Równe (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Równe
wieś
Ilustracja
Kościół parafialny
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Dukla
Liczba ludności (2016-12-31) 1907[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-451[2]
Tablice rejestracyjne RKR
SIMC 0349961
Położenie na mapie gminy Dukla
Mapa lokalizacyjna gminy Dukla
Równe
Równe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Równe
Równe
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Równe
Równe
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Równe
Równe
Ziemia49°35′44″N 21°43′02″E/49,595556 21,717222

Równewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla[3]. Leży w dolinie rzeki Jasiołki.

Integralne części wsi Równe: Bałanówka, Baranówka, Bogaczówka, Brajówka, Bronelówka, Dół, Figurówki, Góra, Grzegorczykówka, Kasprzykówka, Kędrówka, Klukówki, Kołodziejówki, Kopalnia, Krawcówka, Księże, Leniówka, Lipkówka, Mikoszówka, Namiastówka, Olejarzówka, Pachanówka, Patlówka, Polnorówka, Popardy, Potoki, Półanki, Ptaszykówka, Rola Patlowa, Sasy, Staraniówki, Stasikówka, Szczepanikówka, Szczepanikówki, Szypałówka, Śniegówka, Tureczkówka, Turkówka, Węgrzynówka, Widacz, Wojtówki, Wygonek, Zajdlówka[4][3].

Na przełomie XVI i XVII wieku wieś Równie położona była w ziemi sanockiej województwa ruskiego[5]. Wieś klucza jaśliskiego biskupów przemyskich[6]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

W Równem urodził się Józef Długosz, żołnierz AK, działacz organizacji Wolność i Niezawisłość oraz Stanisław Uliasz, filolog, rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Centrum wsi

W Równem znaleziono ślady osadnictwa z epoki brązu (1300-800 lat p.n.e.), które świadczą o starym rodowodzie tej miejscowości.

Równe założone zostało jako wieś królewska przez króla Kazimierza Wielkiego na prawie magdeburskim w 1352 roku. Zasadźcą był sanoczanin Dytmar. W 1386 roku biskup przemyski Eryk z Winsen herbu Mora wydał w Krośnie dokument o założeniu wsi. Na jego mocy oddał Michałowi sołtysowi z Równego gaje położone nad rzeką „Jesso” za 22 grzywien polskich i pozwolił na założenie wsi Byskopeswalt. Maria Andegaweńska nadała biskupstwu 2 kwietnia 1384 roku pięć włości: Równe, Brzozów, Cergową, Domaradz w ziemi sanockiej oraz Radymno w przemyskiej. Otrzymał je biskup Eryk z Winsen.

Równe zniszczone zostało w 1624 roku przez Tatarów i w 1657 roku przez Węgrów Jerzego II Rakoczego.

Pod koniec XIX wieku wykryto tu złoża ropy naftowej (obecnie w zdecydowanej większości wyeksploatowane). W 1860 roku dzierżawcą wsi była Maria z Chłędowskich Pomezańska, siostra Adama Tomasza Chłędowskiego i Walentego Chłędowskiego. Od 1867 roku wieś należała do powiatu krośnieńskiego, a przedtem do sanockiego.

W czasie I i II wojny światowej toczyły się tu zacięte walki: m.in. w czasie bitwy o Przełęcz Dukielską.

W 1943 roku oddział por. Franciszka Kochana Obłońskiego OP-15 AK napadł na kopalnie Równe i w 1944 roku w ramach akcji Burza rozbił na Górze Rogowskiej niemieckie tabory. W odwecie Niemcy rozstrzelali 10 zakładników.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół neogotycki z 1905 roku wg projektu Sławomira Odrzywolskiego, częściowo barokowy wystrój wnętrza (prawy boczny ołtarz z 1730 roku) nie zachowany - przeniesiony do jednego z kościółków bieszczadzkich. Na terenie kościoła znajduje się obszar sieci Natura 2000 o nazwie Kościół w Równem.
  • Pomnik mieszkańców zamordowanych przez Niemców w lipcu 1944 roku na cmentarzu parafialnym w Równem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dukla. Dukielski Przegląd Samorządowy Nr 2 luty 2017 s. 4
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Atlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej wydany z zasiłkiem Akademii Umiejętności w Krakowie , [T. 1] , Epoka przełomu z wieku XVI-ego na XVII-sty. Dział II-gi. "Ziemie Ruskie" Rzeczypospolitej , Dział opracowany przez Aleksandra Jabłonowskiego [...], k. 4.
  6. Maciej Dalecki: Akta dóbr biskupów przemyskich obrządku łacińskiego 1652–1883. Inwentarz archiwalny zespołu, w: Rocznik Historyczno-Archiwalny. T. XI, Przemyśl 1996, s. 102.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]