Radom (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Radom
Obiekt zabytkowy nr rej. 376/A/88 z 04.04.1988
Ilustracja
Dworzec kolejowy w Radomiu. Po prawej stronie budynek główny z 1885, po lewej budynek poczekalni z lat 90. XX w.
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Radom
Zarządca PKP PLK
Data otwarcia 1885
Rodzaj stacja kolejowa
Dane techniczne
Liczba peronów 3
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Radomia
Mapa konturowa Radomia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Radom”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Radom”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Radom”
Ziemia51°23′28,1″N 21°09′18,2″E/51,391139 21,155056
Portal Transport szynowy

Radomdworzec kolejowy i stacja w Radomiu, w dzielnicy Śródmieście[1]. Stacja Radom leży na szlaku linii kolejowych nr 8, 22 oraz 26[2]. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca wojewódzkiego[3]. Obiekt jest częścią szlaku turystycznego Zabytki Radomia[4].

W roku 2018 stacja obsługiwała ok. 4400 pasażerów na dobę, co dawało jej, wespół ze stacją Zielona Góra, 73. miejsce w kraju[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska[edytuj | edytuj kod]

Wybudowana w latach 1882–1885 Kolej Iwanogrodzko-Dąbrowska była szlakiem łączącym wsie Dąbrowa i Iwangorod. Przebiegała przez główne miasta południowej części Królestwa Polskiego, będącego częścią Imperium Rosyjskiego, w tym przez Radom, w którym znajdowała się siedziba zarządu spółki nadzorującej nowo powstałą linię[6]. Poprowadzenie przez miasto linii kolejowej, zapewniało dogodne i relatywnie szybkie połączenie nie tylko z głównymi miastami regionu, jak np. Warszawą (przez Kolej Nadwiślańską), ale i z tak odległymi ośrodkami jak Petersburg (przez Wilno) i Wiedeń (przez Kraków). Korzystne połączenie kolejowe z wielkimi rynkami zbytu (szczególnie rosyjskim) znacznie przyspieszyło rozwój gospodarczy i urbanistyczny miasta (w tym okresie zabudowano wiele ulic południowej części Śródmieścia, np. Józefa Piłsudskiego czy Stanisława Moniuszki[7] oraz wybudowano wiele zakładów przemysłowych)[6]. W 1900 roku kolej Iwanogrodzko-Dąbrowską włączono do Kolei Nadwiślańskiej. W dniu 3 listopada 1918 infrastruktura kolejowa w Radomiu została przejęta przez władze polskie, co upamiętnia tablica umieszczona na budynku dworca[6].

Budynek[edytuj | edytuj kod]

Gmach dworca kolejowego w Radomiu wybudowano w 1885 według projektu Adolfa Schimmelpfenniga, autora projektu m.in. dworca Łódź Fabryczna, na gruntach wsi Prędocinek, leżącej wówczas poza granicami administracyjnymi miasta[8]. W niezmienionym stanie budynek przetrwał do 1915 roku, kiedy został spalony przez wycofujące się wojska rosyjskie i odbudowany tymczasowo przez okupujących Radom Austriaków. Gmach dworca wraz z całą infrastrukturą kolejową został przejęty przez polskie władze 3 listopada 1918, co upamiętnia tablica zawieszona na fasadzie budynku od strony peronów[6]. Kolejna przebudowa dworca, tym razem nadająca budynkowi formę renesansu polskiego, uchodzącego za polski styl narodowy, nastąpiła w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W tym stanie obiekt przetrwał II wojnę światową, po której wmurowano w fasadę od strony peronów tablicę upamiętniającą radomskich kolejarzy zamordowanych przez Niemców[6]. Kolejny remont generalny przeprowadzono w latach 1989–1992 według projektu Jerzego Bortkiewicza. Całkowicie zmieniono układ wnętrz starego gmachu (fasada pozostała niezmieniona) i zbudowano nowy budynek poczekalni, stylistycznie nawiązujący do starszego obiektu[6]. W latach 2012–2013 dokonano kompleksowej modernizacji budynku dworca, która kosztowała łącznie ok. 13 mln złotych[9][10]. W 2015 zakończyła się przebudowa stacji oraz czterokilometrowego odcinka linii kolejowej nr 8, która obejmowała m.in. remont tunelu, przebudowę układu torowego i sieci trakcyjnej, remont peronów, budowę lokalnego centrum sterowania i in. Łączny koszt prac wyniósł ponad 100 mln zł[11].

Baza Kolei Mazowieckich[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2019 Koleje Mazowieckie pozyskały 5 działek o łącznej powierzchni 0,35 ha, które mają zostać wykorzystane do budowy bazy utrzymaniowej dla wykonywania przeglądów w poziomach P1-P2[12].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Uchwała nr 330/2012 w sprawie podziału Radomia na obszary Systemu Informacji Miejskiej. bip.radom.pl.
  2. Stacja Radom (pol.). Atlas Kolejowy Polski.
  3. Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 367
  4. Szlak Turystyczny Zabytki Radomia. Centrum Informacji Turystycznej w Radomiu.
  5. Urząd Transportu Kolejowego: Wymiana pasażerska na stacjach w Polsce w 2018 r.. 2020-01-27. [dostęp 2020-01-30].
  6. a b c d e f Red. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 110.
  7. Red. W. Kalinowski, Urbanistyka i architektura Radomia, Lublin 1976, s. 169.
  8. Red. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 53.
  9. Radom: po dwóch latach zakończył się remont dworca kolejowego, Onet.pl, 30 lipca 2013 [dostęp 2013-07-31] [zarchiwizowane z adresu 2014-03-23] (pol.).
  10. b, (VIDEO) W środę otworzą dworzec PKP w Radomiu. Zobacz, jak wygląda po remoncie (zdjęcia), echodnia.eu, 30 lipca 2013 [dostęp 2013-07-31] (pol.).
  11. Tunel i wszystkie perony na stacji PKP Radom wreszcie otwarte, Gazeta Wyborcza Radom [dostęp 2015-12-31] (pol.).
  12. Koleje Mazowieckie pozyskały działki pod bazę w Radomiu, inforail.pl [dostęp 2019-03-03] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Radom
Linia 8 Warszawa ZachodniaKraków Główny (102,944 km)
BSicon KDSTaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Stara Wola (mijanka)
odległość: 6,444 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 6,900 km
Linia 22 Tomaszów Mazowiecki – Radom (88,610 km)
BSicon KHSTaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Radom Potkanów
odległość: 5,865 km
BSicon KBHFeq.svg
Linia 26 Łuków – Radom (117,433 km)
BSicon KDSTaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Radom Wschodni
odległość: 0,920 km
BSicon KBHFeq.svg