Retów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Retów
Rietavas
Ilustracja
Muzeum w Retowie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Litwa
Okręg telszański
Burmistrz Romanas Jurčius
Populacja (2005)
• liczba ludności

3937
Nr kierunkowy 448
Kod pocztowy LT-5663
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Retów
Retów
Ziemia55°43′N 21°56′E/55,716667 21,933333
Strona internetowa
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Retów, także Retowo[1] (lit. Rietavas) – miasto na Litwie, położone w okręgu telszańskim, 25 km od Płungian (rejon).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Retów był stolicą jednego z traktów Księstwa Żmudzkiego i razem z okolicznymi dobrami wchodził w skład dóbr stołowych Wielkich Książąt Litewskich. Od końca XVI wieku do początku XVIII wieku dzierżawili je Sapiehowie. Po nich dzierżawcą został Tadeusz Franciszek Ogiński. W 1775 nadano Dobra Retowskie na własność Ksaweremu Ogińskiemu. W 1812 r. Retów odkupił ks. Michał Kleofas Ogiński (1765 - 1833), bratanek Tadeusza, jeden z przywódców powstania kościuszkowskiego, kompozytor i pamiętnikarz z Zalesia koło Smorgoń.

W czasie powstania listopadowego w 1831 roku uruchomiono w majątku produkcję broni i amunicji dla powstańców. Syn Michała Kleofasa, ks. Ireneusz Kleofas Ogiński (1808 - 63) osiadł w Retowie na stałe i w 2 połowie XIX wieku wybudował nową rezydencję. W 1859 r. Ogińscy założyli szkołę rolniczą. Uruchomiono hutę i fabrykę maszyn rolniczych, organizowano wystawy rolnicze. W 1875 r. założono w Retowie szkołę muzyczną, a w 1883 r. orkiestrę symfoniczną. W 1892 r. powstała w Retowie pierwsza na Litwie elektrownia wiatrowa i linia telefoniczna.

Książę Bogdan Michał Ogiński zmarł bezpotomnie w 1909 r. W tym samym roku spłonął należący do niego pałac. Po 1922 roku władze Republiki Litewskiej upaństwowiły majątek. Po II wojnie światowej był tu ośrodek kołchozu oraz szkoła rolnicza.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Pałac w stylu włoskim, z wieżą wybudowany przez Ogińskich[2] - obiekt spłonął w 1909 r. zachowały się zabudowania dworskie oraz wieża elektrowni.
  • Zespół pałacowy otacza jeden z największych na Litwie parków krajobrazowych (60 ha).
  • Kościół św. Michała Archanioła – wybudowany w latach 1853-1874 w stylu neoromańskim. Jest to monumentalna trójnawowa bazylika w stylu weneckim. Jeden z największych na Litwie. Budowniczym był architekt króla pruskiego Fryderyk August Stüler według projektu Gąsowskiego. Fundator Ireneusz Ogiński[3].
  • Kaplica grobowa Ogińskich z XIX wieku z czterema rzeźbami. W kaplicy pochowano ks. Bogdana Michała Ogińskiego (zm. 1909, epitafium na zewnętrznej ścianie kaplicy) oraz jego brata Michała Mikołaja (1849-1902) z Płungian. Obok kaplicy znajduje się żeliwny nagrobek na dawnej mogile ks. Ignacego Ogińskiego (1808 - 1863), którego szczątki przeniesiono do kościoła w 1873 r.
Pałac Ogińskich w Retowie
Kościół

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mapa WIG z 1936 r.
  2. Antoni Urbański Memento kresowe, Warszawa, 1929, s. 150
  3. Grzegorz Rąkowski: Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Litwie. Warszawa: Burchard Edition, 1999-10-16, s. 238. ISBN 83-87654-07-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]