Porty wodne we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Port Miejski we Wrocławiu

Porty wodne we Wrocławiu – część infrastruktury śródlądowej drogi wodnej, w skład której wchodzi Odrzańska Droga Wodna, fragment międzynarodowej drogi wodnej, tzw. Europejskiej Drogi Wodnej E-30 oraz tzw. Wrocławski Węzeł Wodny – jeden z większych w Polsce. Znajdują się tu zarówno towarowe porty rzeczne przeznaczone do obsługi transportu towarowego, przeładownie i nabrzeża towarowe, jak i przystanie, mariny, przystanie żeglugi pasażerskiej (tzw. białej floty) oraz zimowiska i miejsca cumowania dla jednostek pływających. Znaczne zmniejszenie transportu towarowego drogą wodną spowodowało, że bardzo duża część infrastruktury portowej została zlikwidowana lub w znaczącym stopniu ograniczona. Urządzenia i budynki portów towarowych w wielu przypadkach zostały rozebrane lub zdemontowane, a także w dużej części przeznaczone na inną działalność. W ostatnim okresie nastąpił jednak rozwój żeglugi pasażerskiej, rekreacyjnej, sportowej, wycieczkowej i turystycznej. W mieście powstały nowe przystanie i mariny, wypożyczalnie małego sprzętu wodnego (łodzi i kajaków) oraz udostępniono dla żeglugi Śródmiejski Węzeł Wodny.

Marina Topacz

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wejście do Portu Ujście Oławy

Wzmianki o pierwszym porcie miejskim we Wrocławiu pochodzą z 1358[1]. W latach 1670–1945 jako port wykorzystywano jedno z ramion rzeki, tzw. Odrę Południową. Na wyspie Kępa Mieszczańska funkcjonował żuraw portowy wybudowany w 1681[1]. Druga połowa XIX wieku i początek XX wieku to szybki rozwój portów i nabrzeży. Powstały porty na Dolnej Odrze Wrocławskiej: Port Popowice w 1868, Port Miejski w latach 1897–1901, port przy moście kolejowym w 1903; a także na górnej Odrze śródmiejskiej Port Ujście Oławy w latach 1842–1844.

Kolejne porty i nabrzeża związane z rozwijającym się w mieście przemysłem, powstały przy kanałach żeglugowych: przy Kanale Miejskim wybudowanym w latach 1892–1897 dla lewobrzeżnych zakładów, m.in. Nabrzeże Browaru Piastowskiego, czy nabrzeże przeładunkowe zboża przy elewatorze oraz przy Kanale Żeglugowym wybudowanym w latach 1913–1917 powstały nabrzeża i przeładownie dla zlokalizowanych na prawym brzegu fabryk i zakładów przemysłowych. Zimowisko barek Osobowice (Zimowisko Osobowice 1) powstało w latach 1915–1932, a zimowisko barek Osobowice 2 w 1941. Okres powojenny to eksploatacja istniejących portów i nabrzeży oraz sukcesywne ich zamykanie. Stopniowo likwidowano kolejne urządzenia portowe w przeładowniach i wyłączano nabrzeża z eksploatacji.

Zimowiska, miejsca postoju[edytuj | edytuj kod]

Przystań przy Hali Targowej
Przeładownia Elektrociepłowni Wrocław
Nabrzeże Browaru Piastowskiego
Wojskowy port przeładunkowy paliw płynnych

Podobnie jak porty i przystanie, dla żeglugi śródlądowej, istotne są miejsca postoju dla jednostek pływających, miejsca postoju na czas wezbrań oraz zimowiska. Te ostatnie umożliwiają postój jednostek w okresach zimowej przerwy nawigacyjnej. Miejsca te określają przepisy wydane przez uprawnione organy administracji z zakresu gospodarki wodnej i żeglugi. Dla Wrocławia istotne jest zarządzenie dotyczące tej części Odrzańskiej Drogi Wodnej, które określa między innymi w § 5 "szczegółowe zasady ruchu i postoju statków", że zgodnie z pkt 5, w okresie zamknięcia ruchu żeglugowego podczas nawigacyjnej przerwy zimowej, postoje statków są dozwolone na terenie Wrocławia: w dolnym kanale Śluzy Opatowice (lit. c), w górnym kanale Śluzy Szczytniki (lit. d), w Kanale Żeglugowym na odcinku od Śluzy Bartoszowice do Śluzy Zacisze (lit. e), w dolnym kanale Śluzy Różanka (lit. f), w dolnym kanale Śluzy Miejskiej (lit. g) i zarówno w górnym jak i dolnym kanale Śluz Rędzin (lit. h). Zarządzenie to określa także inne warunki postoju różnych jednostek dla różnych warunków nawigacyjnych[2].

Dla Śródmiejskiego Węzła Wodnego warunki żeglugi i postoju określa komunikat RZGW we Wrocławiu w sprawie udostępnienia tego węzła dla żeglugi. Określono między innymi miejsca dopuszczalnego cumowania jednostek, w Kanale Młyna Maria przy Wyspie Słodowej[3][4]. Ponadto oprócz portów istnieją we Wrocławiu dwa zimowiska: Zimowisko Osobowice 1 i Zimowisko Osobowice 2.

