Rezerwat przyrody Olbina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Olbina
rezerwat leśny
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Mezoregion Kotlina Grabowska
Data utworzenia 1958
Akt prawny M.P. z 1958 r. nr 62, poz. 351
Powierzchnia 16,99 ha
Powierzchnia otuliny 33,05 ha
Ochrona czynna
Położenie na mapie gminy Brzeziny
Mapa lokalizacyjna gminy Brzeziny
Olbina
Olbina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Olbina
Olbina
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Olbina
Olbina
Położenie na mapie powiatu kaliskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kaliskiego
Olbina
Olbina
Ziemia51°33′30″N 18°16′22″E/51,558333 18,272778

Rezerwat przyrody Olbinaleśny rezerwat przyrody położony w gminie Brzeziny, powiecie kaliskim (województwo wielkopolskie)[1][2].

Został utworzony w 1958 roku w celu ochrony lasu mieszanego z jodłą pospolitą (Abies alba) na granicy jej zasięgu.

Powierzchnia: 16,99 ha[1][2] (akt powołujący podawał 16,63 ha). Powierzchnia otuliny: 33,05 ha[1].

Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej[1].

Od 1 stycznia 2019 roku przed wejściem do rezerwatu widnieje tablica zakazu wstępu ze względu na niebezpieczne drzewa zagrażające zdrowiu i życiu ludzi zamontowana przez Nadleśnictwo Kalisz.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed drugą wojną światową lasy, na terenie których położony jest rezerwat "Olbina", były własnością gminy miasta Kalisza i znajdowały się pod opieką Zarządcy Lasów Miejskich z siedzibą w Pieczyskach. W 1930 roku obszar rezerwatu został wydzielony z lasów miejskich[3]. Inicjatorem założenia rezerwatu był w roku 1932 ówczesny zarządca lasów miejskich Władysław Mroczkiewicz[4]. Pierwsza informacja o powstaniu rezerwatu jodły w lesie miejskim na południe od Kalisza została opublikowana w 1937 roku w kwartalniku ,,Biuletyn Informacyjny" R VII nr 4. Informacja o zatwierdzeniu rezerwatu ukazała się w biuletynie nr VII z 1938 roku. Treść notatki z biuletynu brzmiała: ,,Rozporządzeniem Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 26 X 1938 roku NR R.L.II-2/117/38 zatwierdzony został plan na okres 9-letni od 1938/39 do 1946/47 r. o powierzchni 16,6314 ha jako rezerwat częściowy"[5]. Autorem planu był ówczesny Zarządca Lasów Miejskich Zdzisław Haduch[3]. Pełne podstawy prawne zostały nadane rezerwatowi w zarządzeniu:

"Zarządzenie Nr 224 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drewnego, z dnia 15 VII 1958 roku, w sprawie uznania za rezerwat przyrody /znak: OP.224/45/. Na podstawie art. 13 Ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 roku o ochronie przyrody /Dz. U. Nr 25, poz. 180/ zarządza się co następuje:

  1. Uznaje się za rezerwat przyrody pod nazwą "Olbina" obszar lasu o powierzchni 16,63 ha w Leśnictwie Wilcze Ługi Nadleśnictwa Poznańskiego Kalisz, położony w miejscowości Pieczyska, gromadzie Ostrów Kaliski, w powiecie kaliskim, województwa poznańskiego.
  2. W skład rezerwatu wchodzi oddział lasu 154, pododdział a,b, wg odznaczeń przyjętych w planie urządzenia gospodarstwa leśnego na okres 1949 - 1959 r. Granice rezerwatu zostały zoanczone na mapie rezerwatu w skali 1:2000, stanowiącej załącznik odpowiedniej pozycji rejestru towarów przyrody pod ochroną.
  3. Rezerwat tworzy się w celu zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych stanowiska jodły na północnym krańcu jej naturalnego zasięgu.
  4. [...]
  5. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, Jan Dąb - Kocioł" [5].

W latach wojennych 1939/40 okupanci wycięli w rezerwacie najdorodniejsze okazy jodły, świerku i sosny (około 200m3 - ponad 40 sztuk drzew o średnicy 60-70 cm) wykorzystując drewno na budowę zniszczonych mostów w powiecie kaliskim. Dalszej dewastacji rezerwatu zapobiegli polscy leśnicy - inż. Piotr Szrejter, Marek Mroczkiewicz oraz Henryk i Tadeusz Kluszczyńscy, którzy zatrudnieni w nadleśnictwie nie dokonywali wyrębów w rezerwacie. Odwracali uwagę okupantów proponując pozyskiwanie drewna w innych miejscach[6].

Flora[edytuj | edytuj kod]

Podstawową grupą drzew w rezerwacie jest dziewięć gatunków drzew. Z drzew iglastych są to: sosna (Pinus L. 1753), świerk (Picea A. Dietr.) i jodła (Abies alba). Z drzewostanu liściastego są to: olcha, brzoza, osika, dąb, wiąz i jawor. Przeciętna średnica jodły jaką osiąga w rezerwacie wynosi 48 cm i wysokość 30 m. Wyjątkowe okazy osiągają średnicę od 60-73 cm i wysokość 38 m, a ich wiek wynosi 185 - 210 lat.

W rezerwacie chroni się starodrzew jodłowo-świerkowo-sosnowy. Jodła i sosna występują tu przy północnej granicy swoich naturalnych zasięgów. W rezerwacie "Olbina" możemy obserwować różne stadia rozwojowe lasu. Znaczną część powierzchni zajmują lasy w fazie terminalnej[7] - przede wszystkim jodła, a także świerki o osłabionej żywotności lub też martwe. Pod ulegającymi rozpadowi drzewami pojawiają się młode pokolenia drzew. Najliczniej w podroście zaznacza się świerk. Innymi roślinami ze znacznym udziałem ilościowym w podroście i niższej warstwie drzewostanu są także brzoza brodawkowata (Betula pendula Roth), nieco rzadziej brzoza omszona (Betula pubescens), jawor (Acer pseudoplatanus), w podszycie również często kruszyna (Frangula alnus). Znacznie słabiej odnawia się stanowisko jodły - w związku z tym po części jest ona podsadzana - a także sosna. W miejscach gdzie nie występuje drzewostan dominuje orlica pospolita (Pteridium aquilinum), miejscami także trzęślica modra (Molinia cerulea).

Na obszarze rezerwatu dominują siedliska boru mieszanego. Występują fitocenozy kontynentalnego boru mieszanego (Querco - Pinetum), wyżynnego jodłowego boru mieszanego (Abieteteum polonicum), na terenie wilgotniejszym także boru trzcinnikowego (Calamagrostio villosae - Pinetum), a wzdłuż cieku wodnego fitocenozy łęgu jesionowo - olszowego (Fraxino - Alnetum)[8].

Wartość przyrodnicza[edytuj | edytuj kod]

Wartość przyrodnicza rezerwatu "Olbina" jest bardzo wysoka ze względu na ochronę stanowiska lasu zbliżonego do naturalnego, o dużym zróżnicowaniu strukturalnym (różne stadia rozwoju drzewostanu), a także mnogości fitocenoz.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Tablica informacyjna przed bramą rezerwatu Olbina w Pieczyskach. [31.01.2020]
Brama wejściowa do rezerwatu Olbina w Pieczyskach. [31.01.2020]

Podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

  • Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 15 lipca 1958 w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1958 r. nr 62, poz. 351)
  • Obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dn. 4.10.2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dn. 31.12.1998 r.
  • Rozporządzenie Nr 32/07 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie rezerwatu „Olbina”

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Rezerwat przyrody Olbina. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-01-24].
  2. a b Rejestr rezerwatów przyrody. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu. [dostęp 2019-01-24].
  3. a b Czesław Iwanowski i inni, Przegląd Wielkopolskich Zabytków Przyrody, Poznań 1966, s. 112-115.
  4. Leon Skulimowski, Gromada Brzeziny w powiecie kaliskim, Kalisz 1965.
  5. a b Urszula Wierucka, Ochrona Środowiska na terenie Gminy Brzeziny, Wrocław 2007.
  6. L. Skulimowski, Gromada Brzeziny w powiecie kaliskim, Kalisz 1965, s. 13-16.
  7. fazy rozwoju drzewostanu - Encyklopedia Leśna, www.encyklopedialesna.pl [dostęp 2020-01-31].
  8. Inwentaryzacja przyrodnicza gminy Brzeziny (woj. kaliskie), Poznań 1993, s. 73-74.