Powiatowa Komenda Uzupełnień Augustów w Sokółce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powiatowa Komenda Uzupełnień Augustów w Sokółce
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1927
Dowódcy
Ostatni ppłk Paweł Wierzbicki
Organizacja
Dyslokacja Sokółka
Podległość DOK III

Powiatowa Komenda Uzupełnień Augustów w Sokółce (PKU Augustów) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym jej okręgu[1].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

W 1921 roku na terenie Okręgu Korpusu Nr III została utworzona Powiatowa Komenda Uzupełnień Augutów z siedzibą w Sokółce. Okręg poborowy PKU Augustów obejmował powiat augustowski, który dotychczas wchodził w skład PKU 41 pp w Suwałkach i powiat sokólski wyłączony spod administracji PKU 42 pp w Białymstoku[2].

Z dniem 1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU Augustów. W tym czasie komenda w dalszym ciągu pozostawała na obszarze podporządkowanym Dowództwu 2 Armii[3].

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej[4], a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu[5]. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru[6][7]. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu[8].

W kwietniu 1925 roku PKU Augustów nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr III i administrowała powiatami: augustowskim i sokólskim[9].

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej[6]. W skład PKU Augustów wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy[6]. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych[10][11][12].

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty[13].

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Augustów normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.[14]

Z dniem 1 października 1927 roku PKU Augustów została zlikwidowana. Powiat sokólski został przydzielony PKU Grodno, natomiast powiat augustowski PKU Suwałki[15].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU, z uwzględnieniem najważniejszej zmiany organizacyjnej przeprowadzonej w 1926 roku.

Komendanci
Stopień, imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji Kolejne stanowisko (dalsze losy)
mjr piech. Marcin Lewandowski do VII 1923[16] Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK III
ppłk piech. Marian Steczkowski VII[16] – IX 1923[17] Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK V
ppłk piech. Stanisław Niesiołowski IX[18] – 30 X 1923[19] Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK VII
płk piech. Kazimierz Liber XII 1923[20] – II 1924[21] komendant PKU Przemyśl
płk rez. powoł. do sł. czyn. Władysław Artur Paweł Morawski II 1924[21] – III 1925[22] komendant PKU Białystok
ppłk piech. Paweł Wierzbicki III 1925[23][24] – 30 IX 1927[25] stan spoczynku
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[26][27]
  • I referent
    • kpt. piech. Budzimił Żebrowski (1923 – II 1924[28] → I referent PKU Grodno)
    • kpt. san. Marian Stanisław Nowicki (II 1924[28] – II 1926 → kierownik I referatu)
  • II referent
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Józef Cholewa (1923 – 1924)
  • oficer ewidencyjny na powiat augustowski
    • urzędnik wojskowy X rangi Bronisław Brodziński (do I 1924[32] → II referent)
    • urzędnik wojskowy XI rangi Tadeusz Sękowski (1923)
    • por. kanc. Władysław IV Ostrowski (od I 1924[32])
  • oficer ewidencyjny na powiat sokólski
    • por. kanc. Władysław IV Ostrowski (VII 1923[33] – I 1924 → OE Augustów)
    • urzędnik wojsk. X rangi Stanisław Witkowski (od III 1924[34])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1927[35]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  2. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  3. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346.
  4. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  5. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  6. a b c Jarno 2001 ↓, s. 169.
  7. Moczyński 1928 ↓, s. 393, autor użył sformułowania „wszystkie czynności przygotowawcze do poboru, jak również jego przeprowadzenie przeszły do władz administracyjnych”, co nie odpowiadało podziałowi kompetencji władz wojskowych i cywilnych, określonych we wspomnianych aktach prawa.
  8. Moczyński 1928 ↓, s. 393-394.
  9. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7-20.
  11. Moczyński 1928 ↓, s. 393, wg autora stanowiska oficerów ewidencyjnych, po krótkotrwałym przydzieleniu ich do władz administracyjnych, zostały zniesione w 1925 roku.
  12. Jarno 2001 ↓, s. 169, autor także datuje zniesienie stanowisk oficerów ewidencyjnych na rok 1925, co stoi w sprzeczności z ogłoszoną 4 lutego 1926 roku obsadą służby poborowej na stopie pokojowej.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 1-10.
  14. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  15. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 28 z 14 października 1927 roku, poz. 350.
  16. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 50 z 24 lipca 1923 roku, s. 483.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 58 z 6 września 1923 roku, s. 545.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 60 z 18 września 1923 roku, s. 562.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 74 z 26 listopada 1923 roku, s. 687.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 700.
  21. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 16 lutego 1924 roku, s. 70.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 20 marca 1925 roku, s. 159.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 20 marca 1925 roku, s. 158.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 24 września 1926 roku, s. 317, został zatwierdzony na stanowisku komendanta.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 215.
  26. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1459, 1554, 1566.
  27. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1327.
  28. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 7 lutego 1924 roku, s. 48.
  29. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 66 z 16 października 1923 roku, s. 710.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 71 z 13 listopada 1923 roku, s. 754, tu podano, że został przydzielony z PKU Mołodeczno w Wilejce.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 lutego 1925 roku, s. 67.
  32. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 24 stycznia 1924 roku, s. 36.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 50 z 24 lipca 1923 roku, s. 483, z równoczesnym przeniesieniem z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów administracji, dział kancelaryjny.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 28 marca 1924 roku, s. 163.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 10.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 308.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 150.
  38. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku, s. 86.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 223.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]