Powiatowa Komenda Uzupełnień Szubin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powiatowa Komenda Uzupełnień Szubin
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1927
Dowódcy
Ostatni mjr Wilhelm Hörl
Organizacja
Dyslokacja Szubin
Podległość DOK VIII

Powiatowa Komenda Uzupełnień Szubin (PKU Szubin) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu okręgu[1].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

W 1921 roku na terenie Okręgu Korpusu Nr VIII została utworzona Powiatowa Komenda Uzupełnień Szubin. Okręg poborowy obejmował powiaty szubiński i żniński, które dotychczas były podporządkowane PKU Inowrocław oraz powiat wągrowiecki wyłączony z okręgu PKU Gniezno i powiat chodzieski wyłączony z okręgu PKU Bydgoszcz[2].

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej[3], a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu[4]. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru[5][6]. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu[7].

W kwietniu 1925 roku PKU Szubin nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII i administrowała powiatami: szubińskim, chodzieskim, wągrowieckim i żnińskim[8].

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej[5]. W skład PKU Szubin wchodziły trzy referaty: I) referat administracji rezerw, II) referat poborowy i referat inwalidzki[5]. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych[9][10][11].

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty[12].

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Szubin normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.[13]

Dowódca Okręgu Korpusu Nr VIII gen. dyw. Leon Berbecki zarządził przeprowadzenie w dniu 30 listopada 1926 roku, w siedzibie PKU Szubin, dodatkowego zebrania kontrolnego szeregowych rezerwy (kat. A) i pospolitego ruszenia z bronią (kat. C) roczników 1891-1894 oraz 1898, zamieszkałych na terenie powiatu szubińskiego, którzy nie stawili się na zebrania w poprzednim terminie (od 15 października do 28 listopada)[14].

Z dniem 10 stycznia 1927 roku PKU Szubin została zlikwidowana. Powiaty szubiński i chodzieski zostały włączone do okręgu poborowego PKU Bydgoszcz, natomiast powiaty wągrowiecki i żniński do okręgu poborowego PKU Inowrocław[15][16]. 4 grudnia 1926 roku starosta szubiński Władysław Kutzner ogłosił przyłączenie powiatu „pod wzgledem wojskowości” do PKU Bydgoszcz z dniem 1 stycznia 1927 roku oraz polecił podległym urzędom przesyłać do PKU Bydgoszcz informacje na temat zmian meldunkowych rezerwistów już z dniem 11 grudnia 1926 roku[17].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU Szubin, z uwzględnieniem najważniejszej zmiany organizacyjnej przeprowadzonej w 1926 roku.

Komendanci PKU
Stopień, imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji Kolejne stanowisko (dalsze losy)
ppłk kaw. Witold Walicki do XII 1923[18][19] Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK VIII
mjr piech. Wilhelm Hörl XII 1923[20] – IX 1926[21] komendant PKU Inowrocław
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[22][23]
I referent urzędnik wojsk. X rangi Marian Sokulski 1923 – III 1924 II referent
mjr piech. Jan Kulwieć III[24] → IV 1924[25] PKU Pszczyna
kpt. kanc. Longin Bielawski od V 1924[26]
II referent urzędnik wojsk. XI rangi Fryderyk Honzatko 1923 – III 1924[27] II referent PKU Włocławek
urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Marian Sokulski od III 1924[27]
referent inwalidzki por. piech. Józef Rusiecki IV[28] – IX 1924[29] 59 pp
por. piech. Konrad Kamieński IX 1924[30] – IV 1925[31] 64 pp
oficer instrukcyjny por. piech. Jan Kabziński od V 1923[32]
oficer ewidencyjny na powiat szubiński urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Eugeniusz Henzler 1923 – 1924
oficer ewidencyjny na powiat wągrowiecki urzędnik wojsk. XI rangi Alfred Gebel 25 V[33] – 19 VI 1923[34] II referent PKU Starogard
por. kanc. Stanisław Tyrała od 19 VI 1923[35]
por. kanc. Alfred Gebel 1924
por. piech. Zygmunt Teodor Kazimierz Sterz od IV 1925[36]
oficer ewidencyjny na powiat żniński por. kanc. Tadeusz Krok IV[37] – V 1924[26] PKU Wadowice
por. piech. Bohdan Stanisław Tuszowski od IV 1925[36]
oficer ewidencyjny urzędnik wojsk. XI rangi / chor. Wilhelm Drozdowicz[a] 1923 – 1925
urzędnik wojsk. XI rangi Franciszek Baszyński 1924
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w 1926 roku[39]
kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta kpt. kanc. Marian Sokulski II 1926 – 1 I 1927[40] kierownik II referatu PKU Inowrocław
kierownik II referatu poborowego wakat
referent por. kanc. Alojzy Kucharski II 1926 – XI 1926[41] referent PKU Ciechanów
referent inwalidzki por. kanc. Stanisław Zwierzyński od II 1926

