Równina Rynarzewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Równina Rynarzewska
Ilustracja
Prowincja Nizina Środkowoeuropejska
Podprowincja Pojezierza Południowobałtyckie
Makroregion Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka
Mezoregion Kotlina Toruńska
Mikroregion(y) Równina Rynarzewska
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Polska:
woj. kujawsko-pomorskie
Kanały melioracyjne w Dolinie Kanału Noteckiego

Równina Rynarzewska (315.358) – mikroregion fizycznogeograficzny, stanowiący część mezoregionu Kotliny Toruńskiej[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Mikroregion zajmuje teren położony na południowy zachód od Bydgoszczy w rejonie płaskiej i rozległej doliny, którą płynie Noteć i Kanał Górnonotecki.

Z powodów morfologicznych i krajobrazowych wydziela się części:

  • Równina Lipnicka (315.358.01) – terasa pradolinna na wysokości 67-69 m n.p.m. w północnej części mikroregionu; graniczy z mikroregionami Terasa Łochowska i Wydmy Puszczy Bydgoskiej, nazwa pochodzi od miejscowości Lipniki;
  • Dolina Kanału Noteckiego (315.358.02) – erozyjne, szerokie obniżenie w południowej części Kotliny Toruńskiej; w krajobrazie dominują łąki (tzw. Bydgoskie Łąki Nadnoteckie);
  • Dolina Noteci (315.358.03) – obniżenie, w którym płynie Noteć, położona w północno-zachodniej części mikroregionu, na zachód od Rynarzewa.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Równina Lipnicka stanowi pradolinny obszar terasowy pokryty piaskami zalegającymi na osadach fluwioglacjalnych oraz glinie morenowej. Lokalnie gliny występują płytko pod powierzchnią (1,5-2,5 m), co sprzyja żyzności siedlisk. Stosunkowo płytko występują również wody podziemne (1,5-2 m). Stosunki wodne są uregulowane poprzez sieć kanałów melioracyjnych. Pod względem użytkowania ziemi mikroregion reprezentuje krajobraz rolniczo-leśny. Grunty orne zajmują gleby o słabej przydatności rolniczej (bielicowe, murszowate, brunatne wyługowane). Gleby torfowo-mułowe i torfowe-murszowe zajmują łąki i pastwiska. W mikroregionie występuje rozproszona zabudowa wiejska (Murowaniec, Lipniki, Ciele) oraz kompleksy działek rekreacyjnych (Drzewce, Murowaniec, Kruszyn Krajeński, Jezioro Jezuickie Małe). Tereny leśne zajmują siedliska boru świeżego, lokalnie boru suchego. Tereny podmokłe i zatorfione zajmują olsy[1].

Dolina Kanału Noteckiego jest rozległym obniżeniem erozyjnym, pokrytym warstwą namułów torfowych i torfów o grubości 1-2 m. Dominują tu użytki zielone, zaś odpływ wód powierzchniowych reguluje sieć rowów melioracyjnych. W mikroregionie dominują gleby klasy III-IV (torfowo-mułowe, torfowo-murszowe, lokalnie czarne ziemie). Nie ma tutaj lasów, lecz występują zadrzewienia liniowe i płatowe olszy czarnej, topól i wierzb. Płynie tędy Noteć oraz Kanał Górnonotecki, zbudowany w 1774 r., przebudowany w 1882 r. Brzegi kanału są ogroblowane i obsadzone szpalerem topól. W Dębinku znajduje się wodny węzeł rozrządowy, gdzie na odcinku 600 m poprzez dwie śluzy i trzy jazy następuje podział nurtu wodnego (w sposób umożliwiający regulację) na dwie odnogi: jedną zasilającą Noteć i drugą poprowadzoną do Kanału Bydgoskiego[2].

Podobny krajobraz posiada Dolina Noteci, z tym że dolina jest węższa, ograniczona od północnego wschodu poziomami terasy IX, a od południowego zachodu wysoczyzną morenową należącą do mezoregionu Pojezierze Gnieźnieńskie[1].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Mikroregiony: Dolina Kanału Noteckiego i Dolina Noteci posiadają obszary chronione w sieci Natura 2000Równina Szubińsko-Łabiszyńska (PLH040029)[3]. W pobliżu kanału znajduje się rezerwat przyrody Ostrów koło Pszczółczyna, w którym chroni się naturalny drzewostan z lipą szerokolistną.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Banaszak Józef (red.), Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy, Wydawnictwo Tannan, Bydgoszcz 1996.
  2. Woźniak-Hlebionek Agnieszka. Kanał Bydgoski, Brda i Noteć w pruskich planach inwestycyjnych w latach 1773-1915. [w:] Kronika Bydgoska XXIII (2001). Bydgoszcz 2002.
  3. Marcysiak Katarzyna, Ochrona przyrody – Bydgoszcz i okolice. [w:] Przyroda Bydgoszczy, Józef Banaszak (red.), Bydgoszcz: Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, 2004, ISBN 83-7096-531-8, OCLC 749637427.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Banaszak Józef (red.), Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy, Wydawnictwo Tannan, Bydgoszcz 1996.