Porwanie Ganimedesa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Porwanie Ganimedesa
Ilustracja
Autor Antonio Allegri da Correggio
Rok wykonania ok. 1530
Technika wykonania płótno
Rozmiar 163,5 × 74 cm
Muzeum Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu

Porwanie Ganimedesa – obraz namalowany ok. 1530 przez włoskiego artystę renesansowego, Antonia Allegriego da Correggia.

Historia obrazu[edytuj | edytuj kod]

Obraz został stworzony najprawdopodobniej na zlecenie Federica II Gonzagi, księcia Mantui – do udekorowania „pokoju Owidiusza” w jego rezydencji letniej Palazzo del Te[1] lub jako podarunek dla cesarza Karola V[2]. W 1603-1604 roku obraz został nabyty przez cesarza Rudolfa II wraz z płótnem Parmigianino Kupidyn tworzący swój łuk i wysłany do Pragi. Płótno było wymienione w inwentarzu wiedeńskiej kolekcji w 1610 roku, wraz z drugim obrazem z Io[3]

Dzieło stanowi część cyklu na który składają się trzy pozostałe dzieła o tematyce mitologicznej: Jowisz i Io, Danae i Leda z łabędziem. Wszystkie płótna poświęcone są erotycznymi eskapadami Jowisza. W każdym dziele bóg przybiera inną postać, by zdobyć obiekt swojej miłości; Ledzie objawia się jako łabędź, Danae jako złoty deszcz, Ganimedesowi jako orzeł, a Io – jako chmura. Tematyka dwóch ostatnich została zaczerpnięta z Metamorfoz Owidiusza oraz z Rozmów bogów (Theon Dialogoi) Lukiana, cyklu lekkich humorystycznych dialogów na temat miłostek bogów Olimpu.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Według Owidiusza, Jowisz zakochał się w młodym Frygijczyku o imieniu Ganimedes. Zapragnął go mieć przy sobie i w tym celu przemienił się w orła. Następnie zleciał na ziemię i porwał trojańskiego chłopca, a następnie zaniósł go na Olimp, gdzie stał się pomocnikiem bogów. Correggio uchwycił moment, gdy orzeł pochwyca chłopca i wznosi się do góry. Silne zwierzę wydaje się jeszcze silniejsze na tle delikatnego ciała Ganimadesa. Czarne upierzenie orła kontrastuje z jasna karnacją chłopca. Ten nie wydaje się przerażony, jego głowa zwrócona jest kokieteryjnie w stronę widza, a skromna szata powiewa na wietrze. U dołu widać psa, który ma uwydatniać cielesne żądze, główny temat obrazu.

Porwanie Ganimedesa, podobnie jak Jowisz i Io są kompozycjami pionowymi, co stanowi bardzo rzadki format w sztuce włoskiej[4]. Dwa pozostałe z serii mają tradycyjne kompozycje poziome.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Verheyen, Egon (1966). „Correggio w Amori di Giove” Journal of Warburg i Courtauld Instytutów XXIX:. 160-192.
  2. Książę Mantui podarował je cesarzowi Karolowi V w 1532 roku.
  3. Gould, Cecil (1976). The paintings of Correggio. London. s. 130–131.
  4. M. Rzepińska Malarstwo Cinquecenta, s. 190.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maria Rzepińska, Malarstwo Cinquecenta, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1989, ISBN 83-221-0441-3, OCLC 749869210.
  • Patrick de Rynck, Jak czytać opowieści biblijne i mitologiczne w sztuce, Wyd. Universitas, Kraków 2008, ​ISBN 97883-242-0903-3​.