śmigłowce z desantowcami dla wzmocnienia ukraińskiego garnizonu[15].

Straty[edytuj | edytuj kod]

Ukraińskie siły nie utraciły żadnego żołnierza[16]. Według sztabu generalnego trzech żołnierzy zostało rannych, w tym jeden o pseudonimie „Tajson”, oraz dwóch jego pobratymców. Z wieży na terenie portu lotniczego strzelał ukraiński snajper, którego prorosyjskie siły próbowały zabić, strzelając z automatycznego granatnika AGS. Granatnik AGS-17 z powodu wiatru nie doleciał do samej wieży i zranił wspomnianych wcześniej trzech żołnierzy[17].

Według Aleksandra Borodaja, ogólne straty w boju 26 maja wynosiły w przybliżeniu 100 osób, włączając ludność cywilną. Wśród poległych w boju 26 maja zidentyfikowano 33 obywateli Federacji Rosyjskiej[18].

Skutki bitwy[edytuj | edytuj kod]

  • 27 maja w nocy do portu lotniczego przybył 140. pododdział Centrum Operacji Specjalnych[19].
  • Po kilku dniach w porcie lotniczym wylądowały 4 samoloty transportowe Ił-76, które dostarczyły pododdziały 72. Brygady Zmechanizowanej z Białej Cerkwi w celu dokonania zmiany żołnierzy w garnizonie donieckiego portu lotniczego.
  • 28 maja 2014 opublikowano fotografie znacznej ilości trofeów w postaci miotaczy ognia i granatników, wśród których było kilka Miotaczy ognia RPO Trzmiel[20].
  • 1 czerwca 2014 roku Michael Smallwood z centrum badań broni ARES opublikował materiał, w którym zidentyfikował użycie miotaczy ognia МРО-А przez prorosyjskie ugrupowania zbrojne w starciach 26 maja o port lotniczy Donieck. Był to jeden z pierwszych potwierdzonych przypadków użycia МРО-А, rosyjskiej wersji miotacza ognia RPO Trzmiel, w wojnie w Doniecku[21].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Donieck. 26 maja. Port lotniczy. Sprawozdanie uczestnika.
  2. Dozens of Militants Killed in Battle for Donetsk Airport (ang.). voanews.com, 2014-05-27. [dostęp 2014-05-29].
  3. У донецькому аеропорту сепаратисти вивісили прапор ДНР.
  4. Бойовики приїхали штурмувати Донецький аеропорт (ukr.). 5.ua. [dostęp 2016-17-04].
  5. Port lotniczy ponawia pracę.
  6. 26 мая 2014 года. Первый бой в Донецком аэропорту и разгром российского отряда „Искра” – рассказ спецназовца 3-го полка, позывной Турист, который первым дал команду открыть огонь.
  7. Dane Filina.
  8. 26 мая 2014 года. Первый бой в Донецком аэропорту и разгром российского отряда „Искра” – рассказ спецназовца 3-го полка, позывной Турист, который первым дал команду открыть огонь (ukr.). censor.net.ua. [dostęp 2016-28-05].
  9. У донецькому аеропорту сепаратисти вивісили прапор ДНР.
  10. Термінал і Термінатори: як довго захищатимуть Донецький аеропорт?
  11. Арестован предатель, сдавший российскому спецназу аэропорт Донецка 25 мая.
  12. Trwają walki o lotnisko w Doniecku. Nie żyje jedna osoba (pol.). tvn24.pl, 2014-05-26. [dostęp 2014-05-26].
  13. Port lotniczy Doniecka wstrzymuje pracę przez terrorystów (ukr.). unian.ua. [dostęp 2018-04-03].
  14. Państwowa służba ograniczyła poloty do Doniecka (ukr.). unian.ua. [dostęp 2018-04-03].
  15. W Donieckim porcie lotniczym idzie bój, Ukraińcy prowadzą oczyszczanie od terrorystów (foto) (ukr.). unian.ua. [dostęp 2018-26-04].
  16. „Takiego haniebnemu narodowi jak rosyjska nie widziałem”! – rosyjskojęzyczny dowódca kompanii 3-го pułku specnazu. WIDEO // YouTube.
  17. Ukraiński oficer: Co najmniej 200 zabitych terrorystów. Poddadzą się albo zlikwidujemy wszystkich (pol.). tvn24.pl, 2014-05-27. [dostęp 2014-05-29].
  18. Premier DRL: około 100 bojowników i ludności cywilnej zginęło w Doniecku (ros.). ria.ru, 2014-05-27. [dostęp 2014-05-27].
  19. Poroszenko: na wschodniej Ukrainie panuje „stan wojny” (pol.). tvn24.pl, 2014-05-28. [dostęp 2014-05-09].
  20. W porcie lotniczym Doniecka jest ujawniony ogromny arsenał rosyjskiej broni (foto) (pol.). tvn24.pl. [dostęp 2014-05-28].
  21. Russian MRO-A Rocket Launchers in Ukraine (ang.). ARES. [dostęp 2014-06-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]