Prednizon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prednizon
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C21H26O5
Masa molowa 358,43 g/mol
Wygląd biały krystaliczny proszek bez zapachu i długo utrzymującym się gorzkim smaku[1]
Identyfikacja
Numer CAS 53-03-2
PubChem 5865
DrugBank DB00635
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC A07 EA03
H02 AB07
Stosowanie w ciąży kategoria C

Prednizonorganiczny związek chemiczny, syntetyczny glikokortykosteroid, analog kortyzolu.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

W wątrobie przekształcany jest do postaci farmakologicznie aktywnej – prednizolonu – o silnym działaniu przeciwzapalnym. Przyjmuje się, że 5 mg prednizonu wykazuje działanie przeciwzapalne równoważne 4 mg metyloprednizolonu lub triamcynolonu, 0,75 mg deksametazonu, 0,6 mg betametazonu lub 20 mg hydrokortyzonu. Jego działanie mineralokortykosteroidowe stanowi ok. 60% aktywności hydrokortyzonu.

Prednizolon hamuje gromadzenie się komórek w rejonie ogniska zapalnego, hamuje fagocytozę, działa spowalniająco na proces podziałów komórek, podnosi we krwi poziom glukozy i cholesterolu, pobudza syntezę glikogenu, wzmaga rozkład białek i wydalanie z moczem potasu i wapnia, zatrzymuje w organizmie sód. Podnosi we krwi poziom hemoglobiny i liczbę erytrocytów.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Ma działanie przeciwalergiczne i przeciwzapalne, hamuje reakcje immunologiczne.

Prednizon stosowany jest między innymi w:

  1. Zaburzeniach endokrynologicznych:
  2. Chorobach alergicznych nie reagujących na inne metody leczenia.
  3. Chorobach autoimmunologicznych:
  4. Chorobach nowotworowych (w połączeniu z odpowiednim leczeniem przeciwnowotworowym):

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Prednizon jest przeciwwskazany u chorych z układowymi zakażeniami grzybiczymi, ze względu na ryzyko nasilenia zakażenia.

Nie powinien być również stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią, gdyż zwiększa ryzyko wad rozwojowych płodu (np. rozszczepienie podniebienia), może także powodować niewydolność nadnerczy u płodu i noworodka.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

W przypadku stosowania prednizonu razem z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi istnieje zwiększone ryzyko aktywacji choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego.

Stosowanie z lekami immunosupresyjnymi zwiększa ryzyko zakażenia i rozwoju chłoniaków.

Skutki uboczne[edytuj | edytuj kod]

Prednizon może powodować immunosupresję, osteoporozę, sprzyja nadciśnieniu tętniczemu, cukrzycy i chorobie wrzodowej żołądka. Powoduje przyrost masy ciała i obrzęki, zakłócenia menstruacji u kobiet, wzmaga pobudzenie ruchowe i psychiczne. Może wywoływać bezsenność, depresję a także sprzyjać rozwojowi jaskry i zaćmy. Powoduje zaniki skóry i charakterystyczne, czerwone rozstępy skórne.

Wpływa na wzrost owłosienia u kobiet (hirsutyzm), hamuje procesy regeneracyjne organizmu, wywołuje zmniejszenie libido i może przyczyniać się do zaniku nadnerczy.

Preparaty w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce rozprowadzany jest w postaci tabletek Encorton i czopków Rectodelt, oba na receptę[7].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na ryzyko supresji nadnerczy i zmniejszenia wydzielania endogennych glikokortykosteroidów, prednizon, zwłaszcza po długotrwałym stosowaniu, należy odstawiać stopniowo.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Prednisone, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5865 [dostęp 2020-11-17] (ang.).
  2. Prednisone, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00635 [dostęp 2020-11-17] (ang.).
  3. Amir B. Orandi i inni, Sarcoidosis presenting as granulomatous myositis in a 16-year-old adolescent, „Pediatric Rheumatology Online Journal”, 14, 2016, DOI10.1186/s12969-016-0121-5, PMID27832822, PMCIDPMC5105277.
  4. Shruti Mony i inni, A Rare Presentation of Sarcoidosis as a Pancreatic Head Mass, „Case Reports in Pulmonology”, 2017, 2017, DOI10.1155/2017/7037162, PMID28321355, PMCIDPMC5339531.
  5. Farah Ahmanna-Chakir, Fabio Becce, Bérengère Aubry-Rozier, Osseous Sarcoidosis Revealed by a Pathologic Fracture and Successfully Treated With Methotrexate and Prednisone, „Arthritis & Rheumatology”, 68 (2), 2016, s. 472, DOI10.1002/art.39454, PMID26479163.
  6. Leczenie zaawansowanej histiocytozy komórek Langerhansa. www.alivia.org.pl. [dostęp 2015-05-26].
  7. Prednizon, Medycyna Praktyczna [dostęp 2020-11-17].

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.