Polska Żegluga Morska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polska Żegluga Morska
Ilustracja
Biurowiec PAZIM w Szczecinie,
główna siedziba PŻM
Państwo  Polska
Adres 70-419 Szczecin
Plac Rodła 8
Data założenia 2 stycznia 1951
Forma prawna przedsiębiorstwo państwowe
Dyrektor Andrzej Wróblewski
Udziałowcy Skarb Państwa
Nr KRS 0000111050
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Polska Żegluga Morska
Polska Żegluga Morska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Polska Żegluga Morska
Polska Żegluga Morska
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Polska Żegluga Morska
Polska Żegluga Morska
Ziemia53°25′58″N 14°33′20″E/53,432778 14,555556
Strona internetowa

Polska Żegluga Morska (PŻM, też Polsteam, Polish Steamship Company) – szczecińskie, państwowe przedsiębiorstwo armatorskie; najstarsze w Polsce, posiadające własną flotę składającą się z 62 statków o łącznej nośności ok. 2,2 mln ton[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

PŻM powstała w 1951, w wyniku likwidacji dwóch przedwojennych armatorów Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe (GAL) oraz Żeglugi Polskiej (ŻP) i od początku działalności skupiła się na uprawianiu żeglugi trampingowej. Na początku swego istnienia flota PŻM liczyła 11 statków o łącznej nośności 27 000 ton[2][3].

Pierwszymi jednostkami armatora były parowce zbudowane w 1926 we francuskiej stoczni Navals Francais w Blainville były to SS Wilno, SS Kraków, SS Toruń, SS Poznań, SS Katowice[4]. Inne jednostki, które znalazły się w peżetemowskiej flocie to kabotażowiec MS Narew (310 DTW) zbudowany w Niemczech w 1938, MS Elbląg (1699 DTW) zbudowany w 1944; pod zarząd armatora zostały też oddane cztery statki z serii B-30, tj. SS Sołdek, SS Jedność Robotnicza, SS Pstrowski i SS Brygada Makowskiego zbudowane w latach 1949–1950 w Stoczni Gdańskiej. Najstarszym statkiem w początkowej flocie był SS Narocz (2520 DWT) zbudowany w roku 1925 w Wielkiej Brytanii[3].

W pierwszych latach działalności PŻM wysłała swoje statki w relacjach bliskiego i średniego zasięgu, tj. w rejony Bałtyku, Morza Północnego i Śródziemnego. Głównymi towarami były eksportowany węgiel, drewno i nawozy a importowanym do kraju ruda żelaza. Były to w dużej większości przewozy w żegludze trampowej, lecz armator od roku 1951 posiadał trzy regularne linie: Szczecin – Sztokholm, Szczecin – LondynRouen i Szczecin – HamburgRotterdamAntwerpia[3].

Jako bezpośrednia (w prostej linii) spadkobierczyni tradycji Żeglugi Polskiej, pierwszego polskiego armatora z prawdziwego zdarzenia – PŻM to najstarsze polskie przedsiębiorstwo armatorskie. Obecnie[kiedy?] jest także największym polskim armatorem i światowym liderem w przewozach płynnej siarki drogą morską. PŻM specjalizuje się głównie w przewozach masowych, jednak posiada także promy morskie, które obsługują połączenia Polski ze Szwecją (linie ŚwinoujścieYstad i Świnoujście – Trelleborg).

W 1976 Polska Żegluga Morska została odznaczona Orderem Sztandaru Pracy I klasy[5][6].

W 2003 roku PŻM przeniosła ostatnie posiadane statki pod „tanie bandery”, za pomocą ich czarteru od spółek na Wyspach Marshalla i w Luksemburgu[7].

W połowie pierwszej dekady XXI wieku PŻM rozpoczęła program odnowy tonażu, wprowadzając od 2008 roku kilkanaście nowych większych masowców budowanych w Chinach, oraz prom MF Skania[8].

Flota[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwo posiada 61 jednostek pływających (2019), są to masowce (56 jednostek), siarkowiec i cztery promy (MF Polonia, MF Gryf, MF Wolin, MF Skania zarządzane przez spółkę-córkę Unity Line) o łącznej nośności (DWT) ponad 2,2 mln t, jednak żadna z nich nie podnosi polskiej bandery (tylko tzw. tanie bandery m.in. Bahamów, Cypru, Liberii, Malty, Panamy, Vanuatu, Wysp Marshalla). PŻM przewozi rocznie ok. 21 mln ton ładunków.

W 2008 do eksploatacji weszły 4 masowce (MS Podlasie, MS Pomorze, MS Roztocze i MS Kaszuby)[8], w 2009: 5 masowców (MS Mazowsze, MS Orawa, MS Kurpie, MS Kociewie, MS Polesie, a w 2010 MS Wadowice II) o nośności około 38 tysięcy ton z chińskiej stoczni Xingang.

W latach 2010–2011 PŻM wprowadziła do służby statki zbudowane w całości w chińskich stoczniach, są to cztery tzw. jeziorowce typu Miedwie (pierwszy MS Miedwie i MS Drawsko, MS Resko, MS Wicko) o nośności 30 000 ton ze stoczni Mingde i Xingang w Tiencinie oraz serię czterech jednostek typu Giewont o nośności 80 000 ton ze stoczni New Times Shipyard w Tiencinie. Statki tego typu są nieznacznie większe od typowych panamaxów i są więc czasem określane, jako kamsarmaxy. Obecnie (2019) największe masowce armatora to, zbudowane w japońskiej stoczni Tsuneishi w Tadotsu, pływające pod banderą Liberii MS Karpaty, MS Sudety, MS Beskidy i MS Tatry o nośności 82138 ton każdy.

