Róża Czacka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Elżbieta od Ukrzyżowania Pana Jezusa FSK
Róża Maria Czacka
zakonnica
Ilustracja
Herb Elżbieta od Ukrzyżowania Pana Jezusa FSK
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 22 października 1876
Biała Cerkiew
Data i miejsce śmierci 15 maja 1961
Laski
Miejsce pochówku cmentarz leśny w Laskach
Przełożona Generalna Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża
Okres sprawowania 15 lutego 1923 –
12 czerwca 1950
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża (franciszkanki)
Śluby zakonne 19 marca 1917
Czcigodna Służebnica Boża
Czczona przez Kościół katolicki
Szczególne miejsca kultu Cmentarz leśny w Laskach
Rodzice Feliks,
Zofia z d. Ledóchowska
Krewni i powinowaci Tadeusz Czacki (pradziadek), kard. Włodzimierz Czacki (stryj)
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Strona internetowa

Róża Maria Czacka herbu Świnka (ur. 22 października 1876 w Białej Cerkwi, zm. 15 maja 1961 w Laskach) – polska zakonnica, opiekunka niewidomych, założycielka Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi (1911) oraz Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża (1918). Czcigodna Służebnica Boża Kościoła katolickiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była córką Feliksa Czackiego i Zofii z Ledóchowskich, a także prawnuczką Tadeusza Czackiego (założyciela Liceum Krzemienieckiego) oraz bratanicą kardynała Włodzimierza Czackiego. W wieku 22 lat zupełnie straciła wzrok. Własną ślepotę potraktowała jako wezwanie do zajęcia się innymi niewidomymi. Podróżowała na Zachód, aby poznać nowoczesne metody pracy z niewidomymi. W 1910 otworzyła pierwszy dom dla grupki niewidomych dziewcząt w Warszawie. W 1911 władze zarejestrowały Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi[1]. Dziś główny ośrodek Towarzystwa znajduje się w Laskach pod Warszawą, na skraju Puszczy Kampinoskiej.

Róża Czacka pracowała nad dostosowaniem alfabetu Braille’a do polskiego systemu fonetycznego. Wyniki pracy zostały zatwierdzone w 1934 roku przez ówczesne Ministerstwo Oświecenia Publicznego do użytku we wszystkich szkołach dla niewidomych na terenie Polski.

W 1918 utworzyła nowe zgromadzenie zakonne Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża[1]. Wraz z ks. Korniłowiczem była jedną z prekursorek katolicyzmu otwartego na inteligencję. Laski i kościół św. Marcina, przy którym znajduje się klasztor sióstr Służebnic Krzyża, stały się wkrótce jednym z ważnych ośrodków inteligencji w warszawskim Kościele. Środowisko zgromadzone wokół Lasek było równoległe, i pod wieloma względami podobne, do krakowskiego środowiska „Tygodnika Powszechnego”.

Została ciężko ranna podczas bombardowań Warszawy w kampanii wrześniowej. Później, w roku 1944, zadecydowała o „przystąpieniu” zgromadzenia do powstania warszawskiego. Zorganizowano wtedy w Laskach szpitale polowe dla rannych powstańców, przechowywano i dostarczano broń i prowiant oraz przekazywano informacje.

W 1950, wskutek pogarszającego się stanu zdrowia, przekazała kierownictwo swojej następczyni, siostrze Benedykcie. Zmarła w opinii świętości. Pochowana została w Laskach. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył kardynał Stefan Wyszyński.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Róża Czacka, Stefan Wyszyński (wprowadzenie Andrzej Gałka; przygotowała do druku Maria Prussak): Listy. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2006. ISBN 83-7072-398-5. OCLC 225525440.
  • Róża Czacka (zespół red. Magdalena Meissner): Listy: Matka Elżbieta Róża Czacka, Ojciec Władysław Korniłowicz, ksiądz Tadeusz Fedorowicz, ksiądz Aleksander Fedorowicz. Laski-Warszawa: Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, 2007. ISBN 978-83-925305-0-3. OCLC 316551354.
  • Elżbieta Czacka (red. nauk. Maria Prussak; oprac. tekstu Maria Prussak, Magdalena Banaszek, Katarzyna Michalak): Dyrektorium. Laski: Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, 2008. ISBN 978-83-925305-4-1. OCLC 751098713.
  • Matka Elżbieta Czacka (oprac. Magdalena Banaszek, Maria Prussak): O niewidomych. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2008. ISBN 978-83-7072-502-0. OCLC 297809382.
  • Elżbieta Czacka (redakcja naukowa Maria Prussak): Notatki. Laski: Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, 2015. ISBN 978-83-925305-3-4. OCLC 932242950.

Proces beatyfikacji[edytuj | edytuj kod]

Z inicjatywy Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, przekonanych o świątobliwości jej życia poczyniono starania w celu wyniesienia jej na ołtarze[2]. W grudniu 1987 kard. Józef Glemp rozpoczął jej proces beatyfikacyjny na szczeblu diecezjalnym, po czym 8 lutego 1988 Stolica Apostolska wydała zgodę tzw. Nihil obstat na rozpoczęcie tego procesu[3][2]. Odtąd przysługiwał jej tytuł Służebnicy Bożej. Po zakończeniu części diecezjalnej, akta procesu zostały przekazane Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych do Rzymu, która 3 kwietnia 1998 po zapoznaniu się z tą dokumentacją wydała dekret o jego ważności[2]. Na postulatora generalnego został wyznaczony ks. Sławomir Oder[2]. W 2011 złożono tzw. Positio wymagane w dalszej procedurze beatyfikacyjnej, a 9 października 2017 za zgodą papieża Franciszka promulgowano dekret o heroiczności jej życia i cnót[2][4]. Od tej pory przysługuje jej tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej. 27 października 2020 papież Franciszek uznał cud za jej wstawiennictwem co otworzyło drogę do jej beatyfikacji[5].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 1925 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[6].

Postanowieniem z 13 października 2009 w uznaniu wybitnych zasług w działalności społecznej na rzecz osób niewidomych i słabowidzących została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[7], uhonorowanie nastąpiło 15 października tego samego roku podczas obchodów w Belwederze Międzynarodowego Dnia Osób Niewidomych[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi. [dostęp 2010-02-09].
  2. a b c d e ~1961~ Róża Czacka (Elżbieta) (ang.). newsaints.faithweb.com. [dostęp 2018-01-28].
  3. Elżbieta Czacka i niewidomi. W: Krajowe Duszpasterstwo Niewidomych [on-line]. dn.triuno.pl. [dostęp 2018-01-28].
  4. Promulgazione di Decreti della Congregazione delle Cause dei Santi, 10.10.2017 (wł.). vatican.va, 2017-10-10. [dostęp 2017-10-11].
  5. Promulgazione di Decreti della Congregazione delle Cause dei Santi (wł.). s. vaticanpress.va. [dostęp 2020-10-28].
  6. Kronika religijna. U nas. Odznaczenie kapłanów i zakonnic. „Rycerz Niepokalanej”. Nr 7, s. 184, 1925. 
  7. M.P. z 2010 r. nr 28, poz. 315
  8. Odznaczenia dla zasłużonych dla osób niewidomych. prezydent.pl, 15 października 2009. [dostęp 2012-05-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]