Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej
Pomorski Okręg Straży Granicznej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1928
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Celnej
Dowódcy
Ostatni mjr Dunin-Wąsowicz
Organizacja
Dyslokacja Bydgoszcz
Formacja Straż Graniczna
Straż Graniczna w 1930.jpg

Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej – Inspektorat Okręgowy Nr 2 Straży Granicznej, utworzony został w marcu 1928 roku. Pierwszą siedzibą był Czersk (do 1931 roku), która została później przeniesiona do Bydgoszczy (ul. Ossolińskich 7).

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

20 czerwca 1927 roku prezes Rady Ministrów Józef Piłsudski delegował na stanowisko naczelnego inspektora Straży Celnej płk. Stefana Pasławskiego z zadaniem gruntownej rekonstrukcji tego organu[1]. Jesienią 1927 dokonano nowego podziału terytorialnego, a minister spraw wojskowych skierował do dyspozycji komendanta SC oficerów przewidzianych do obsadzenia nowo utworzonych stanowisk inspektorów okręgowych. Utworzono pięć nowych inspektoratów okręgowych, w tym między innymi Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Celnej, z którego w prostej linii wywodzi się Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej[2]. Kierownikiem inspektoratu mianowano mjr. Józefa Jończyka, a siedzibą inspektoratu był Czersk[2]. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[3]. Rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski zatwierdził dyslokację, granice i strukturę inspektoratu okręgowego[4]. W styczniu 1830 roku nastąpiła reorganizacja Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego SG. Nie zmieniała ona liczebności jednostek granicznych. Pięciu inspektoratom granicznym podporządkowano 22 komisariaty, którym z kolei podlegało 114 placówek w tym 40 II linii, oraz 19 posterunków granicznych. Inspektorat ten liczył wówczas 951 oficerów i szeregowych[5]. Rozkazem nr 2 z 4 czerwca 1932 roku w sprawach reorganizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski utworzył placówkę II linii „Toruń”[6]. Rozkazem nr 2 z 8 września 1938 roku w sprawie terminologii odnośnie władz i jednostek organizacyjnych formacji, dowódca Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski nakazał zmienić nazwę Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej na Pomorski Okręg Straży Granicznej, dotychczasowy inspektorat okręgowy przemianował na komendę okręgu i wprowadził tytuł komendanta okręgu w miejsce dotychczasowego kierownika [7].

Granice i obszar[edytuj | edytuj kod]

Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej obejmował odcinek granicy o długości 737 km:

Kierownicy/komendanci inspektoratu[edytuj | edytuj kod]

stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
major Józef Bohusz Zonczyk[8] 1927 - 8 XI 1928 wykładowca w CWK w Grudziądzu
inspektor Wiktor Dunin-Wąsowicz[8] XII 1928 – VIII 1937 do Policji Państwowej
inspektor Karol Bacz[5] 18 VII 1937 – 19 X 1938[9][10] kierownik ŚIOSG[11]
nadinspektor Wacław Szpilczyński[9] 19 X 1938[10] – 30 VI 1939[12] Ekspozytura UC w Gdańsku
inspektor Bernard Miller 22 VI 1939[12] -

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Pomorski Inspektorat Okręgowy Straży Granicznej.jpg

Organizacja inspektoratu w 1928[4]:

Organizacja inspektoratu w 1936:

Inspektorat składał się z 5 Inspektoratów Granicznych, 22 komisariatów i 115 placówek.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Mieczysław Kula: Polska Straż Graniczna w latach 1928-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 8311082671.
  • Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
  • Straż Graniczna 1928–1933 w V rocznicę objęcia służby na granicach Rzeczypospolitej. Replint. , 2011. Warszawa: Stowarzyszenie Weteranów Polskich Formacji Granicznych. 
  • Szkic historyczny z działalności komisariatu Straży Granicznej „Tarnowskie Góry” do 1936 roku. → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • H.Dominiczak, Granice państwa i ich ochrona na przestrzeni dziejów
  • H.Dominiczak, Granica polsko-niemiecka 1919-1939
  • S.Mańkowski, Zarys historii ochrony granicy morskiej w Polsce
  • J.Prochwicz, Straż Graniczna 1928-1939