Południowa grań Ostrej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Południowa grań Ostrej, w tle Krywań
Liptowskie Turnie i Ostra
Fragment grani obejmujący Ważecką Turnię i Siodełkową Kopę

Południowa grań Ostrej (słow. J rameno Ostrej[1]) – długi grzbiet w Tatrach Wysokich, ciągnący się w kierunku południowym od wierzchołka Ostrej, położonego w głównej grani odnogi Krywania. Grań oddziela od siebie Dolinę Furkotną na wschodzie i system Doliny Ważeckiej na zachodzie. Od Ostrej aż do Siodełkowej Kopy grań biegnie niemal idealnie na południe[2].

Górny fragment grani nosi nazwę Koziego Grzbietu (Kozí chrbát) i biegnie od Liptowskiej Przełączki na północy do Ostrej Przełączki na południu. Jego północna część, ograniczona od południa Wyżnią Liptowską Przehybą, to Liptowski Grzbiet (Liptovský chrbát)[2].

Na całym odcinku grani nie występują żadne szlaki turystyczne[3].

Przebieg grani[edytuj | edytuj kod]

Większość nazw w południowej grani Ostrej powstała stosunkowo niedawno – zarówno w wersji słowackiej, jak i polskiej. Bardziej ugruntowane są nazwy słowackie[2], polskie odpowiedniki są w większości autorstwa Władysława Cywińskiego lub Endre Futó, twórcy czterojęzycznego słownika nazw tatrzańskich[1].

W grani wyróżnia się następujące obiekty (od wierzchołka Ostrej na południe)[1]:

  • Liptowska Przełączka (Liptowska Szczerbina[2], Liptovská štrbina, ok. 2245 m[3]),
  • Liptowskie Turnie:
  • Kozi Karbik (Kozí zarez),
  • Kozi Róg (Liptowski Róg[3], Kozí roh),
  • Ostra Przełączka (Ostrý zárez, ok. 2105 m[3]),
  • Ważecka Turnia (Ostrá veža, 2129 m) o dwóch wierzchołkach, między którymi znajduje się Ważecka Szczerbina (Ostrá štrbina),
  • Pośrednia Ważecka Szczerbina (Prostredná Ostrá štrbina),
  • Ważecki Palec (Ostrý palec),
  • Niżnia Ważecka Szczerbina (Nižná Ostrá štrbina),
  • Ważecki Kopiniak (Ostrý hrb) o dwóch wierzchołkach, między którymi znajduje się Szczerbina w Ważeckim Kopiniaku (Štrbina v Ostrom hrbe),
  • Ważecki Karb (Vyšný Ostrý zárez),
  • Ważecki Ząb (Ważecka Turniczka[3], Ostrá vežička),
  • Ważecki Karbik (Nižný Ostrý zárez),
  • Ważecka Kopa (Ostrá kopa) – dwa wierzchołki, północny i południowy, które rozdziela Ważecka Przehyba (Ostrá priehyba)[4],
  • Szczerbina nad Turniczką (Štrbina nad vežičkou),
  • Turniczka nad Szczerbiną (Vežička nad štrbinou),
  • Szczerbina pod Turniczką (Štrbina pod vežičkou),
  • Kopa nad Siodełkiem (Kopa nad sedielkom),
  • Siodełko Furkotne (Przełęcz pod Siodełkiem, Sedielkový priechod, ok. 2015 m[3]),
  • Kopa przed Siodełkiem (Zadnia Siodełkowa Kopa[3], Kopa pred Sedielkom),
  • Siodełkowa Płaśń (Sedielková pláň),
  • Siodełkowa Kopa (Siodełko, Wielka Siodełkowa Kopa, Sedielková kopa, 2065 m[3]).

Na powyższym odcinku zachodnie stoki grani opadają do Doliny Suchej Ważeckiej, a wschodnie do Doliny Furkotnej. Na wierzchołku Siodełkowej Kopy grań rozgałęzia się na dwa łagodne grzbiety: południowo-zachodni z Pośrednią Siodełkową Kopą, opadający do głównej gałęzi Doliny Ważeckiej, i południowo-wschodni ze Skrajną Siodełkową Kopą[3].

Pierwsze odnotowane przejście całej południowej grani – Alfred Martin i Johann Franz (senior) 19 września 1907 r.[5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Endre Futó: Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2013-06-24]. (Bibliografia słownika)
  2. a b c d e Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 336–337. ISBN 83-01-13184-5.
  3. a b c d e f g h i j k Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005, s. 138. ISBN 83-909352-2-8.
  4. Arno Puškáš: Vysoké Tatry, horolezecký sprievodca monografia, diel IX. Bratislava: Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1988.
  5. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VIII. Młynicka Przełęcz – Krywań. Warszawa: Sport i Turystyka, 1956, s. 119–126.