Planetarium Śląskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Chorzowie
Obiekt zabytkowy nr rej. A/399/13 z 24 stycznia 2013 r.
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Chorzów
Adres Al. Planetarium 4, 41-500 Chorzów
Styl architektoniczny socrealizm
Architekt Zbigniew Solawa
Ukończenie budowy 1955
Ważniejsze przebudowy 2018 - 2020
Położenie na mapie Chorzowa
Mapa lokalizacyjna Chorzowa
Planetarium Śląskie
Planetarium Śląskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Planetarium Śląskie
Planetarium Śląskie
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Planetarium Śląskie
Planetarium Śląskie
Ziemia50°17′26,35″N 18°59′32,29″E/50,290653 18,992303
Strona internetowa
Planetarium i Obserwatorium Śląskie
Ilustracja
Luneta 30 cm w obsrwatorium
Państwo  Polska
Położenie Chorzów
Wysokość 316 m n.p.m.
Zarządzający Planetarium Śląskie
Kod obserwatorium 553
Teleskopy
  • luneta: 30 cm widzialne
Strona internetowa

Planetarium Śląskie – największe i najstarsze[1] planetarium i obserwatorium astronomiczne w Polsce. Zostało założone 4 grudnia 1955 roku w ówczesnym Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku (obecnie nazywany również Parkiem Śląskim) położonym w Chorzowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowę Planetarium Śląskiego im. Mikołaja Kopernika rozpoczęto z okazji Roku Kopernikowskiego w 1953 roku. Zbudowano je na najwyższym wzniesieniu parku tzw. Górze Parkowej. Autorem projektu był architekt Zbigniew Solawa.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Centralnym urządzeniem Planetarium Śląskiego jest potężny projektor, noszący również nazwę „planetarium” lub nazywany inaczej „UPP” (ang. Universal Projection Planetarium). Projektor został wyprodukowany przez zakłady Zeissa w Jenie. Waży on ponad 2 tony, natomiast wysokość przy pionowym ustawieniu wynosi 5 m. Odtwarza on wygląd nieba z dowolnego miejsca na Ziemi o dowolnej porze, naśladując rzeczywisty firmament. Ekranem projekcji jest największa w kraju kopuła o średnicy 23 metrów. Widownia może pomieścić 400 osób.

W zespole budynków Planetarium Śląskiego znajduje się także obserwatorium astronomiczne (z największym w Polsce 30-centymetrowym refraktorem), kilkumetrowy zegar słoneczny, stacja klimatologiczna i stacja sejsmologiczna.

W lipcu 2018r. ruszyła modernizacja Planetarium Śląskiego, która planowo potrwa do końca 2020 roku[2].

Filatelistyka[edytuj | edytuj kod]

Poczta Polska wyemitowała 15 września 1966 r. znaczek pocztowy przedstawiający Planetarium Śląskie o nominale 1,55 , w serii Turystyka. Autorem projektu znaczka był Cz. Kaczmarczyk, ryt wykonał B. Brandt. Znaczek wydrukowano techniką stalorytu, na papierze niepowlekanym, w nakładzie 102.020.100 szt. Pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994[3].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wczoraj. Planetarium Śląskie. [dostęp 2018-11-18].
  2. Planetarium zmieni się nie do poznania: 1 lipca rusza budowa, MojChorzow.pl [dostęp 2018-11-15].
  3. Marek Jedziniak: Turystyka (pol.). www.kzp.pl. [dostęp 2018-06-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Strona internetowa Planetarium Śląskiego