Porażajuszczij (1898)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne jednostki pływające o tej nazwie.
Porażajuszczij (Поражающий)
Ilustracja
„Porażajuszczij”
Klasa niszczyciel
Typ Sokoł
Historia
Stocznia Zakłady Iżorskie, Kołpino
Położenie stępki 1896
Wodowanie 15 listopada 1898
 Carska MW
Nazwa „Nyrok” → „Porażajuszczij” (od 1902)
Wejście do służby maj 1902
 Flota Czerwona
Nazwa „Porażajuszczij”
Wycofanie ze służby listopad 1925
Los okrętu złomowany
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność normalna: 220 ton
pełna: 240 t
Długość 57,91 metra
Szerokość 5,64 m
Zanurzenie 2,29 m
Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania
8 kotłów Yarrow
moc 3800 KM
2 śruby
Prędkość 26,5-27,5 węzła
Zasięg 450-660 Mm przy prędkości 13 węzłów
Uzbrojenie
1 działo 75 mm
3 działka kal. 47 mm (3 x I)
Wyrzutnie torpedowe 2 x 381 mm (2 x I)
Załoga 51-58

Porażajuszczij (Поражающий)rosyjski niszczyciel z końca XIX wieku i okresu I wojny światowej, jedna z 27 jednostek typu Sokoł. Okręt został zwodowany 15 listopada 1898 roku w stoczni Zakładów Iżorskich w Kołpino, a do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego wszedł w maju 1902 roku, z przydziałem do Floty Bałtyckiej. Od 1914 roku jednostkę wykorzystywano jako okręt łącznikowy, a w 1917 roku został opanowany przez bolszewików. Od kwietnia do maja 1918 roku „Porażajuszczij” został internowany przez Niemców, a następnie został zwrócony Rosji Radzieckiej, gdzie przeklasyfikowano go na torpedowiec i skierowano na Morze Kaspijskie. Ze służby wycofano go w 1925 roku i złomowano.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

„Porażajuszczij” był jednym z pierwszych niszczycieli typu Sokoł, który został wykonany przez rodzimy przemysł okrętowy na wzór zbudowanego w Wielkiej Brytanii prototypu – „Sokoła[1]. Jednostka z racji niewielkiej wyporności bardziej odpowiadała klasie torpedowców[1].

Okręt zbudowany został w Zakładach Iżorskich w Kołpino[1][2]. Stępkę niszczyciela położono w 1896 roku, został zwodowany jako „Nyrok” („Нырок”) 15 listopada 1898 roku, a do służby w Marynarce Wojennej Rosji przyjęto go w maju 1902 roku, już pod nazwą „Porażajuszczij”[1][a].

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Okręt był niewielkim, czterokominowym niszczycielem z taranowym dziobem[3]. Długość całkowita wykonanego ze stali niklowej kadłuba wynosiła 57,91 metra, szerokość 5,64 metra i zanurzenie 2,29 metra[4][5]. Wyporność normalna wynosiła 220 ton, zaś pełna 240 ton[2][6][b]. Okręt napędzany był przez dwie maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy 3800 KM, do których parę dostarczało osiem kotłów Yarrow[1][2]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 26,5-27,5 węzła[1][2]. Okręt mógł zabrać zapas węgla o masie 58-80 ton, co zapewniało zasięg wynoszący od 450 do 660 Mm przy prędkości 13 węzłów[1][c].

Okręt wyposażony był w dwie pojedyncze wyrzutnie torped kalibru 381 mm, umieszczone na rufie, z zapasem sześciu torped[1][4]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły: pojedyncze działo jedenastofuntowe kal. 75 mm L/48 Canet, umieszczone na platformie nad pomostem bojowym oraz trzy pojedyncze działka kal. 47 mm L/40 Hotchkiss na śródokręciu (dwa za przednim kominem i jedno między dwoma kominami rufowymi)[1][7].

Załoga okrętu liczyła od 51 do 58 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Niszczyciel wszedł w skład Floty Bałtyckiej[6][8]. W 1909 roku dokonano modernizacji uzbrojenia jednostki: zdemontowano obie wyrzutnie torped kal. 381 mm i wszystkie działka kal. 47 mm, instalując w zamian dwie pojedyncze wyrzutnie torped kal. 450 mm oraz drugą armatę kal. 75 mm (usytuowaną w pobliżu rufy) i dwa pojedyncze karabiny maszynowe kal. 7,62 mm[1]. Prócz tego okręt przystosowano do przenoszenia 10 min[1][2]. W 1914 roku „Porażajuszczij” został pozbawiony uzbrojenia torpedowego i stał się okrętem łącznikowym[1][9]. W marcu 1917 roku jednostka była przydzielona do sił podwodnych[10]. W wyniku rewolucji październikowej okręt został przejęty przez bolszewików, a 12 kwietnia 1918 roku został internowany przez Niemców[1]. Zwrócony w maju 1918 roku Rosji Radzieckiej, został w sierpniu ponownie wyposażony w wyrzutnie torped i przeklasyfikowany na torpedowiec[1]. Jednostkę wysłano na Morze Kaspijskie, w celu wsparcia wojsk Armii Czerwonej[8]. Okręt został wycofany ze służby i złomowany w listopadzie 1925 roku[1][d].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905 stępkę okrętu położono w 1897 roku, został zwodowany w 1898 roku, a do służby wszedł w 1900 roku[2].
  2. Według Navypedii wyporność normalna wynosiła 250 ton, zaś pełna 305 ton[1].
  3. Według Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905 zapas węgla wynosił 60 ton[2].
  4. Według Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905 i J. Gozdawy-Gołębiowskiego okręt złomowano w 1922 roku[2][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q Ivan Gogin: KRECHET torpedo boats (1900-1904) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-10-30].
  2. a b c d e f g h i Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: 1979, s. 206.
  3. Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: 1979, s. 205.
  4. a b Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: 1979, s. 205-206.
  5. Piotr Olender: Rosyjsko-japońska wojna morska 1904-1905. T. 2: Bitwa pod Cuszimą. Sandomierz: 2012, s. 247.
  6. a b T.A. Brassey (red.): The Naval Annual, 1905. Portsmouth: 1905, s. 330.
  7. Robert Jackson: Niszczyciele, fregaty i korwety. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2001, s. 279.
  8. a b c J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 573.
  9. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 490.
  10. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 512.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]