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Urzędnik wojsk. XI rangi Wilhelm Drozdowicz (ur. 5 lipca 1889 roku) z dniem 1 stycznia 1925 roku został mianowny chorążym zawodowym w piechocie z równoczesnym wcieleniem do 63 pp i poostawieniem na dotychczasowym stanowisku w PKU Szubin[38].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  2. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  3. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  4. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  5. a b c Jarno 2001 ↓, s. 169.
  6. Moczyński 1928 ↓, s. 393, autor użył sformułowania „wszystkie czynności przygotowawcze do poboru, jak również jego przeprowadzenie przeszły do władz administracyjnych”, co nie odpowiadało podziałowi kompetencji władz wojskowych i cywilnych, określonych we wspomnianych aktach prawa.
  7. Moczyński 1928 ↓, s. 393-394.
  8. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7-20.
  10. Moczyński 1928 ↓, s. 393, wg autora stanowiska oficerów ewidencyjnych, po krótkotrwałym przydzieleniu ich do władz administracyjnych, zostały zniesione w 1925 roku.
  11. Jarno 2001 ↓, s. 169, autor także datuje zniesienie stanowisk oficerów ewidencyjnych na rok 1925, co stoi w sprzeczności z ogłoszoną 4 lutego 1926 roku obsadą służby poborowej na stopie pokojowej.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 1-10.
  13. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  14. Obwieszczenie. „Orędownik Urzędowy powiatu Szubińskiego”. 92, s. 3, 1926-11-17. Szubin. .
  15. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 2 z 21 stycznia 1927 roku, poz. 15.
  16. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  17. Ogłoszenie. „Orędownik Urzędowy powiatu Szubińskiego”. 97, s. 3, 1926-12-04. Szubin. .
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 76 z 12 grudnia 1923 roku, s. 714.
  19. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1480.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 77 z 16 grudnia 1923 roku, s. 724.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 24 września 1926 roku, s. 320.
  22. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1480, 1553, 1556-1558, 1567.
  23. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 276, 1350.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 9 marca 1924 roku, s. 109.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 12 kwietnia 1924 roku, s. 210.
  26. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 52 z 29 maja 1924 roku, s. 303.
  27. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 9 marca 1924 roku, s. 110.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 8 kwietnia 1924 roku, s. 192.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 12 września 1924 roku, s. 523.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 12 września 1924 roku, s. 522.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 2 kwietnia 1925 roku, s. 187.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 30 z 19 maja 1923 roku, s. 280.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 2 czerwca 1923 roku, s. 368.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 29 czerwca 1923 roku, s. 434.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 29 czerwca 1923 roku, s. 433.
  36. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 23 kwietnia 1925 roku, s. 218.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 40 z 19 kwietnia 1924 roku, s. 228.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 27 stycznia 1925 roku, s. 41.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 16.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 12 stycznia 1927 roku, s. 5.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 48 z 3 listopada 1926 roku, s. 394.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]