Zestawienie[edytuj | edytuj kod]

Porty we Wrocławiu
nazwa ramię, kanał rodzaj data powstania obecnie
Port Miejski[1][5] dolna Odra śródmiejska port towarowy 1901 istnieje częściowo
Port Popowice[1][6][7] Dolna Odra Wrocławska port towarowy 1888 zamknięty, pozostał basen
Port Kozanów[8][9] Dolna Odra Wrocławska port towarowy, wcześniej stocznia 1899 przystań Marina Kozanów
Port Ujście Oławy[1] górna Odra śródmiejska port towarowy 1842 przeładownia żwiru
Port Przeładunkowy Paliw Płynnych[10] Kanał Żeglugowy port towarowy 1923 zamknięty, pozostał basen
Wojskowy port przeładunkowy paliw płynnych[10] Kanał Żeglugowy port towarowy, wojskowy
Przeładownia Elektrociepłowni Wrocław[11] Kanał Miejski, Stara Odra port towarowy przeładownia węgla
Przeładownia przy ulicy Betonowej[10] Kanał Żeglugowy port towarowy zamknięta 1986 r., pozostało nabrzeże
Nabrzeże Browaru Piastowskiego[10] Kanał Miejski port towarowy 1894 zamknięte w latach 70. XX wieku, pozostało nabrzeże
Nabrzeże przeładunkowe zboża[10] Kanał Miejski port towarowy zamknięte, pozostało nabrzeże
Nabrzeże zakładów chemicznych[10] Kanał Żeglugowy port towarowy zamknięte w latach 80. XX wieku, pozostało nabrzeże
Zimowisko Osobowice 1[1] Dolna Odra Wrocławska zimowisko 1932
Zimowisko Osobowice 2[1] Dolna Odra Wrocławska zimowisko 1941
Marina Topacz[12] Odra Północna przystań jachtowa 2009 funkcjonuje
Przystań przy Hali Targowej[13] górna Odra śródmiejska przystań pasażerska, towarowa funkcjonuje przystań pasażerska
Przystań Rancho[14] górna Odra śródmiejska przystań jachtowa funkcjonuje
Przystań Zwierzyniecka[15] Stara Odra przystań pasażerska 1963 funkcjonuje
Zatoka Gondoli[16] górna Odra śródmiejska przystań pasażerska, wypożyczalnia łodzi 1886, 2007 funkcjonuje
Przystań Zatoka[17][18] dolna Odra śródmiejska przystań jachtowa funkcjonuje
Przystań Stanica[19][20] dolna Odra śródmiejska przystań jachtowa 1973 funkcjonuje

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego (pol.). www.wroclaw.pl. [dostęp 2010-02-04].
  2. Zarządzenie Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu z dnia 1 października 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa ruchu i postoju statków na śródlądowych drogach wodnych. (pol.). Urząd Żeglugi Śródlądowej. s. 7. [dostęp 2010-02-05].
  3. Komunikat ... w sprawie udostępnienia szlaków wodnych Śródmiejskiego Węzła Wodnego Wrocławia dla ruchu Żeglugowego jednostek turystycznych i sportowych (pol.). Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, 2009-04-27. s. 5. [dostęp 2010-02-05].
  4. mapa Śródmiejskiego Węzła Wodnego (pol.). Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. s. 1. [dostęp 2010-02-05].
  5. Port Miejski (pol.). Wratislaviae Amici, 2005-08-23. [dostęp 2010-02-04].
  6. Janusz Fąfara: Czas przemijania (pol.). Żegluga Śródlądowa. [dostęp 2010-02-04].
  7. Zabytki przy Odrze, rzeka Odra we Wrocławiu (pol.). Atrakcje Wrocławia. [dostęp 2010-02-04].
  8. Marek Zawadka: Tabor odrzański w XX wieku (pol.). kanały.info, 2008-12-09. [dostęp 2010-02-04].
  9. Krzysztof Bojda: Przystań Wodna Kozanów (pol.). Strona domowa fundacji Hobbit. [dostęp 2010-02-04].
  10. a b c d e f Trasa turystyczna "Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego" (pol.). Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, 2007. s. 39. [dostęp 2010-02-04].
  11. 9. Sfera infrastruktury (pol.). W: Studium przestrzennego zagospodarowania pasma Odry – Diagnoza stanu [on-line]. Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu. s. 109. [dostęp 2010-02-04].
  12. Festyn Motorowodny z okazji otwarcia Mariny Topacz (pol.). Grupa Operacyjna WOPR, 2009-05-09. [dostęp 2010-02-04].
  13. Przystań parowców odrzańskich (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-02-04].
  14. HOW Rancho (pol.). W: Wrocławski Węzeł Wodny [on-line]. [dostęp 2010-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-04-07)].
  15. Przystań Zwierzyniecka (pol.). Żegluga Pasażerska. [dostęp 2010-02-04].
  16. Gondolierhafen – Zatoka Gondoli (pol.). Wratislaviae Amici, 2005-08-21. [dostęp 2010-02-04].
  17. Wodny Ośrodek Harcerski "Zatoka" (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-02-04].
  18. HOW Zatoka (pol.). Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej. [dostęp 2010-02-04].
  19. Harcerski Ośrodek Wodny Stanica (pol.). www.stanica.org. [dostęp 2011-07-18].
  20. Wrocławskie Stowarzyszenie Żeglarskie "Port Stanica" (pol.). portstanica.org. [dostęp 2011-07-18].