Piotr Popow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Piotr Popow (ur. 1923, zm. 1960) – radziecki oficer wywiadu wojskowego GRU, pułkownik, amerykański szpieg.

Kontakt z CIA i spotkanie[edytuj | edytuj kod]

Piotr Popow wrzucił do samochodu z rejestracją dyplomatyczną amerykańskiej ambasady list, proponując spotkanie z CIA –

Jestem radzieckim oficerem GRU, przydzielonym do dowództwa radzieckiej grupy wojsk w Baden pod Wiedniem. Jeżeli jesteście zainteresowani kupnem nowego schematu organizacyjnego radzieckiej dywizji pancernej, spotkajmy się o 15:00 na rogu ulic Dorotheergasse i Stallburgasse w Wiedniu.

Na spotkanie z Popowem poszedł bardzo doświadczony oficer CIA George Kisevalter. Był oficerem CIA pracującym od 1952 roku w Wydziale Radzieckim. Z pochodzenia Rosjanin, mówił biegle po rosyjsku, a także po francusku, niemiecku i włosku. To jemu przekazano sprawę listu, który na początku 1953 roku Popow wrzucił przez okno do samochodu amerykańskiego dyplomaty w Wiedniu. Popow przekazywał Amerykanom pierwsze po II wojnie światowej informacje o nowej strukturze GRU, i operacjach wywiadowczych w Austrii i Jugosławii. Za te dane zażądał tylko 100 dolarów, twierdząc, że jego kochanka potrzebuje aborcji.

Powrót do kraju[edytuj | edytuj kod]

W 1954 roku Popow powrócił do kraju. Za namową prowadzącego go oficera CIA George Kisvaltera miał tam nawiązać kontakt z wywiadem amerykańskim, lecz tego nie uczynił.

Berlin[edytuj | edytuj kod]

Popow został skierowany na placówkę do Berlina Wschodniego, gdzie poprzez ambasadę brytyjską i przekazanemu rezydentowi brytyjskiej tajnej służby wywiadowczej nawiązał ponownie kontakt z CIA. Jako doświadczony oficer wywiadu wojskowego nie zwracał uwagi na bezpieczeństwo uważając, że KGB jest efektywne tylko w kraju. Z tego też względu nie chciał się kontaktować z CIA w ZSRR, nawet za pomocą tzw. martwych skrzynek kontaktowych. Przekazał Amerykanom informację o planach wysłania przez GRU do Stanów Zjednoczonych nielegała – kobiety, dzięki czemu została ona objęta obserwacją Federalnego Biura Śledczego od chwili przyjazdu do USA. Po zorientowaniu się w sytuacji - wróciła do ZSRR.

Wezwanie[edytuj | edytuj kod]

Już od dłuższego czasu KGB otrzymywało raporty z różnych źródeł, że tajne informacje z placówki GRU w Berlinie dostają się w ręce przeciwnika. W 1958 roku Popowa wezwano do centrali GRU (tzw. Akwarium). Przed wyjazdem Amerykanie zaproponowali mu azyl w USA, lecz on odmówił. Po przyjeździe został zwolniony z wywiadu wojskowego, z powodu ukrywania wiedeńskiej kochanki, i poddany dokładnej obserwacji przez kontrwywiad KGB. Wiedząc, że jest podejrzewany, łamiąc wszelkie zasady bezpieczeństwa w takiej sytuacji, przyszedł na umówione spotkanie z oficerem CIA na jednej z ulic w Moskwie.
Były pracownik I Zarządu Głównego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego, Oleg Kaługin stwierdził, że pod obserwacją KGB był nie tylko Popow, ale także amerykański oficer, który przyszedł na umówione spotkanie.

Po spotkaniu z oficerem CIA Popowa ponownie aresztowano. Tym razem KGB miało żelazne dowody szpiegostwa Popowa. Za cenę uratowania życia Piotr Popow zgodził się prowadzić grę z CIA przekazując im fałszywe meldunki. Podczas jednego ze spotkań w październiku 1958 roku Popow zdołał przekazać miniaturową karteczkę z napisem ostrzegającym, że pracuje pod dyktando KGB.

Po tym spotkaniu KGB aresztowało Popowa ponownie, a prowadzącego go oficera z placówki CIA w Moskwie Russella Langella wydalono z ZSRR. Piotra Popowa stracono (podobno paląc go żywcem w piecu w obecności kilku oficerów GRU)[1].

Kret w MI6[edytuj | edytuj kod]

Piotra Popowa wydał prawdopodobnie były pracownik Special Operations Executive, oficer wywiadu brytyjskiego MI6, George Blake, zwerbowany przez wywiad północnokoreański podczas wojny w Korei i przekazany KGB.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Christopher Andrew and Oleg GordievskyKGB: The Inside Story of its Foreign Operations from Lenin to Gorbachev (1990)
  2. Christopher Andrew and Vasili MitrokhinThe Mitrokhin Archive. Vol. I: The KGB in Europe and the West (1999)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Norman Polmar, Thomas B. Allen: Księga szpiegów. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo MAGNUM sp. z o.o., 2000. ​ISBN 83-85852-27-1