Portal:Geografia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

 < Portale < Geografia

Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska


Geografia w polskojęzycznej Wikipedii

The Earth seen from Apollo 17.jpg

Geografianauka przyrodnicza i społeczna zajmująca się badaniem powierzchni Ziemi (przestrzeni geograficznej). Zajmuje się ona nie tylko analizą rozmieszczenia obiektów czy zjawisk na powierzchni Ziemi, ale także badaniem przyczyn takiego stanu rzeczy oraz powiązaniami pomiędzy środowiskiem przyrodniczym a działalnością społeczeństw ludzkich. Nazwa geografia pochodzi od greckich słów γῆ geos – „ziemia” i γράφω grapho – „piszę”.

Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.

Info icon.png  Ciekawostki geograficzne

Czy wiesz ...

  • ... jaką geografią nie zajmują się geografowie, lecz ekolodzy?
  • .... które geograficzne czasopismo jest wydawane nieprzerwanie od 1888 r.?
  • ... do którego meczetu mogą się udawać chrześcijanie w celu odwiedzenia relikwii świętego?
  • ... gdzie obok siebie występują jeziorka o zielonej, purpurowej, albo błękitnej wodzie?
  • ... którą kaplicę wybudowano na wodzie i dlaczego?
  • ... który Rosjanin na terenie Polski stworzył pierwszą na świecie katedrę współtworzonej przez siebie nowej nauki?

Noia 64 apps kdict.png  Artykuł wart przeczytania

Hala Gąsienicowa

Hale tatrzańskie – w rozumieniu pasterskim i gospodarczym hala w Tatrach oznaczała cały obszar położony w górach nadający się do wypasu, ale niekoszony, i należący do jednego właściciela lub grupy właścicieli, często też od nazwiska właściciela brała swoją nazwę, np. Hala Goryczkowa, Hala Gąsienicowa. Polana natomiast różniła się od hali tym, że była koszona.

Początkowo, gdy ludność była jeszcze nieliczna, wypas nie stanowił dla Tatr wielkiego problemu. Ludności jednak ciągle przybywało, a wraz z nią wzrastała liczba stad. W drugiej połowie XIX wieku sytuacja stała się już dramatyczna. Często bacy nie udawało się zdobyć do wypasu polany u podnóża Tatr (tzw. przepaski), gdzie mógłby przetrzymać stado do czasu, gdy na halach podrośnie trawa. Z desperacji wypędzał je w Tatry, często gdy trawa na halach jeszcze nie podrosła, pasł bezprawnie na cudzych polanach lub w lesie państwowym.

Z braku możliwości porozumienia się z właścicielami hal i wobec postępującego niszczenia przyrody Tatr Rada Ministrów PRL w 1960 roku podjęła uchwałę o przymusowym wykupie lub wymianie wszystkich prywatnych własności w Tatrach, które zostały włączone w obszar Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wypas kulturowy jest ograniczony ścisłymi regulacjami i odbywa się tylko na niektórych obszarach.

Więcej...

Noia 64 apps kdict.png  Miasto miesiąca

Kalisz location map.png

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.

POL Kalisz COA 1.svg

Nazwa pochodzi od archaizmu kał oznaczającego bagno, mokradło. Ze względu na liczne znaleziska wskazujące na obecność Celtów w okolicy Kalisza istnieje również możliwość, że nazwa pochodzi od celtyckiego słowa cal, oznaczającego strumień lub rzekę. Nazwę miasta w zlatynizowanej formie Kalis notuje Gall Anonim w Kronice polskiej spisanej w latach 1112–1116. Miasto wymienione jest w zlatynizowanej wersji Calis w napisanej na przełomie XIII i XIV wieku łacińskiej Kronice wielkopolskiej w związku z fundacją ok. 1145 kolegiaty św. Pawła Apostoła przez księcia kaliskiego Mieszka III Starego.

Liczne odkrycia rzymskich importów (skarb z Zagórzyna i in.) wskazują na to, że okolice Kalisza były ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego. Podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Kalisii, wzmiankowanej w 158 roku n.e. przez Klaudiusza Ptolemeusza, są powodem utożsamiania ich ze sobą co do lokalizacji przez historyków, począwszy od Jana Długosza, który nazwał Kalisz najstarszym miastem Polski (Calisia – Poloniae civitatum vetustissima). Twierdzenie, że Kalisz jest najstarszym miastem Polski lub miastem polskim o najstarszej metryce pisanej ma charakter propagandowy, ponieważ Kalisz stał się miastem dopiero w połowie XIII w. po otrzymaniu praw miejskich.

Więcej...

Noia 64 apps kdict.png  Zdjęcie tygodnia

Volcano scheme.svg
Schemat wulkanu

Noia 64 apps kdict.png  Państwo miesiąca

Flag of France.svg
France cities.png

Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitarna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitarna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitarnej.

Republika Francuska jest unitarnym państwem demokratycznym, w którym ważną rolę odgrywa prezydent. Jest również piątym spośród najlepiej rozwiniętych krajów świata i jedenastym w rankingu warunków życia. Najważniejsze ideały Francji sformułowane zostały w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela i w występującym na drukach urzędowych i monetach haśle rewolucji francuskiej liberté, égalité, fraternité („wolność, równość, braterstwo”). Kraj należy do grona założycieli Unii Europejskiej. Ma największą powierzchnię spośród państw wspólnoty. Francja jest także członkiem-założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz wchodzi w skład m.in. Frankofonii, G8 oraz Unii Łacińskiej. Jest stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ, w której posiada prawo weta.

Francja ze względu na swoją liczbę ludności, potencjał gospodarczy, pozycję w Europie, silną armię (trzeci po Rosji i USA arsenał nuklearny), uchodzi za jedno z najpotężniejszych państw świata.

Więcej...

Info icon.png  Miejsce na mapie

Zamek w Rzeszowie
Zamek widziany od strony bastionu świętej Marii
Zamek widziany od strony bastionu świętej Marii
Państwo  Polska
Miejscowość Rzeszów
Pierwszy właściciel Mikołaj Spytek Ligęza
Położenie na mapie Rzeszowa
Mapa lokalizacyjna Rzeszowa
Zamek w Rzeszowie
Zamek w Rzeszowie
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Zamek w Rzeszowie
Zamek w Rzeszowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Rzeszowie
Zamek w Rzeszowie
Ziemia50°01′56″N 22°00′02″E/50,032222 22,000556

Zamek w Rzeszowie – jeden z głównych zabytków miasta wybudowany w latach 1902–1906 na miejscu dawnego zamku Lubomirskich. Jest ulokowany pomiędzy aleją Pod Kasztanami, aleją Lubomirskich, ulicą Chopina, placem Śreniawitów oraz ulicą płk. Lisa-Kuli. Aktualnie stanowi siedzibę sądu okręgowego, do 1981 znajdowało się w nim także więzienie.

Pierwsza konstrukcja obronna powstała w tym samym miejscu prawdopodobnie już w XVI w. Następnie pod koniec tego stulecia swój dwór obronny w Rzeszowie wybudował Mikołaj Spytek Ligęza. W 1620 rozbudował go w stylu Palazzo in fortezza. Od 1637 zamek był własnością rodziny Lubomirskich. Główne prace budowlane na nim prowadzili Tylman z Gameren i Karol Henryk Wiedemann. W 1820 kompleks został przejęty przez władze austriackie i zaadaptowany do celów sądowniczych oraz więziennych. Jego wyburzenie na początku XX w. spowodowane było bardzo złym stanem konstrukcji. W historycznej formie do czasów współczesnych zachowano jedynie wieżę bramową i bastionowe fortyfikacje.

W otoczeniu Zamku znajduje się Letni Pałac Lubomirskich w Rzeszowie.

Galeria

Więcej...

Noia 64 apps kdict.png  Artykuły do napisania ♦ Zalążki do poszerzenia

Nie znalazłeś jakiegoś geograficznego hasła na Wikipedii? Możesz go umieścić na liście poniżej:

Do napisania

Do poszerzenia

  • Geografia fizyczna kompleksowa – nauka o zróżnicowaniu i funkcjonowaniu środowiska geograficznego traktowanego jako całość, złożonego z powiązanych i wzajemnie ze sobą oddziałujących komponentów.
  • Potamologia – dział hydrologii zajmująca się badaniem cieków, np. rzek.
  • Geografia kultury - dział geografii społeczno-ekonomicznej zajmujący się związkami pomiędzy kulturą a przestrzenią.

Noia 64 apps filetypes.png  Obszary zainteresowań

Geografia fizyczna

Geografia społeczno-ekonomiczna

Geografia regionalna





Noia 64 apps filetypes.png  Kategorie artykułów

Kategoria: GEOGRAFIA
Geografia fizyczna - Geografia społeczno-ekonomiczna - Geografia regionalna

Polska

Części świata:

Różne




Portal.svg  Portale geograficzne

Gnome-globe.svg Świat Gnome-globe.svg
Kontynenty
Africa satellite plane.jpg
North America satellite globe.jpg
Australia satellite plane.jpg
Asia satellite orthographic.jpg
Europe satellite orthographic.jpg
Afryka Ameryka Pn Australia Azja Europa
Państwa i regiony
Flag of Australia.svg
Australia
Flag of Belarus.svg
Białoruś
Flag of Bulgaria.svg
Bułgaria
Flag of the People's Republic of China.svg
Chiny
Flag of Cyprus.svg
Cypr
Flag of the Czech Republic.svg
Czechy
Flag of Denmark.svg
Dania
Flag of Finland.svg
Finlandia
Flag of France.svg
Francja
Flag of Gabon.svg
Gabon
Flag of Spain.svg
Hiszpania
Flag of the Netherlands.svg
Holandia
Flag of Israel.svg
Izrael
Flag of Japan.svg
Japonia
Flag of California.svg
Kalifornia
Escudo de Cataluña.svg
Katalonia
Flag of Canada.svg
Kanada
LocationBalticStatesInEurope.png
Litwa, Łotwa i Estonia
Flag of Monaco.svg
Monako
Flag of Nauru.svg
Nauru
Flag of Germany.svg
Niemcy
Flag of Norway.svg
Norwegia
Flag of New Zealand.png
Nowa Zelandia
Flag of Poland.svg
Polska
Flag of Russia.svg
Rosja
Flag of Romania.svg
Rumunia
Flag of San Marino.svg
San Marino
Flag of the United States.svg
USA
Flag of Scotland.svg
Szkocja
Flag of Sweden.svg
Szwecja
Flag of Turkey.svg
Turcja
Flag of Ukraine.svg
Ukraina
Flag of Uruguay.svg
Urugwaj
Flag of the Vatican City.svg
Watykan
Flag of Hungary.svg
Węgry
Flag of the United Kingdom.svg
Wielka Brytania
Coat of arms of the Faroe Islands.svg
Wyspy Owcze
Flag of Europe.svg
Unia Europejska
Miasta
Seal of Los Angeles, California.svg
Los Angeles
POL Lwów COA.svg
Lwów
Oslo komm.svg
Oslo
Grandes armes de la ville de Paris.svg
Paryż
Polska Polska Polska
Miasta
POL Andrychów COA.svg
Andrychów
POL Bydgoszcz COA.svg
Bydgoszcz
POL Dąbrowa Górnicza COA 1.svg
Dąbrowa Górnicza
POL Jastrzębie-Zdrój COA.svg
Jastrzębie-Zdrój
POL Kalisz COA 1.svg
Kalisz
Katowice Herb.svg
Katowice
POL Kędzierzyn-Koźle COA.svg
Kędzierzyn-Koźle
POL Koluszki COA.svg
Koluszki
POL Kraków COA.svg
Kraków
POL Łódź COA.svg
Łódź
POL Olsztyn COA.svg
Olsztyn
Police herb.svg
Police
POL Poznań COA.svg
Poznań
POL Racibórz COA.svg
Racibórz
POL Rzeszów COA.svg
Rzeszów
POL Szczecin COA.svg
Szczecin
POL Toruń COA.svg
Toruń
POL Warszawa COA.svg
Warszawa
Herb wroclaw.svg
Wrocław
POL Żywiec COA.svg
Żywiec
Powiaty
POL Dzierżoniów COA.svg
Powiat dzierżoniowski
POL powiat iławski COA.svg
Powiat iławski
POL powiat kolski COA.svg
Powiat kolski
POL powiat radomski COA.svg
Powiat radomski
POL powiat szydłowiecki COA 1.svg
Powiat szydłowiecki
Regiony i województwa
POL województwo dolnośląskie COA.svg
Województwo dolnośląskie
POL województwo kujawsko-pomorskie COA.svg
Województwo kujawsko-pomorskie
POL województwo kujawsko-pomorskie COA.svg
Kujawy i Pomorze
POL województwo lubelskie COA.svg
Województwo lubelskie
POL województwo lubuskie COA.svg
Województwo lubuskie
POL województwo małopolskie COA.svg
Małopolska
POL województwo podkarpackie COA.svg
Podkarpacie
POL województwo podlaskie COA.svg
Podlasie
POL województwo śląskie COA.svg
Śląsk
POL województwo świętokrzyskie COA.svg
Województwo świętokrzyskie
Warminsko-mazurskie herb.svg
Województwo warmińsko-mazurskie
POL województwo wielkopolskie COA.svg
Województwo wielkopolskie
POL województwo zachodniopomorskie COA.svg
Pomorze Zachodnie
Góry i wzniesienia
Beskidy Bieszczady SE.jpg
Bukowa Gora (Roztocze) - wies Sochy.jpg
Szczeliniec Wielki.JPG
Karpaty Roztocze Góry Stołowe
Portal.svg Powiązane portale Portal.svg
Nuvola apps kdmconfig.png
Socjologia
ReligionSymbol.svg
Religioznawstwo
Economic template.svg
Ekonomia
Aiga railtransportation.svg
Transport
Tractor template.svg
Rolnictwo
Map symbol historical 02.png
Historia
Hazard N.svg
Ochrona środowiska

