Plata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Plata

Plata (Plat, Platen, Ostoja odmienny, Ostoja Pruska odmienny)herb szlachecki, używany przez rodzinę osiadłą na Kaszubach. Herb własny rodziny Plata. Odmiana herbu Ostoja lub Ostoja Pruska.

Opis herbu[edytuj | edytuj kod]

Opis z wykorzystaniem klasycznych zasad blazonowania:

W polu błękitnym dwa półksiężyce złote rogami od siebie w prawo i lewo, nad nimi takaż gwiazda. Klejnot: nad hełmem w koronie półksiężyc złoty z takąż gwiazdą między rogami. Labry błękitne, podbite złotem.

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć prawdopodobnie z tym herbem przyłożył w 1569 roku Baltazar Plata, jednakże w miejsce gwiazdy w herbie była jakby gałka lub jabłko. Różnica może wynikać z zatarcia wizerunku pieczętnego. Informacje o herbie przekazał jako pierwszy Jan Karol Dachnowski około 1620 roku, pisząc że rodzina Platów posługiwała się herbem jak Lniscy ale z innym klejnotem. Informacja Dachnowskego jest nieprecyzyjna, zaś opis herbu nie zgadza się z rysunkiem. Skutkiem tego powstał błąd polegający na utożsamieniu herbu Plata z różniącym się klejnotem herbem Lniskich oraz postulat o pokrewieństwie tych rodzin. Błąd ten powielił m.in. Kasper Niesiecki (Korona polska, 1728).

Zdawkowy opis herbu Platów zamieszczony przez Uruskiego, stwierdzający że jest to Ostoja z Leliwą w klejnocie[1], zaowocował błędną rekonstrukcją herbu opublikowaną przez Tadeusza Gajla[2].

Herbowni[edytuj | edytuj kod]

Plata (Plat, Plate, Platen, Platowski) także z nazwiskami odmiejscowymi Lotyński (Łotyński), Stawicki, Przechlewski.

Rodzina Plata[edytuj | edytuj kod]

Drobnoszlachecka rodzina z powiatu człuchowskiego. Jej nazwisko pochodzić ma od słowa "platt" - "płaski". Jej najdawniej wzmiankowanym członkiem mógł być Jurgen Plate Wietanski, występujący 29 maja 1491. Wojciech i Filip Platowie byli w 1526 roku współwłaścicielami Konarzyn, utraconych w II połowie XVII wieku. W roku 1570 mieli też część wsi Lotyń, od której mieli przyjmować odmiejscowe nazwisko Lotyński. W I ćwierci XVII wieku Platowie mieli też posiadać część w Stawiskach koło Kościerzyny oraz w Przechlewie od których również rzekomo przyjmowali nazwisko odmiejscowe. W roku 1648 Michał Plata był właścicielem wsi Sumin i Zalesie. Wsie te wyszły z rąk rodu w 1718 roku. W XVIII wieku w związku z utratą części dóbr, niektórzy członkowie rodu mogli zostać zdegradowani do warstwy chłopskiej. Nazwisko Plata w różnych formach jest w użyciu w Polsce do dzisiaj.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Seweryn Uruski: Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. T. 14. s. 57.
  2. Herb Herb Plata za opisem Uruskiego z listą nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla