Rejestr Cywilnych Statków Powietrznych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PZL-105 Flaming, litera P po znakach przynależności państwowej oznacza, że był to samolot prototypowy
PZL M28 Skytruck, litera D po znakach przynależności państwowej oznacza, że jest to samolot należący do PZL Mielec
PZL.5, litera A po znakach przynależności państwowej oznacza, że był to samolot używany w aeroklubie
PZL W-3 Sokół, litera S po znakach przynależności państwowej oznacza, że jest to śmigłowiec
Boeing 737, o znakach rejestracyjnych LLC czyli pierwsza litera L oznaczająca właściciela PLL LOT, druga litera L oznaczająca Boeinga 737-400 i trzecia litera C oznaczająca, że jest to trzeci Boeing tego typu Lotu
Replika samolotu Bücker Bü 131 Jungmann oznaczona SP-YHK
Tupolew Tu-134 o rejestracji SP-LGA - był to pierwszy Tu 134 i pierwszy odrzutowy samolot w PLL LOT

Rejestr Cywilnych Statków Powietrznychrejestr publiczny ewidencjonujący statki powietrzne, opisuje ich tożsamość, właściciela lub użytkownika oraz przynależność państwową. Rejestr prowadzi Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) realizując w ten sposób postanowienia ustawy z dnia 3 lipca 2002 Prawo lotnicze (Dz.U. z 2006 r., nr 100, poz. 696 z późn. zmianami) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 czerwca 2003 w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestru cywilnych statków powietrznych oraz znaków i napisów na statkach powietrznych (Dz.U. z 2003 nr 109, poz. 1034)[1]. Do rejestru wpisywane są tylko statki powietrzne posiadające uznane świadectwo zdatności do lotu wydane przez prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego albo przez odpowiedni organ innego państwa i uznane przez polski ULC. Oznaczeniu podlegają również inne elementy związane z lotnictwem, silniki lotnicze, spadochrony, wyciągarki szybowcowe. Potwierdzeniem wpisania do rejestru lub ewidencji jest wydanie przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego świadectwa rejestracji lub świadectwa ewidencji. Wpisaniu do rejestru podlegają następujące statki powietrzne

Samoloty ultralekkie, wiatrakowce, paralotnie, motolotnie i małe bezzałogowe statki powietrzne wpisywane są do ewidencji. Zgodnie z wymienionymi rozporządzeniami znakami polskiej przynależności państwowej są litery "SP", a znak rejestracyjny składa się z grupy cyfr lub liter przy czym nie mogą być to litery J, Ł, Ą, Ę, Ń, Ó, Ż, Ź, Ś i Ć. Grupa liter nie może również tworzyć sygnałów jak np. SOS. W przypadku samolotów, śmigłowców, sterowców i balonów są to trzy litery, a w przypadku znaków rejestracyjnych szybowców i motoszybowców cztery cyfry, a spadochronów pięć cyfr. Wielkość nanoszonych na sprzęt znaków zależy od miejsca nanoszenia znaku z zastrzeżeniem, że nie może on być niższy niż 50 cm na skrzydłach lub czaszy balonu, 30 cm na kadłubie, samolotu lub śmigłowca i nie mniej niż 5 cm na czaszy spadochronu. Stosuje się zasadę, że pierwsza litera znaku rejestracyjnego wskazuje na użytkownika

  • SP-A.. – aerokluby, Bingo Airways
  • SP-B.. – balony
  • SP-C.. – aerokluby
  • SP-D.. – PZL Mielec
  • SP-E.. – aerokluby, Eurolot, Enter Air, Exin
  • SP-F.. – samoloty dyspozycyjne i prywatne, Exin
  • SP-G.. – samoloty Instytutu Lotnictwa
  • SP-H.. – harcerskie, śmigłowce, Small Planet Airlines
  • SP-I.. – OLT Express, różne
  • SP-K.. – samoloty dyspozycyjne i prywatne, OLT Express, White Eagle Aviation, Sprint Air
  • SP-L.. – PLL LOT, Centralwings
  • SP-M.. – sanitarne, różne
  • SP-N.. – sanitarne, różne
  • SP-O.. – różne
  • SP-P.. – prototypy, samoloty doświadczalne
  • SP-R.. – sanitarne, aerokluby
  • SP-S... – samoloty ultralekkie, śmigłowce
  • SP-T.. – różne
  • SP-U.. – sanitarne
  • SP-W.. – PZL Warszawa, samoloty i śmigłowce sanitarne
  • SP-Y.. – samoloty ultralekkie, samoloty muzealne, repliki
  • SP-Z.. – sanitarne
  • SP-0... – motoszybowce
  • SP-1... – szybowce
  • SP-2... – szybowce
  • SP-3... – szybowce
  • SP-8... – szybowce