Biologia
Geology stub.svg
Geologia
Weather-Snow-Sunny-Periods.png
Pogoda
Q space.svg
Astronomia
Portal.svg
Portale


Noia 64 apps hwinfo.png  Ważne informacje

  • Jeżeli masz jakieś pytania lub sugestie związane z Wikiportalem:Geografia, napisz je na stronie dyskusji.
  • Jeżeli masz pytania lub sugestie związane z geografią lub tworzeniem haseł geograficznych, zapraszamy na strony Wikiprojektów: Geografia lub Polskie miejscowości.
  • Możesz łatwo sprawdzić, jakie strony dotyczące geografii niedawno były edytowane. Zobacz stronę: Geografia/Ostatnie zmiany
  • Edytując artykuły geograficzne, nie zapomnij o przypisywaniu im odpowiedniej kategorii. Na końcu artykułu wpisujesz [[Kategoria:jej nazwa]], np: [[Kategoria:Geografia]].
    Przy wyborze kategorii możesz się posłużyć drzewkiem kategorii geograficznych.
A na koniec – Niespodzianka! :-)


Inne portale tematyczne w polskojęzycznej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?
Wikimedia Commons Ilustracje i media  Wikipodróże Informacje turystyczne  Wikiźródła Teksty źródłowe  Wikicytaty Cytaty  Wikisłownik Definicje słownikowe