Rewolwer Nagant wz. 1895

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nagant wz. 1895
Ilustracja
Państwo  Belgia
 Imperium Rosyjskie
 ZSRR
Projektant Émile Nagant
Rodzaj rewolwer
Historia
Produkcja 1895–1933
1941–1945
Wyprodukowano 2,5 mln
Dane techniczne
Kaliber 7,62 mm[1]
Nabój 7,62 mm × 38 mm R
Magazynek bęben, 7 nabojów[1]
Wymiary
Długość 220 mm[1]
Wysokość 140 mm
Długość lufy 115 mm[1]
Długość linii celowniczej 153 mm
Masa
broni 880 g (załadowany)
795 g (pusty)[1]
Inne
Prędkość pocz. pocisku 272 m/s[1]
Szybkostrzelność praktyczna 14 strz./min.[1]
Zasięg maks. 700 m
Zasięg skuteczny 50 m[1]

Nagant wz. 1895belgijski rewolwer kalibru 7,62 mm, potocznie zwany nagan od jego rosyjskiej pisowni i wymowy fonetycznej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa broni pochodzi od nazwiska belgijskiego konstruktora inżyniera Émile’a Naganta[1]. Był to jedyny szerzej znany typ rewolweru gazoszczelnego (to znaczy takiego, w którym nie dochodzi do przedmuchów gazów prochowych pomiędzy bębenkiem a lufą). Do jego zasilania używano nabojów o specjalnej konstrukcji (pocisk był całkowicie schowany w łusce). Odpowiedni mechanizm powodował dosuwanie bębenka do wlotu lufy. Krawędź łuski była wsuwana do lufy i w rezultacie następowało uszczelnienie połączenia. Wersja rewolweru przeznaczona dla podoficerów wymagała napinania kurka przed każdym strzałem. Odmiana przeznaczona dla oficerów miała mechanizm samonapinania kurka. Działał on podczas naciskania na język spustowy. W późniejszym czasie zrezygnowano z wytwarzania wersji podoficerskiej: w produkcji pozostał jedynie wariant z samonapinaniem.

Broń była bardzo popularna w Rosji w okresie przed I wojną światową oraz w okresie międzywojennym. Początkowo była dostarczana przez zakłady „Fabrique d’Arms Nagant Frères” w Liège, a następnie produkowana przez zakłady zbrojeniowe w Tule[1]. Została przyjęta jako przepisowa broń krótka Cesarskiej Armii Rosyjskiej. Naganty używane były następnie w Armii Czerwonej oraz sowieckich organach bezpieczeństwa (Czeka, NKWD), aż do wyparcia ich przez pistolety TT i Makarow. Na potrzeby funkcjonariuszy bezpieczeństwa opracowano specjalne odmiany rewolweru. Jedną z nich była broń o zmniejszonych gabarytach, lepiej nadająca się do skrytego przenoszenia. Zmniejszenie wymiarów osiągnięto poprzez skrócenie lufy oraz chwytu. Produkowano także odmianę rewolweru wyposażoną w tłumik dźwięku skonstruowany w 1929 przez braci Mitinów. Wszedł on na wyposażenie agentów NKWD pod nazwą Bramit.

Rewolwery Nagant wz. 1895 pozostawały w uzbrojeniu Armii Radzieckiej jeszcze długo po 1945 roku. Proces ich wymiany na pistolety przebiegał bardzo powoli. Można je było spotkać w niektórych pododdziałach jeszcze w połowie lat 80 XX wieku.

Rosyjskie i radzieckie Naganty wz. 1895 w niewielkich ilościach były też używane w Wojsku Polskim w latach 1918–1923[1]. W późniejszym czasie produkowano w Polsce nieco lżejszy wariant rewolweru na potrzeby Policji Państwowej. Wytwarzano go w Fabryce Broni w Radomiu na linii zakupionej w Belgii, jako Nagant wz. 30 (lub Ng 30) do początku 1937. Wyprodukowano ok. 21 tys. egzemplarzy. W większych ilościach rewolwer pojawił się w uzbrojeniu ludowego Wojska Polskiego od 1943 do lat 50. XX wieku.

Po II wojnie światowej w Związku Radzieckim opracowano sportową wersję rewolweru, która miała pogrubioną lufę, regulowane przyrządy celownicze i wygodniejszy chwyt[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej, s. 159.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994. ISBN 83-86028-01-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]