Schemat organizacyjny PŻM w 1990[9][edytuj | edytuj kod]

  • Zakład Trampingu Oceanicznego, Szczecin, ul. Małopolska 44
  • Zakład Trampingu Europejskiego, Szczecin, ul. Małopolska 44
  • Zakład Zbiornikowców i Usług Armatorskich, Gdynia, ul. Waszyngtona 34
  • Zakład Zaopatrzenia i Transportu, Szczecin, ul. Hryniewieckiego 1
  • Zakład Inwestycji i Remontów Lądowych, Szczecin, ul. Żubrów 6

Liczba pracowników PŻM[10][edytuj | edytuj kod]

  • 1951 – 832[11]
  • 1960 – 2195
  • 1965 – 4164 pracowników
  • 1970 – 4949
  • 1980 – 6872
  • 1990 – 6570
  • 1998 – ok. 3000
  • 2005 – 2839
  • 2011 – 4000
  • 2016 – 2688[12]

Dyrektorzy naczelni, zarządcy komisaryczni[13][edytuj | edytuj kod]

  • 1951 – Izydor Dryżał
  • 1951 – Adam Kupryński
  • 1952–1954 – Marian Gronowicz
  • 1954–1955 – Mieczysław Skorupiński (1919–)
  • 1955–1956 – Herman Burau (1914–1997)
  • 1956–1957 – Gerard Kryska
  • 1957 – kpt. Juliusz Bilewicz
  • 1957–1963 – Witold Małecki (1913-2001)
  • 1963–1964 – kpt. Jerzy Dyrowicz (1920–1996)
  • 1964–1969 – Ryszard Karger (1928–2017)
  • 1969–1976 – Tadeusz Żyłkowski (1928–2001)
  • 1976–1985 – Ryszard Karger
  • 1986–1991 – Mieczysław Andruczyk (1927–2004)
  • 1991–1994 – Franciszek Makarewicz (1934–2017)
  • 1994–1998 – Janusz Lembas (1944–)
  • 1998–1999 – Paweł Brzezicki, kier. (1960–)
  • 1999–2004 – Paweł Brzezicki
  • 2004–2005 – Andrzej Cieśliński, kier. (1959–)
  • 2005–2016 – Paweł Jeremi Szynkaruk (1964–)
  • 2017–2019 – Paweł Brzezicki, zarządca komisaryczny
  • 2019–2020 – Maria Skubniewska, kierownik tymczasowy (1952–)
  • od 2020 - Andrzej Wróblewski, dyrektor (1970–)[14]

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Armator mieścił się początkowo w Szczecinie przy ul. Wyszaka[15], następnie przy ul. Małopolskiej 44 (1952-1992), obecnie przy placu Rodła 8 (od 1992).

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesława Christowa: Czynniki funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw żeglugowych na przykładzie Grupy Polskiej Żeglugi Morskiej, Zeszyty Naukowe Nr 12 (84) Akademii Morskiej Szczecin 2007
  • Krzysztof Gogol, Bohdan Huras: Polska Żegluga Morska. Album Floty 1951–2014, Portamare Pomorska Oficyna Wydawniczo-Reklamowa Gdynia 2014, wyd. II, 620 s., ​ISBN 978-83-62022-52-6

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. PŻM: Flota. [dostęp 2020-10-15].
  2. Firma z długą historią. „Bryza. Biuletyn informacyjny PŻM”, s. 1, 2010. 
  3. a b c 60 lat PŻM – Trudne początki. „Obserwator morski”, s. 17, 2010. ISSN 1899-5373. 
  4. Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989, s. 17. ISBN 83-10-08902-3.
  5. Wysokie odznaczenia państwowe dla zasłużonych zakładów pracy, uczelni, instytucji i stowarzyszeń. „Nowiny”, s. 1, Nr 165 z 21–22 lipca 1976. 
  6. Dziennik Polski, r. XXXII, nr 165 (10040), s. 1.
  7. pbs. Cała flota PŻM pod wygodnymi banderami. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 6/2003, s. 84, listopad–grudzień 2003. 
  8. a b Adam Woźniczka. Co nowego w polskiej flocie? Podsumowanie roku 2008. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 3/2009. XIV (87), s. 74-76, marzec 2009. Warszawa: Magnum X. 
  9. Informator Służby Zagranicznej oraz Handlu Zagranicznego, Ministerstwo Współpracy Gospodarczej z Zagranicą Warszawa 1990
  10. Czesława Christowa: Czynniki funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw żeglugowych na przykładzie Grupy Polskiej Żeglugi Morskiej, Zeszyty Naukowe Nr 12 (84) Akademii Morskiej Szczecin 2007
  11. 90. Różne informacje uzupełniające, marynistyka.pl [dostęp 2020-02-17] (pol.).
  12. https://www.polsteam.com/zatrudnienie
  13. Krzysztof Gogol, Bohdan Huras: Polska Żegluga Morska. Album Floty 1951–2014, Portamare Pomorska Oficyna Wydawniczo-Reklamowa Gdynia 2014, s. 495
  14. Polska Żegluga Morska ma nowego dyrektora | PortalMorski.pl, www.portalmorski.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  15. 65 lat Polskiej Żeglugi Morskiej, Obserwator Morski ze stycznia 2016

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]