W przypadku samolotów PLL LOT zasadą jest, że druga litera znaku rejestracyjnego określa typ samolotu. Trzecia, ostatnia litera oznacza kolejny samolot w danym typie.

1 stycznia 2009 roku w Rejestrze Cywilnych Statków Powietrznych wpisanych było 2148 statków powietrznych (1101 samolotów, 143 śmigłowce, 759 szybowców, 21 motoszybowców, 123 balony i jeden sterowiec). W 2010 roku w Rejestrze znajdowało się 2235.

Według stanu z dnia 1 stycznia 2011 roku, w rejestrze znajdowało się 2215 statków powietrznych. W tej liczbie zawartych było 1118 samolotów, 186 śmigłowców, 752 szybowców, 21 motoszybowców, 137 balonów oraz pojedynczy sterowiec. Z kolei w ewidencji, 1 stycznia 2011 roku znajdowało się 628 statków powietrznych - 125 samolotów ultralekkich, 471 motolotni, 23 paralotnie, 7 wiatrakowców i dwa szybowce ultralekkie. W 2011 roku, najstarszymi zarejestrowanymi samolotami były cztery maszyny typu Piper Cub pochodzące z produkcji w latach 1943 - 1948 i pojedynczy North American Navion z 1949 roku. W 2011 roku po raz pierwszy również zaczęto rejestrować maszyny należące do polskiej Straży Granicznej[2].

W 2012 roku zarejestrowanych było 2230 sztuk statków powietrznych (stan na 1 stycznia) – 1138 samolotów, 192 śmigłowce, 737 szybowców, 20 motoszybowców, 142 balony i 1 sterowiec[3].

Według stanu na dzień 1 stycznia 2015 roku do rejestru wpisanych było 2407 egzemplarzy sprzętu, w tym 1218 samolotów, 180 śmigłowców, 810 szybowców, 21 motoszybowców, 177 balonów i jeden sterowiec. Wśród nowości jakie pojawiły się w 2015 roku był pierwszy zarejestrowany w Polsce bezzałogowy śmigłowiec Aquila o znakach SP-XWA[4].

W dniu 1 stycznia 2016 roku, w rejestrze znajdowało się 2501 statków powietrznych, w tym 1238 samolotów, 195 śmigłowców, 846 szybowców, 28 motoszybowców, 193 balony i jeden sterowiec. W 2016 roku, najstarszym samolotem wpisanym do rejestru był wpisany w 2015 roku a wyprodukowany w 1939 roku de Havilland DH82A Tiger Moth o znakach SP-YAA. 1 stycznia 2016 roku, w ewidencji wpisanych było 232 samoloty ultralekkie, 552 motolotnie, 29 paralotnie, 6 motoparalotni, 27 wiatrakowce, 9 bezzałogowych aparatów latających i jeden szybowiec ultralekki[5].

1 stycznia 2018 roku, w rejestrze zapisanych było 2631 statków powietrznych, w tym 1266 samolotów, 213 śmigłowców, 910 szybowców, 30 motoszybowców, 211 balonów i jeden sterowiec. Kolejne 962 aparaty znajdowały się w ewidencji, w tym 265 samolotów ultralekkich, 594 motolotnie, 31 paralotni, 6 motoparalotnie, 40 wiatrakowców, 24 bezzałogowe aparaty latające, jeden ultralekki śmigłowiec i jeden ultralekki szybowiec. W 2017 roku i na początku 2018, najstarszą maszyną wpisana do polskiego rejestru pozostaje Tiger Moth SP-YAA[6].

