Poryte-Jabłoń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°0′50″N 22°12′43″E
- błąd 38 m
WD 53°0'50"N, 22°12'43"E
- błąd 38 m
Odległość 3 m
Poryte-Jabłoń
wieś
Ilustracja
Dwór w Porytem-Jabłoni
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat zambrowski
Gmina Zambrów
Strefa numeracyjna 86
Tablice rejestracyjne BZA
SIMC 0411157
Położenie na mapie gminy wiejskiej Zambrów
Mapa konturowa gminy wiejskiej Zambrów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Poryte-Jabłoń”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Poryte-Jabłoń”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Poryte-Jabłoń”
Położenie na mapie powiatu zambrowskiego
Mapa konturowa powiatu zambrowskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Poryte-Jabłoń”
Ziemia53°00′50″N 22°12′43″E/53,013889 22,211944

Poryte-Jabłońwieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim, w gminie Zambrów.


Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1921–1939 wieś i folwark leżał w województwie białostockim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Długobórz.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało:

  • wieś – 219 osób, 201 było wyznania rzymskokatolickiego, 18 mojżeszowego. Jednocześnie 201 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową 4 18 żydowską. Było tu 35 budynków mieszkalnych
  • folwark – 224 osób, 222 było wyznania rzymskokatolickiego a 2 greckokatolickiego. Jednocześnie 222 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, a 2 rosyjską. Było tu 5 budynków mieszkalnych[1].

Miejscowości należały do parafii rzymskokatolickiej w Zambrowie. Podlegały pod Sąd Grodzki w Zambrowie i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Zambrowie[2].

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. Od 22 lipca 1941 r. do wyzwolenia włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy[3].

Do 1954 roku miejscowość należała do gminy Długobórz. Z dniem 18 sierpnia 1945 roku została wyłączona z woj. warszawskiego i przyłączona z powrotem do woj. białostockiego [4].W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Folwark[edytuj | edytuj kod]

Na zachodnim brzegu Jabłonki stoi dwór Woyczyńskich, neorenesansowy, po 1860 r. oparty na wzorcowym projekcie siedziby ziemiańskiej Henryka Marconiego z 1860 r., nieregularny, parterowy, częściowo piętrowy (obecnie w remoncie 2010 r.).

Staw Kajtek z zachodniego brzegu (lato 2019)

W latach 20. XX wieku do rozwoju poryckiego majątku przyczynił się hrabia Aleksander Dzieduszycki, który wzbogacił założenie dworsko-parkowe o stawy[5]. Nadał im imiona swojej rodziny i zwierząt. Największy staw nazywa się do dzisiaj Aleksander, drugi co do wielkości – Grażyna i dalej: Kowale, Fortuna, Orlik, Kajtek, Bezimienny, Moryś[6]. Współcześnie wykorzystywane są jako stawy rybne[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 50.
  2. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 1358.
  3. Bezirk Bialystok, www.territorial.de [dostęp 2020-04-16].
  4. Dz.U. z 1945 r. nr 27, poz. 167
  5. Dwór Poryte Jabłoń [dostęp 2019-12-11].
  6. Poznajemy duże historie małych miejscowości powiatu zambrowskiego – Poryte Jabłoń [dostęp 2019-12-11].
  7. Gospodarstwo Rybackie [dostęp 2019-12-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]