1 stycznia 2019 roku, w rejestrze zapisanych było 2748 statków powietrznych. W tym 1326 samolotów, 223 śmigłowce, 944 szybowce, 32 motoszybowce, 222 balony oraz pojedynczy sterowiec. W ewidencji znajdowało się 1039 pozycji. W tym 296 samolotów ultralekkich, jeden egzemplarz ultralekkiego śmigłowca, 4 ultralekkie szybowce, 618 motolotni, 31 paralotni, 7 motoparalotni, 54 wiatrakowce, 28 bezzałogowe aparaty latające. Podobnie jak rok wcześnie, najstarszym wpisanym do rejestru samolotem był Tiger Moth SP-YAA[7]

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1919 roku Polska wzięła udział w konferencji w Paryżu, na której podpisała międzynarodową Konwencję Urządzającą Żeglugę Powietrzną, jest to pierwszy i podstawowy akt prawny regulujący działalność lotnictwa cywilnego. W myśl tej konwencji Polska otrzymała znaki przynależności państwowej "P-P", a pierwszym samolotem, na którym wymalowano te znaki był zarejestrowany na początku 1923 roku samoloty Junkers F-13 należący do towarzystwa lotniczego Aerolloyd (późniejszy Aerolot). W latach 20. XX wieku sprawami sprzętu lotniczego zajmowało się ówczesne Ministerstwo Kolei Żelaznych, a dokładnie Wydział Kolejek Wąskotorowych i Miejskich. W 1922 roku obowiązki wydziału przejął Komitet Lotnictwa Cywilnego. W latach 1925-1928 nadzór nad sprzętem lotniczym przejęły Okręgowe Dyrekcje Kolei Państwowych. Rejestr statków powietrznych prowadzony był od 1923 roku i aż do 1932 roku prowadziła go prywatna, francuska firma Veritas. 14 marca 1928 roku prezydent Rzeczypospolitej wydał dekret o Prawie lotniczym, regulujący całokształt spraw lotniczych w tym również prowadzenie ich ewidencji (Dz.U. z 1928 nr 31 poz. 294). Również w tym samym roku dokonano zmiany znaków przynależności państwowej, zaczęły obowiązywać litery SP, pierwszym samolotem, który otrzymał nowe oznakowanie był znowu Junkers F-13 SP-AAA (poprzednio P-PALA). Obowiązek rejestracji samolotów i również pilotów, wziął na siebie Wydział Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji. W 1932 roku wydział został przekształcony w Departament Lotnictwa Cywilnego, który do 1937 roku publikował w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji informację o zarejestrowanych statkach powietrznych, wiosną 1937 roku dane te utajniono. W momencie wybuchu II wojny światowej w Polsce zarejestrowanych było 1255 statków powietrznych, w tym 26 samolotów PLL LOT i 29 maszyn w prywatnych rękach. Po wojnie pierwszym zarejestrowanym statkiem powietrznym był poniemiecki szybowiec Grunau Baby SP-001, zarejestrowany 14 czerwca 1945 roku, pierwszym samolotem Li-2 SP-LAM należący do PLL LOT, zarejestrowany 5 grudnia 1945 roku, a pierwszym zarejestrowanym w Polsce śmigłowcem był SM-1 SP-SAA, w dniu 24 stycznia 1957 roku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 2003 r. nr 109, poz. 1034
  2. Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych 2011, „Lotnictwo”, nr 2-3 (2011), s. 26-29, ISSN 1732-5323
  3. Jerzy Liwiński,Rejestr polskich statków powietrznych 2012, „Lotnictwo”, nr 2 (2012), s. 14-17, ISSN 1732-5323
  4. Jerzy Liwiński,Rejestr polskich statków powietrznych 2015, „Lotnictwo”, nr 2 (2015), s. 44-51, ISSN 1732-5323
  5. Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych, „Lotnictwo Aviation International”, nr 2 (2016), s. 14-21, ISSN 2450-1298
  6. Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych, „Lotnictwo Aviation International”, nr 2 (2018), s. 16-22, ISSN 2450-1298
  7. Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych 2019, „Lotnictwo Aviation International”, nr 2 (2019), s. 48-55, ISSN 2450-1298

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Liwiński, Rejestr statków powietrznych, "Skrzydlata Polska", nr 2 (2002), s. 27-30, ISSN 0137-866X.
  • Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych 2011, "Lotnictwo", nr 2-3 (2011), s. 26-29, ISSN 1732-5323.
  • Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych 2012, "Lotnictwo", nr 2 (2012), s. 14-17, ISSN 1732-5323.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]